II UK 162/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2013-08-27
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, gdy wnioskodawca zarzuca błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów dotyczących oceny zdolności do pracy, a uzasadnienie skargi sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy jej uzasadnienie sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji dotyczącymi stanu zdrowia i możliwości dalszej pracy, a nie wykazuje oczywistego naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Skarga kasacyjna służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie weryfikacji trafności ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się przyznania renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową narządu słuchu. Sąd drugiej instancji, opierając się na opiniach biegłych, uznał, że wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach, mimo choroby zawodowej. Skarga kasacyjna zarzucała błędną wykładnię i niezastosowanie przepisów dotyczących oceny zdolności do pracy, wskazując na ograniczenia w możliwościach wykonywania dotychczasowej pracy. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 162/13 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku E. O. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 sierpnia 2013 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 października 2012 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 października 2012 r., III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] zmienił, na skutek apelacji strony pozwanej - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W., wyrok Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 22 czerwca 2012 r. i oddalił odwołanie wnioskodawcy E. O. od decyzji organu rentowego z dnia 17 maja 2011 r. odmawiającej przyznania prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Na podstawie opinii biegłych lekarzy otolaryngologa – foniatry, okulisty oraz lekarza medycyny pracy, Sąd drugiej instancji uznał, że pomimo choroby zawodowej narządu słuchu, wnioskodawca nie jest niezdolny do pracy w rozumieniu art. 12 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), a tym samym nie spełnił przesłanek dla przyznania dochodzonego świadczenia.
2 Powyższy wyrok zaskarżył w całości pełnomocnik wnioskodawcy i zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 167, poz. 1322 ze zm.), w związku z art. 57 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 1 i 3 oraz art. 13 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, poprzez błędną wykładnię „pojęcia znacznego ograniczenia zdolności do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, polegającą przede wszystkim na pominięciu znaczenia kryteriów oceny w postaci możliwości wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcia innej pracy oraz celowości przekwalifikowania zawodowego, mając na uwadze rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne, a zamiast tego oparcie się na stwierdzeniu, iż posiadane przez wnioskodawcę upośledzenie sprawności organizmu nie zaburza jego wydolności społecznej” oraz poprzez ich niezastosowanie w sprawie, „pomimo jednoznacznego ustalenia faktycznego o przeciwwskazaniu wnioskodawcy do wykonywania prac w ponadnormatywnych hałasie, na wysokości, w transporcie i przy sygnalizacji dźwiękowej, które to zakazy istotnie ograniczają możliwości wykonywania przez wnioskodawcę pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji, do czego doprowadziło zupełnie nieuzasadnione przekonanie, iż praca w zawodzie ślusarz - spawacz niewątpliwie [...] nie jest związana z pracą: w ponadnormatywnym hałasie, na wysokości, przy maszynach z sygnalizacją dźwiękową, czy też transporcie”. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i przyznanie wnioskodawcy prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową począwszy od miesiąca, w którym złożony został stosowny w tym względzie wniosek, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku z całości i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania, w tym kosztach zastępstwa procesowego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
3 Wstępnie trzeba przypomnieć, że ograniczenia dopuszczalności wnoszenia skargi kasacyjnej wynikają z konstytucyjnej roli Sądu Najwyższego w systemie organów wymiaru sprawiedliwości. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. Nr 240, poz. 2052 ze zm.) rolą tego Sądu w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości pozostaje zapewnienie w ramach nadzoru zgodności z prawem oraz jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych i wojskowych przez rozpoznawanie kasacji oraz innych środków odwoławczych, podejmowanie uchwał rozstrzygających zagadnienia prawne i rozstrzyganie innych spraw określonych w ustawach. Skarga kasacyjna nie jest więc (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Jeżeli wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazuje na oczywistą zasadność skargi (tak jak w ocenianej sprawie), to w jego uzasadnieniu powinny się znaleźć odpowiednie wywody potwierdzające tę okoliczność. Skarga jest bowiem oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste
4 naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2001 r., I PKN 15/01, OSNAPiUS 2002, nr 20, poz. 494 oraz z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNAPiUS 2003, nr 18, poz. 437). Tymczasem w okolicznościach sprawy, uzasadnienie skargi kasacyjnej w istocie sprowadza się do polemiki z poczynionymi m.in. na podstawie opinii biegłych ustaleniami Sądu drugiej instancji, co do stanu zdrowia wnioskodawcy oraz możliwości dalszej pracy. Sąd Najwyższy już wielokrotnie wypowiadał się w kwestii pojęcia niezdolności do pracy, stanowiącej przesłankę nabycia uprawnień rentowych, generalnie uznając, że istnienie schorzeń powodujących konieczność pozostawania w stałym leczeniu nie stanowi samodzielnej przyczyny uznania częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy, także wówczas gdy w pewnych okresach wymagają one czasowych zwolnień lekarskich (por. przykładowo wyrok z dnia 24 sierpnia 2010 r., I UK 64/10, niepublikowany, czy wyrok z dnia 6 stycznia 2009 r., II UK 125/08 - niepublikowany, w którym przyjęto, że upośledzenie organizmu nie jest wystarczającą przesłanką przyznania renty, w sytuacji, gdy mimo tego upośledzenia możliwe jest podjęcie dotychczasowej pracy i systematyczne leczenie schorzenia). Tym się kierując, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. aw
Powiązane orzeczenia
- I USK 344/21 2022-03-09Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się na twierdzeniu o oczywistej zasadn…
- II UK 360/15 2016-04-19Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się na polemice z ustaleniami faktycznymi dotyczącymi stanu zdrowia…
- I USK 87/21 2021-02-10Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności przesłankę oczywistej zasad…
- III UK 352/19 2020-06-24Czy skarga kasacyjna w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową może być przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje w sposób oczywisty jej zasadności?
- III UK 12/19 2019-11-06Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanki przedsądu, a jedynie polemizu…
Powołane przepisy
art. 12 ust. 3art. 6 ust. 1art. 57 ust. 1art. 12 ust. 1art. 13art. 1 ust. 1art. 177 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy