II UK 171/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-10-18
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność polegająca na złożeniu kartonika, doborze i zapakowaniu kosmetyków w celu stworzenia zestawu promocyjnego, przy braku indywidualnie oznaczonego rezultatu, może być uznana za umowę o dzieło, a nie umowę o świadczenie usług podlegającą obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie miało charakteru istotnego i jurydycznego. Kwalifikacja umowy jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, wynikała z ustaleń faktycznych sądu drugiej instancji, zgodnie z którymi nie było indywidualnie oznaczonego rezultatu, a jedynie wykonywanie powtarzalnych, technicznych czynności. Sąd podkreślił, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. zawarła z T. P. umowę nazwaną umową o dzieło, na podstawie której T. P. miał wykonać zestawy promocyjne. ZUS ustalił, że T. P. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania pracy na rzecz spółki na podstawie umowy o świadczenie usług. Sąd Apelacyjny zakwalifikował umowę jako umowę o świadczenie usług, uznając, że czynności T. P. (składanie kartonika, dobór i zapakowanie kosmetyków) są charakterystyczne dla umowy starannego działania, a nie umowy o dzieło, gdyż nie było indywidualnie oznaczonego rezultatu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 171/16 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. obecnie Syndyka masy upadłości B. Sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanego T. P. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2016 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. (obecnie w upadłości) od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 6 maja 2014 r., oddalającego odwołanie spółki od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z dnia 28 stycznia 2013 r. Zaskarżoną decyzją ustalono, że zainteresowany T. P., jako osoba wykonująca na rzecz spółki pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalno rentowym i wypadkowemu we
2 wskazanych w decyzji okresach, a spółka jako płatnik, jest zobowiązana do opłacenia z tego tytułu składek. Według przyjętych ustaleń, zainteresowanego i spółkę - firmę usługową prowadzącą między innymi usługi outsourcingowe - łączyła umowa nazwana umową o dzieło, na podstawie której zainteresowany miał wykonać na terenie zakładu P. określoną partię zestawów promocyjnych zamówionych przez tego producenta chemii gospodarczej w Spółce B.. Jego czynności polegały na złożeniu kartonika, doborze i zapakowaniu kosmetyków. Sąd Apelacyjny rozważył, że takie czynności są charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług, która jest umową starannego działania i wbrew nadanej im nazwie - umowa o dzieło - umowę stron zakwalifikował jako umowę o świadczenie usług, z tytułu których powstaje obowiązek ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.). Skarga kasacyjna płatnika została oparta na obu podstawach określonych w art. 3983 § 1 k.p.c., a wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania wymieniał przyczyny ujęte w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, „czy gotowy zestaw promocyjny produktów kosmetycznych obejmujący określoną ilość składników wchodzących w skład zestawu oraz wymagający jego przygotowania od podstaw tj. od złożenia kartonika, przez odpowiedni dobór elementów składowych, aż po jego zapakowanie jest dziełem tj. wytworem indywidualnym wykonawcy”. Podniósł też, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ Sąd Apelacyjny naruszył przepisy prawa procesowego wskazane w podstawach skargi. Pozwany organ ubezpieczeń społecznych wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje
3 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter istotny i ściśle jurydyczny, czyli oderwany od kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń lub oceny dowodów, a problem przedstawiony jako przyczyna kasacyjna nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa ani – oczywiście – do wątpliwości skarżącego odnośnie do prawidłowości rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., III UK 90/08 i III UK 91/08, niepubl. oraz z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 i III UK 55/08, niepubl.). W związku z tym konieczne jest sformułowanie w uzasadnieniu wniosku istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, w powiązaniu i na tle konkretnych przepisów prawnych. Wymagane jest także uzasadnienie tej przyczyny kasacyjnej w sposób zbliżony do obowiązującego przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). W sprawie niniejszej postawiono wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania ze wskazaniem na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jednakże sformułowano w nim zagadnienie, które nie ma waloru zagadnienia prawnego. Kwalifikacja umowy stron nie budzi kontrowersji ani rozbieżnych ocen w sprawie, w której ustalono, że indywidualnie oznaczony rezultat nie był przedmiotem umów zawieranych między skarżącym i zainteresowaną, a realizacja umowy polegała na wykonywaniu powtarzalnych, technicznych czynności. Te stwierdzenia wypływają z ustaleń faktycznych, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 in fine oraz art. 3983 § 3 k.p.c.). Odwołanie się do argumentów wskazujących, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona nie jest uprawnione, skoro z treści skargi, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, nie wynika, że przytoczone w niej podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. np. postanowienie
4 Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.). Warto też zauważyć, że w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się - por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2011 r., I PK 43/11 (niepublikowany), że jednoczesne uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi, pomijając nawet, że potrzeba wykładni przepisów prawa nie została w skardze kasacyjnej uzasadniona Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- II UK 504/15 2016-09-06Czy czynność polegająca na złożeniu kartonika, doborze i zapakowaniu kosmetyków w celu przygotowania zestawów promocyjnych, stanowi dzieło w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych, czy też umowę o świadczenie…
- II UK 624/15 2016-09-29Czy czynność polegająca na konfekcjonowaniu i pakowaniu produktów kosmetycznych według schematu ustalonego przez zamawiającego, nazwana umową o dzieło, stanowi umowę o świadczenie usług podlegającą obowiązkowym ubezpiecz…
- II UK 102/16 2016-10-13Czy umowa o świadczenie usług, której przedmiotem jest przygotowanie zestawów promocyjnych kosmetyków od podstaw, obejmujące złożenie kartonika, dobór elementów i zapakowanie, może być uznana za umowę o dzieło w rozumien…
- II UK 622/15 2016-09-29Czy umowa o wykonanie partii zestawów promocyjnych, polegająca na konfekcjonowaniu i pakowaniu produktów według ustalonego schematu, może być uznana za umowę o dzieło w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, a tym samym w…
- I UK 235/19 2020-08-13Czy umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, zawarta w celu uszycia określonej ilości produktów według wzoru zamawiającego, nawet jeśli zawiera elementy umowy o dzieło, podlega obowiązkowym u…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 3983 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 390 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2art. 3983 § 3 KPCart. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy