II UK 242/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-06-12

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy praca kierowcy ciągnika kołowego w rolnictwie, wykonywana przy pracach polowych, może być uznana za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów emerytalnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że praca kierowcy ciągnika kołowego przy pracach polowych w rolnictwie nie stanowi pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wskazano, że prace te nie są tożsame z pracą kierowcy ciągnika w transporcie, a stopień narażenia na czynniki szkodliwe jest inny. Brak jest podstaw do uznania, że praca traktorzysty wykonującego prace polowe jest pracą w transporcie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury w wieku obniżonym, wskazując na pracę kierowcy ciągnika kołowego w szczególnych warunkach. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając odwołanie wnioskodawcy. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji pracy kierowcy ciągnika kołowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 242/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z wniosku R.K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o prawo do emerytury, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 czerwca 2019 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 15 marca 2018 r., III AUa […] Sąd Apelacyjny w […] zmienił wyrok Sądu Okręgowego w O. z 8 listopada 2017 r., IV U […], zmieniający decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział w O. (organ rentowy) z 11 sierpnia 2017 r., odmawiającą R.K. (wnioskodawca) prawa do emerytury w wieku obniżonym, w ten sposób, że oddalił odwołanie. Powyższy wyrok został przez wnioskodawcę zaskarżony w całości skargą kasacyjną. Wniosek o przyjęcie skargo kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które sprowadza się do potrzeby identyfikacji stanowiska pracy wymienionego w wykazie A Dział VIII poz. 3 pkt 1 zarządzenia nr 16 Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 31 marca 1986 r. w sprawie stanowisk pracy, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym 2 charakterze (Dziennik Urzędowy Ministerstwa Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej 1988 Nr 2 poz. 4, dalej jako Zarządzenie), czyli kierowca ciągnika kołowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie wielokrotnie odnosił się już do wskazanego problemu dotyczącego pracy kierowcy ciągnika w transporcie i przy pracach polowych. Zatrudnienie traktorzysty przy pracach polowych w rolnictwie nie stanowi pracy w szczególnych warunkach z wykazu A, dział VIII, poz. 3 do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, czyli pracy kierowcy ciągnika w transporcie (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2016 r., II UK 512/15, LEX nr 2202499). Prace kierowcy ciągnika w transporcie i w rolnictwie nie są tożsame. W konsekwencji różny jest stopień narażenia osób wykonujących te prace na ekspozycję czynników szkodliwych dla zdrowia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2017 r., I UK 154/16, LEX nr 2305919). Nie można uznać, że praca traktorzysty jest zawsze pracą "w transporcie", także wówczas, gdy kierujący niczego nie transportuje, lecz wykonuje przy pomocy ciągnika rolniczego prace polowe (np. sieje, orze, nawozi, spulchnia glebę, wykonuje opryski itp.) bądź zajmuje w czasie zimy odśnieżaniem i posypywaniem dróg (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2017 r., I UK 45/16, LEX nr 2297415). Praca kierowcy ciągnika wymaga wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia, jest również uciążliwa ze względu na specyficzny czas pracy kierowcy uzależniony od zleconych mu zadań transportowych. Obciążeń takich nie ma, jak uznał ustawodawca, przy wykonywaniu prac na wskazanych stanowiskach w rolnictwie, gdzie dominują prace polowe. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2017 r., I UK 76/16, LEX nr 2252218). Gdyby praca traktorzysty miała swoje uzasadnienie jako praca w szczególnych warunkach, to niewątpliwe tak ująłby ją prawodawca w 3 rozporządzeniu z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wówczas w pierwszej kolejności odpowiedni zapis znalazłby się w dziale X wykazu A, dotyczącym rolnictwa i przemysłu rolno-spożywczego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2017 r., I UK 43/16, LEX nr 2258058). Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 2 KPC§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy