II UK 195/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-01-27
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o wcześniejszą emeryturę, oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania apelacyjnego i niewyjaśnienia podstawy faktycznej, może zostać przyjęta do rozpoznania jako oczywiście uzasadniona?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie spełnia ona przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. W szczególności, zarzuty naruszenia przepisów postępowania apelacyjnego i niewyjaśnienia podstawy faktycznej nie stanowiły podstawy do uznania skargi za „oczywiście uzasadnioną” w rozumieniu tego przepisu. Oczywista zasadność skargi wymaga kwalifikowanego naruszenia prawa, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, a nie tylko samego zarzutu naruszenia przepisu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się prawa do wcześniejszej emerytury, kwestionując decyzję ZUS odmawiającą jej tego prawa z powodu braku 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Sąd Apelacyjny oddalił jej apelację, mimo uznania, że część okresu zatrudnienia mogła być traktowana jako praca w szczególnych warunkach. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania apelacyjnego i niewyjaśnienie podstawy faktycznej sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 195/14 POSTANOWIENIE Dnia 27 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku M. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o wcześniejszą emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 stycznia 2015 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w […] oddalił apelację ubezpieczonej M. B. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 listopada 2012 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, II Oddział w W. z dnia 24 stycznia 2012 r., odmawiającej jej prawa do wcześniejszej emerytury ze względu na brak 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. W uzasadnieniach sądów meriti przyjęto, że ubezpieczona nie spełnia przesłanek nabycia prawa do emerytury, gdyż nie posiada stażu 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, mimo że Sąd Apelacyjny uznał, iż część okresu zatrudnienia M. B. od 23 września 1974 r. do 31 marca 1981 r. mogła być uznana za pracę w szczególnych warunkach, zmieniając w ten sposób ocenę dokonaną przez sąd pierwszej instancji.
2 Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła ubezpieczona, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w […] albo o uchylenie wyroków sądów obydwu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W.. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania – art. 378 § 1 k.p.c. w związku z art. 386 § 1 i § 4 k.p.c. przez nieuwzględnienie apelacji i przyjęcie, że wyrok sądu pierwszej instancji ostatecznie odpowiada prawu; art. 382 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez oddalenie apelacji mimo, że zebrany materiał dowodowy nie dawał podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia; art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 212 § 1 i 2 k.p.c., art. 232 zd. 2 k.p.c., art. 278 § 1 k.p.c. oraz art. 258 k.p.c. przez niewyjaśnienie podstawy faktycznej co do całości roszczenia powódki i nieprzeprowadzenie odpowiednich dowodów; art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 5 k.p.c., art. 212 k.p.c., art. 232 zd. 1 k.p.c. przez nieudzielenie stronie działającej bez pomocy prawnej pouczenia dotyczącego obowiązków dowodowych i czynności procesowych w toczącym się postępowaniu. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został uzasadniony faktem, że jest ona oczywiście uzasadniona, gdyż treść wyroku i oddalenie apelacji przy niewyjaśnieniu podstawy faktycznej narusza przepisy postępowania apelacyjnego jako instancji merytorycznej, rozpoznającej sprawę i mogącej skorygować błędy sądu pierwszej instancji. W ocenie skarżącej Sąd Apelacyjny nie usunął uchybień sądu pierwszej instancji, a więc nie było podstaw do przyjęcia, że wyrok Sądu Okręgowego w W. odpowiada prawu, a ponadto w postępowaniu apelacyjnym nie ma przepisu, który pozwalałby oddalić apelację, gdy orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia. Skarżąca podniosła ponadto, że Sąd Apelacyjny nie wykorzystał możliwości dowodowych przewidzianych w art. 391 k.p.c., a zatem materiał dowodowy nie dawał podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia i oddalenia apelacji. W jej ocenie za przyjęciem skargi do rozpoznania przemawia także naruszenie art. 386 § 1 i 4 k.p.c. oraz zaniechanie przez Sąd Apelacyjny w […] przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie charakteru
3 wykonywanej pracy, mimo że z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że o rodzaju pracy przesądza nie nazwa stanowiska, ale treść i zakres warunków pracy, wykonywanej w sposób stały w pełnym wymiarze czasu pracy. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze przyjmuje się, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej, przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań, wynika, że doszło do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2013 r., III SK 19/13 oraz z dnia 3 grudnia 2014 r., III PK 75/14, niepubl.), a przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają uwzględnienie skargi (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07 oraz z dnia 20 marca 2014 r., I CSK 18/14, niepubl.). Pod pojęciem „oczywistej zasadności skargi kasacyjnej” rozumie się ewidentną, kwalifikowaną oczywistość wniesionej skargi, która może zostać stwierdzona bez konieczności prowadzenia złożonych rozumowań (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2014 r., I CSK 455/13, niepubl.). Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymagań. W tym kontekście przypomnieć należy również, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, co nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie. Zatem sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie może prowadzić wprost do
4 oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 marca 2014 r., III SK 65/13, niepubl.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UK 694/16 2017-11-15Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano jej oczywistej zasadno…
- I UK 219/16 2017-03-16Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z powodu braku pracy w szczególnych warunkach, gdzie skarżący kwestionuje ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji, może zostać przyjęta…
- II UK 340/18 2019-07-09Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasa…
- II USK 234/21 2021-06-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o emeryturę, oparta na zarzucie naruszenia przez sąd drugiej instancji obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji (art. 378 § 1 k.p.c.) poprzez powielenie argumentacji sądu pierwszej…
- III UK 150/15 2016-04-14Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania na p…
Powołane przepisy
art. 378 § 1 KPCart. 386 § 1art. 382art. 391 § 1 KPCart. 212 § 1art. 232art. 278 § 1 KPCart. 258 KPCart. 5 KPCart. 212 KPCart. 391 KPCart. 3989 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy