II UK 207/17

Sygn. akt II UK 207/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku M. P. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. o podleganie ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 marca 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 6 października 2016 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. odstępuje od obciążenia skarżącej kosztami postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 6 października 2016 r. Sąd Apelacyjny w (…), Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację M. P. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 marca 2015 r., oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, IIOddział w W. z dnia 2 grudnia 2013 r. w przedmiocie ustalenia, że jako osoba nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu od dnia 1 maja 2013 r. Sąd drugiej instancji, na podstawie dowodów przeprowadzonych przez Sąd pierwszej instancji, ustalił, że ubezpieczona nie podjęła i nie prowadziła działalności gospodarczej w 2 czasie, którego dotyczyła zaskarżona decyzja. Stwierdził, że podjęła wyłącznie czynności przygotowawcze, z których żadna nie zmierzała bezpośrednio do osiągnięcia rezultatu, jakim jest osiąganie przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej. Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta na podstawie naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 378 § 1 i 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie zarzutów apelacji co do naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, tj. art. 58 § 2, art. 83 k.c., art. 13 pkt 4 i art. 68 ust. 1 pkt i lit. a i c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.), a także skonstruowanie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający prześledzenie przyczyn, dla których „zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego, niezależnie od wskazanej w nim częściowo wadliwej podstawy prawnej, ostatecznie odpowiada obowiązującemu prawu”. Zarzuciła również naruszenie art. 381 k.p.c. przez pominięcie wniosku dowodowego zawartego w apelacji przy błędnym ustaleniu, że „nie jest prawdziwe twierdzenie, iż potrzeba przedstawienia tego dowodu wynikła dopiero z zapoznania się z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku”. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca podniosła, że „wskazane podstawy kasacyjne pozostają oczywiste w stopniu uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania”. W szczególności dlatego, że nie jest w stanie dowiedzieć się z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, w jakim zakresie wyrok Sądu Okręgowego uznany został za wadliwy i z jakich przyczyn Sąd Apelacyjny, pomimo wadliwości jego podstawy prawnej, zdecydował się oddalić apelację. Jasna i czytelna na pierwszy rzut oka jest też wada polegająca na przyjęciu za własne ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji w sytuacji, w której Sąd ten dysponował dowodem podważającym te ustalenia i potwierdzającym treść zeznań strony. Jedyną okolicznością wskazywaną i udowodnioną przez organ rentowy przemawiającą za ustaleniem, że skarżąca nie prowadziła działalności gospodarczej, był krótki czas między rozpoczęciem prowadzenia działalności (rozumianej jako jej rejestracja) a wystąpieniem niezdolności do pracy, jednak nie uwzględniono okoliczności, że na 3 podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można było równie zasadnie przyjąć, iż rozpoczęła prowadzenie działalności wcześniej niż dopełniła obowiązków rejestracyjnych, ze względu zaś na charakter działalności w istocie nie potrzebowała żadnych zewnętrznych manifestacji jej prowadzenia. Sąd Apelacyjny, pomimo dysponowania w tym zakresie dodatkowym dowodem, podtrzymał przyjęcie za niewiarygodne zeznań zainteresowanej. Organ rentowy wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a w razie przyjęcia o jej oddalenie oraz o zasądzenie od ubezpieczonej na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Skarżąca sformułowała wniosek oparty na przyczynie kasacyjnej ujętej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w związku z czym należy zwrócić uwagę, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury powołanie się na tę przyczynę wymaga wykazania naruszenia prawa w sposób oczywisty i widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, tak by z treści skargi, bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynikało, że wadliwe zastosowanie przepisu doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia i przyjęta podstawa kasacyjna uzasadnia uwzględnienie skargi (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2007 r., III CSK 216/07, niepubl.). Argumenty na rzecz oczywistości skargi kasacyjnej mogą, a nawet powinny utożsamiać się z zarzutami ujętymi w jej podstawach, lecz niedopuszczalne jest ich formułowanie przez wyrażenie niepoddającego się kontroli kasacyjnej braku aprobaty dla ocen mających charakter ustaleń w konkretnym stanie faktycznym. Uzasadnienie wniosku sformułowane wbrew zakazowi konfrontowania przez Sąd 4 Najwyższy oceny dowodów oraz związania ustalonymi w sprawie faktami (por. art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.) nie prowadzi do konkluzji o oczywistej zasadność skargi. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., a o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c. r.g.