II UK 144/10
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2010-10-08
Skład orzekający: Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia art. 233 k.p.c. i art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być podstawą do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzuty naruszenia art. 233 k.p.c. nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., gdyż dotyczą one oceny dowodów. Ponadto, zarzut naruszenia art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, dotyczący rozkładu ciężaru dowodu, nie został wykazany w sposób uzasadniający przyjęcie skargi do rozpoznania, a ciężar dowodu w zakresie przesłanek nabycia prawa do świadczenia rentowego, w tym powstania niezdolności do pracy w wymaganych okresach, spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. P. domagała się przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy. Decyzją ZUS odmówiono jej prawa do renty. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie wnioskodawczyni, a Sąd Apelacyjny oddalił jej apelację. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania (art. 233 k.p.c., art. 227 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach).Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 144/10 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec w sprawie z wniosku M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o rentę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2010 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 13 stycznia 2010 r. Sąd Apelacyjny oddalił apelację M. P. od wyroku z dnia 27 sierpnia 2007 r. Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B., którym oddalono jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w B. z dnia 22 listopada 2007 r. odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć (miało) istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 233 k.p.c., poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie oceny i mocy dowodów na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału, b) art. 227 k.p.c., poprzez uznanie, że przedmiotem dowodu może być kwalifikacja prawna faktów; 2) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to art.
2 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w związku z art. 6 k.c., poprzez uznanie, iż niezdolność do pracy powstała w okresie, w którym wnioskodawczyni nie była objęta ubezpieczeniem lub w ciągu 18 miesięcy od ustania ostatniego tytułu ubezpieczenia, mimo że okoliczność ta nie została udowodniona przez organ rentowy. Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie odwołania. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadniony został jej oczywistą zasadnością w zakresie po pierwsze - naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 233 k.p.c. i uznanie, iż dokonanie oceny wiarygodności i mocy dowodów następuje dowolnie i po drugie - art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, którego konstrukcja wykładana wraz z art. 100 ustawy wskazuje, że ubiegającego się o rentę obciąża wykazanie dwóch pierwszych przesłanek określonych w pierwszym z wymienionych przepisów (istnienie niezdolności do pracy oraz posiadanie wymaganych okresów składkowych i nieskładkowych), natomiast wykazanie trzeciej przesłanki (powstanie niezdolności do pracy w wymaganych okresach) powinno obciążać tego kto kwestionuje powstanie niezdolności do pracy w okresie ubezpieczenia lub okresie równoważnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika konieczność nie tylko powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż przesłanka ta rzeczywiście zachodzi, a więc że doszło do kwalifikowanej (widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez wdawania się w pogłębioną analizę prawną) obrazy wskazanych w podstawach kasacyjnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, prowadzącej w
3 oczywisty sposób do uznania zaskarżonego wyroku za błędny i jego wzruszenia. Odwołując się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej skarżąca wskazuje w pierwszej kolejności na art. 233 k.p.c. Tymczasem zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, do której to sfery art. 233 k.p.c. wprost się odnosi. Z kolei wskazując na treść art. 57 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych skarżąca odwołuje się w istocie do naruszenia przez Sąd drugiej instancji zasady rozkładu ciężaru dowodu, jednakże bez odniesienia się do przepisów kwestię tę normujących. W wyroku z dnia 28 marca 2001 r., II UKN 297/00 (OSNAPiUS 2002 nr 23, poz. 577) Sąd Najwyższy stwierdził, że do wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy powinny być dołączone dowody uzasadniające między innymi prawo do tego świadczenia (art. 116 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach), co oznacza, że ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na wnioskodawcy. Inaczej mówiąc, to wnioskodawcę obciąża wykazanie wszystkich przesłanek warunkujących nabycie prawa do świadczenia rentowego, w tym przesłanki określonej w art. 57 ust. 1 pkt 3 ustawy. Należy również zauważyć, że skarżąca nie wykazuje, jakie znaczenie dla rozstrzygnięcia mogłaby mieć podnoszona przez nią kwestia, skoro prawomocne orzeczenie w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy wiąże co do braku niezdolności do pracy za czas do wydania wyroku, gdy sąd dokonał takiej oceny (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2009 r., I UK 209/08, OSNP 2010 nr 13-14, poz. 173). Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- II UK 117/13 2013-06-24Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. (ocena dowodów) może być uznana za oczywiście uzasadnioną w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i stanowić podstawę do przyjęcia jej do rozpoznania…
- I UK 412/15 2016-09-06Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?
- II UK 65/13 2013-06-11Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy może być oparta na zarzutach dotyczących oceny dowodów i ustaleń faktycznych, jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 3989 § 1 k.p.c.?
- II UK 163/13 2013-08-27Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c., może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli sprowadza…
- I UK 320/16 2017-05-10Czy naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w kontekście oceny dowodów może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?
Powołane przepisy
art. 233 KPCart. 227 KPCart.
2art. 6 KCart. 57 ust. 1art. 100art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 116 ust. 5art. 3989 § 2 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy