II UK 256/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-12-02

Skład orzekający: Romualda Spyt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. może stanowić podstawę skargi kasacyjnej w postępowaniu o świadczenia z ubezpieczenia społecznego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustalenia stanu faktycznego, w tym naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., są wyłączone z podstaw skargi kasacyjnej na mocy art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne służy kontroli prawidłowości stosowania prawa, a nie weryfikacji trafności ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Ubezpieczony M. K. domagał się przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił mu tego świadczenia. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie ubezpieczonego, a Sąd Apelacyjny oddalił jego apelację. Ubezpieczony złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w zakresie oceny wiarygodności opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od ubezpieczonego na rzecz ZUS zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 256/19 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Romualda Spyt w sprawie z wniosku M. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w T. o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2 grudnia 2020 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 5 lutego 2019 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od M.K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w T. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. decyzją z dnia 19 grudnia 2016 r. odmówił ubezpieczonemu M. K. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, z uwagi na to, że nie jest on niezdolny do pracy. Ubezpieczony wniósł o zmianę powyższej decyzji i przyznanie mu prawa do zawnioskowanego świadczenia. Wyrokiem z dnia 10 maja 2018 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił odwołanie. Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 5 lutego 2019 r. oddalił apelację ubezpieczonego od powyższego wyroku. Ubezpieczony zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną, zarzucając 2 naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 233 § 1 k.p.c., przez przyjęcie, że opinia zespołu biegłych z zakresu psychiatrii i psychologii z dnia 8 marca 2018 r. jest wiarygodna, zaś opinia biegłych z dnia 28 kwietnia 2017 r., wraz z opinią uzupełniającą z dnia 6 listopada 2017 r., są niewiarygodne co do wniosków końcowych, mimo iż oba zespoły ustaliły ten sam stan zdrowia psychicznego powoda, zaś zespół sporządzający opinię w dniu 8 marca 2018 r. stwierdził pogorszenie stanu zdrowia powoda w pewnych aspektach; powyższe ustalenie wpłynęło w sposób istotny na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na jej oczywistą zasadność, ponieważ bez głębszej analizy prawnej dostrzec można ewidentny błąd w zastosowaniu reguł sformułowanych w art. 233 § 1 k.p.c. Organ rentowy, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania, a przypadku przyjęcia jej do rozpoznania - o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od ubezpieczonego na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wstępnie trzeba przypomnieć, że skarga kasacyjna nie jest (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia, gdy się weźmie nadto pod uwagę, że Konstytucja w art. 177 ust. 1 gwarantuje jedynie dwuinstancyjne postępowanie. Ewentualna możliwość dalszego postępowania, w tym postępowania przed Sądem Najwyższym, stanowi uprawnienie dodatkowe, które może zostać obwarowane szczególnymi przesłankami, w tym określonymi w art. 3989 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne 3 (pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Skarżący powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wiążąc ją z oczywistym naruszeniem art. 233 § 1 k.p.c. W związku z tym przypomnieć należy, że wyłączenie w art. 3983 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia skarżącego możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. Przepis art. 3983 § 3 k.p.c. wprawdzie nie wskazuje expressis verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak wątpliwości, że obejmuje on art. 233 k.p.c., bowiem właśnie ten przepis określa kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 11/06, LEX nr 230204; z dnia 4 stycznia 2007 r., V CSK 364/06, LEX nr 238975; z dnia 5 września 2008 r., I UK 370/07, LEX nr 785533; z dnia 23 listopada 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 76; z dnia 19 października 2010 r., II PK 96/10, LEX nr 687025; z dnia 24 listopada 2010 r., I UK 128/10, LEX nr 707405 oraz z dnia 24 listopada 2010 r., I PK 107/10, LEX nr 737366). Oznacza to, że spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem Najwyższym, który jest związany - zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c. - ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (tak też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 29 października 2008 r., IV CSK 228/08, LEX nr 475287). Z tych powodów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., art. 99 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 265) oraz art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233 § 1 KPCart. 177 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 233 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 99 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1 KPC

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy