II UK 166/16

Sygn. akt II UK 166/16 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z wniosku R. G. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziałowi w W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 lutego 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt III AUa [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. Sąd Apelacyjny w [...] oddalił apelację ubezpieczonego R. G. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 20 grudnia 2012 r. (którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddziału w W. w przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej) i orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu odwołującemu się. Odwołujący się, reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w całości. Zaskarżonemu wyrokowi odwołujący się zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: 1/ art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.), przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 2/ art. 6 ust. 1 pkt 5, 2 art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 1998 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; 3/ art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez błędną wykładnię, a także zarzucił naruszenie prawa procesowego: art. 233 k.p.c. Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Apelacyjny oraz o zasądzenie na rzecz odwołującego się kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik skarżącego działający z urzędu nie wniósł natomiast o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, nie zawarł w związku z tym oświadczenia, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał, że w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia, polegające na wyjaśnieniu: (-) czy domniemanie prowadzenia działalności gospodarczej, wynikające z faktu zarejestrowania działalności gospodarczej jest wystarczające, w sytuacji braku wskazania w sferze ustaleń faktycznych rzeczywistego prowadzenia działalności gospodarczej jako działalności zarobkowej wykonywanej w sposób zorganizowany i ciągły w oparciu o art. 2 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, do przyjęcia, że jest prowadzona pozarolnicza działalność gospodarcza, i tym samym podlegania ubezpieczeniom, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; (-) czy można uznać, że osoba prowadzi działalność gospodarczą, będącą działalnością zarobkową oraz wykonuje ją w sposób zorganizowany i ciągły, zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, jednocześnie posiadając status osoby bezrobotnej przez okres kilku lat. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. 3 Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przekonanie Sądu Najwyższego oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w oparciu o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga wskazania za pomocą wywodu prawnego, na kanwie jakich norm (przepisów) zagadnienie powstało, jakie są możliwe interpretacje problemu i jakie jego rozstrzygnięcie proponuje skarżący (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 2009 r., II PK 66/09, LEX nr 553691). Zagadnienie prawne jest to problem, który wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub procesowego, którego wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, ale także dla rozstrzygnięcia konkretnej, jednostkowej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 marca 2012 r., I PK 158/11, LEX nr 1215116). Wskazanie zagadnienia prawnego uzasadniającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez określenie przepisów prawa, w związku z którymi zostało sformułowane, i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to 4 zagadnienie „istotne” (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 marca 2012 r., II PK 284/11, LEX nr 1214575; z dnia 13 sierpnia 2002 r., I PKN 649/01, OSNP 2004 nr 9, poz. 158, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51; z dnia 11 kwietnia 2012 r., III SK 41/11, LEX nr 1238126; z dnia 31 stycznia 2013 r., II CSK 479/12, LEX nr 1293729). Obowiązkiem skarżącego jest też wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 § 1 k.p.c. Skarżący nie zdołał wykazać występowania tak rozumianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnieniu zawarto tylko przytoczone wyżej pytania. Rzeczą Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania, nie jest doszukiwanie się w uzasadnieniu podstaw skargi kasacyjnej argumentacji mającej wykazać istnienie istotnego zagadnienia prawnego. Przedstawienie takiej argumentacji w uzasadnieniu podstaw skargi służy bowiem jedynie wykazaniu zarzucanego naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2011 r., III UK 10/11, LEX nr 1124105). Skarżący nie przedstawia argumentów na to, że pytania te są w ogóle zagadnieniami prawnymi i do tego istotnymi. Ponadto zagadnienie prawne musi również służyć rozstrzygnięciu danej sprawy. Nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego problem prawny, którego wyjaśnienie nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w ustalonym stanie faktycznym (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2009 r., II PK 248/08, LEX nr 736732). Tymczasem w niniejszej sprawie odpowiedź na przedstawione zagadnienia nie może spełnić takiej roli. Sformułowane pytania oderwane są bowiem od dokonanych przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych w sprawie, co dostrzega sam skarżący, próbując zakwestionować te ustalenia przez podniesienie zarzutu naruszenia art. 233 k.p.c. Ze względu na wskazane funkcje postępowania kasacyjnego, podstawą skargi kasacyjnej nie może być, jak wynika z art. 3983 § 3 k.p.c., możliwość dokonania odmiennych – 5 od zawartych w zaskarżonym orzeczeniu - ocen dowodów i ustaleń faktów w granicach wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. zasady swobodnej oceny dowodów (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2015 r., I CSK 888/14, LEX nr 1962497; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2012 r., II CSK 108/12, LEX nr 1228780). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. l.n