II UK 172/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-02-13
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna, oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., jeśli nie zawiera zarzutów naruszenia prawa materialnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, gdy jej podstawa opiera się wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez wskazania naruszenia prawa materialnego. Prawo materialne decyduje o wyniku sprawy i stanowi punkt odniesienia dla zarzutów procesowych. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania, aby mogły stanowić podstawę przedsądu, muszą być oczywiste i wykazywać istotny wpływ na wynik sprawy, co wymaga konkretnego wskazania naruszeń i ich konsekwencji, a nie ogólnych stwierdzeń.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres. Po odmowie przyznania świadczenia przez ZUS, jego odwołanie zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, a następnie apelacja przez Sąd Apelacyjny. Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jej przyjęcie do rozpoznania z uwagi na naruszenie przepisów postępowania przez Sąd Apelacyjny. Sąd Najwyższy nie przyjął skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył wnioskodawczyni kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 172/17 POSTANOWIENIE Dnia 13 lutego 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku A.D. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w B. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 13 lutego 2018 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża wnioskodawczyni kosztami postępowania kasacyjnego strony pozwanej. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z 8 grudnia 2016 r. oddalił apelację skarżącego wnioskodawcy A.D. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z 24 maja 2016 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji pozwanego z 26 listopada 2014 r., odmawiającej mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. „z uwagi na to, iż w toku postępowania apelacyjnego nie została zrealizowana funkcja rozpoznawcza, jak i kontrolna postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Do wydania zaskarżonego wyroku doszło z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 378 § 1 k.p.c. oraz 382 k.p.c., polegającego na zaniechaniu przez Sąd drugiej instancji odniesienia się
2 do całości zarzutów zawartych przez ubezpieczonego w apelacji, a także art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego merytorycznej podstawy rozstrzygnięcia. Działanie Sądu Apelacyjnego stanowi rażące naruszenie powołanych wyżej przepisów postępowania, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, uniemożliwia bowiem wydanie wyroku pełniącego funkcję rozpoznawczą i kontrolną. Takie rażące naruszenie przytoczonych przepisów postępowania (…), które to przepisy stanowią w zasadzie o istocie postępowania apelacyjnego, powoduje, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Trudno bowiem uznać, że wyrok Sądu drugiej instancji, w którym nie dokonano oceny ustaleń Sądu pierwszej instancji oraz nie ustosunkowano się do wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków ubezpieczonego nie narusza przepisów postępowania, które wyznaczają w zasadzie cel i zakres postępowania przed Sądem Apelacyjnym. Podstawową funkcją sądu apelacyjnego jest bowiem funkcja rozpoznawcza i kontrola (…)”. Pozwany wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądzenie kosztów Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie został uwzględniony z następujących przyczyn. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje sprawy tak jak sąd powszechny, a na etapie przedsądu ocenia tylko podstawę przedsądu wskazaną we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zasadniczy mankament wniosku wynika z braku zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego w podstawie przedsądu. Również w podstawie kasacyjnej brak jest zarzutów naruszenia prawa materialnego. Poprzestanie na zarzutach procesowych nie jest wystraczające do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Rzecz w tym, że sprawę rozstrzygnięto wyrokiem oddającym apelację, czyli Sąd zastosował prawo materialne. To prawo materialne decyduje o wyniku sprawy i dlatego stanowi punkt odniesienia dla zarzutów procesowych skargi kasacyjnej
3 (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie inaczej jest w przypadku szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Znaczenie ma bowiem nie zwykła (art. 39814 k.p.c.), lecz dopiero aż oczywista zasadność skargi. Chodzi o nie budzącą wątpliwości wadliwość wyroku. Prawo materialne wyznacza jakie postępowanie dowodowe jest konieczne do wyjaśnienia spornych okoliczności oraz czy przedmiotem dowodu są fakty mające istotne znaczenie w sprawie – art. 217 § 3 k.p.c., art. 227 k.p.c. Skarżący nie zarzuca naruszenia tych przepisów. Sąd Apelacyjny wyraźnie wskazał na art. 12, 13, 100, 101 i 102 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach (in fine uzasadnienie wyroku). W podstawie faktycznej przyjął brak niezdolności do pracy w prawnym rozumieniu. Zauważył też, że rozstrzygnięcie odnosi się do stanu faktycznego z chwili decyzji pozwanego. Natomiast pogorszenie stanu zdrowia oznacza konieczność uruchomienia ponownej procedury o świadczenie rentowe przed organem rentowym. Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że nieuzasadniony jest zarzut wniosku, iż uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego nie wskazuje merytorycznej podstawy rozstrzygnięcia. Ogólny zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. nie składa się zatem na zasadną podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Taka sama ocena odnosi się do zarzutów wniosku dotyczących naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. Są zbyt ogólne. Skarżący powinien wskazać treść konkretnego zarzutu apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) i wykazać, że zaniechanie rozpoznania tego zarzutu przez Sąd Apelacyjny mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Skarżący we wniosku tego nie czyni. Sąd Najwyższy nie bada z urzędu prawidłowości rozstrzygania sprawy (apelacji) przez sąd apelacyjny. Dokonuje takiej oceny tylko w granicach zarzutów podstaw kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.), od których wymaga się konkretnej treści. Zachodzą przy tym ograniczenia dowodowe i faktyczne (3983 § 3 k.p.c. i art. 39813 § 2 k.p.c.). Nie inaczej jest na etapie przedsądu, z tym że decyduje podstawa przedsądu, bo podstawa kasacyjna jej nie zastępuje. Oznacza to, że w podstawie przedsądu powinna być samodzielnie wskazana i wykazana aż oczywista
4 zasadność skargi kasacyjnej. W przypadku art. 382 k.p.c. konieczne jest wskazanie materiału zebranego w postępowaniu, który został pominięty oraz wykazanie, że pominięcie miało wpływ na wynik sprawy. Zarzuty wniosku są zbyt ogólne (wyżej in extenso). Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 102 k.p.c., zważając na wynik sprawy i niepowodzenie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- I UK 285/16 2017-04-26Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- III UK 175/15 2016-05-10Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania jako oczywiście uzasadniona?
- III UK 203/14 2015-04-09Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jako oczywiście…
- II USK 591/21 2022-09-07Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej…
- I UK 339/15 2016-06-09Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez wskazania na naruszenie prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania z uwagi na jej oczywistą zasadność?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 378 § 1 KPCart. 328 § 2 KPCart. 391 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 39814 KPCart. 217 § 3 KPCart. 227 KPCart. 12art. 382 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3983 § 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy