II UK 28/17

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-12-06

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia prawa do emerytury na warunkach szczególnych może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego lub rozbieżności w orzecznictwie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli wnioskodawca nie wykaże istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, albo gdy skarga nie jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że przedstawione przez niego zagadnienia prawne nie zostały jeszcze rozstrzygnięte lub wywołały rozbieżności w orzecznictwie, a jego argumentacja koncentrowała się na indywidualnej ocenie stanu faktycznego i dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury na warunkach szczególnych, powołując się na okres zatrudnienia w spółdzielni mleczarskiej i PKP. Sądy obu instancji oddaliły jego odwołanie, uznając, że nie wykazał on 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych, a nazwa stanowiska pracy i dokumentacja osobowa nie przesądzają o charakterze wykonywanej pracy. Skarga kasacyjna zarzucała niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przepisów dotyczących pracy w szczególnych warunkach oraz naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących oceny dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 28/17 POSTANOWIENIE Dnia 6 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku R.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 6 grudnia 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego we [...] z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r. Sąd Apelacyjny we [...], III Wydział Pracy I Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację R.S. od wyroku Sądu Okręgowego w O., Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 listopada 2015 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w O. w przedmiocie odmowy prawa do emerytury na warunkach przewidzianych w art. 32 ust. i 184 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) wobec niewykazania 15-letniego stażu pracy w warunkach szczególnych wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Poza sporem pozostawał staż ogólny wynoszący na dzień 1 stycznia 1999 r., 26 lat i 24 dni okresów składkowych i nieskładkowych. 2 Spór dotyczył okresu zatrudnienia w Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w K. od dnia 6 marca 1980 r. do dnia 21 lutego 1997 r. nieobjętego świadectwem wykonywania pracy w szczególnych warunkach, w której ubezpieczony był zaangażowany na stanowisko mechanika, w aktach osobowych określane też stanowiskiem ślusarza-mechanika, ślusarza remontowego i ślusarza-konserwatora urządzeń chłodniczych. Nie został uwzględniony przez organ rentowy także okres od dnia 1 września 1970 r. do 30 czerwca 1973 r., kiedy ubezpieczony był zatrudniony w PKP Lokomotywowni I kl. w K. jako uczeń w zawodzie mechanika silników spalinowych. Sąd pierwszej instancji nie przyporządkował czynności wykonywanych przez ubezpieczonego w spółdzielni mleczarskiej pod poz. 7 działu X wykazu A, załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej „rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 r.”), w którym jako wykonywane w szczególnych warunkach wskazano prace w chłodniach składowych i przyzakładowych o temperaturze wewnętrznej poniżej 0 stopni C. W ocenie Sądu drugiej instancji prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe Sądu pierwszej instancji upoważnia ustaleń przyjętych przez ten Sąd. Ponowna analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji pracowniczej oraz zeznań świadków, ocenionych zgodnie ze swobodną ich oceną, nie pozwoliła Sądowi Apelacyjnemu na przyjęcie wersji ubezpieczonego, że w spornym okresie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace wymienione w dziale X pod pozycją 7 wykazu, załącznika do rozporządzenia ani w dziale XIV, pod pozycją 9 - bezpośredniej obsługi stacji sprężarek. Skarga kasacyjna ubezpieczonego została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z § 4 rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. przez przyjęcie za Sądem Okręgowym poglądu, że o wykonywaniu pracy w szczególnych warunkach decyduje dokumentacja osobowa, a nie rzeczywiste wykonywanie pracy określonego rodzaju i w określonym zakresie, a nazwa i określenie stanowiska pracy wskazane w „angażu” przesądzają rodzaj i 3 charakter wykonywanej pracy. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 244 i 245 w związku z art. 233 § 1 i § 2 k.p.c. przez przyjęcie, że niewystawienie w 1998 r. pracownikowi świadectwa pracy w szczególnych warunkach oraz niekwestionowanie przez pracownika niewydania tego świadectwa uzasadniania hipotezę, że pracownik nie wykonywał pracy w szczególnych warunkach oraz że „zeznania świadków po trzydziestu łatach są zbyt ogólnikowe i chaotyczne, co przesądza o ich niewiarygodności”. Wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i ustalenie, że nabył prawo do emerytury z dniem z 30 kwietnia 2015 r. przy ustaleniu, iż od dnia 6 marca 1980 r. do dnia 21 lutego 1997 r. świadczył pracę w szczególnych warunkach lub o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołał się na art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c., uzasadniając wniosek występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, czy dopuszczalne jest dezawuowanie zeznań świadków o okolicznościach sprzed trzydziestu lat, jeżeli świadkowie ci nie wskazują konkretnych i precyzyjnych dat danych okoliczności; czy dopuszczalne jest ustalanie rodzaju i charaktery pracy pracownika na podstawie akt osobowych z pominięciem konsekwentnych i spójnych zeznań świadków (współpracowników i przełożonych), oraz czy niewydanie pracownikowi świadectwa pracy w szczególnych warunkach, jak i niedomaganie się przez pracownika wydania takiego świadectwa pracy, przesądza o niewykonywaniu przez pracownika pracy w warunkach szczególnych. Określił także skargę jako oczywiście uzasadnioną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. 4 W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, opartego na przyczynie przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.. wymagany jest wywód prawny zbliżony do przyjętego przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). Konieczne jest wykazanie, że istnieją poważne i dotychczas nierozstrzygnięte wątpliwości interpretacyjne wskazanego przepisu lub że na jego podstawie wydawane są odmienne rozstrzygnięcia w tym samych lub bardzo podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych. Z kolei istotne zagadnienie prawne nie może sprowadzać się do wątpliwości dotyczących prawidłowości rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy ani do potrzeby wykładni i stosowania prawa w ustalonym stanie faktycznym, które nie przyczynia się do rozwoju prawa, doktryny lub dla praktyki sądowej (por. ostatnio wydane postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2016 r., II PK 340/15, niepublikowane, z dnia 15 września 2015 r., III SK 4/15, niepublikowane i z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, niepubl.). Ocena wniosku złożonego w niniejszej sprawie wskazuje na niewypełnienie tych wymagań. Skarżący nie wykazał, że przedstawione przez niego zagadnienia istnieją jako zagadnienia prawne oraz że nie zostały jeszcze rozstrzygnięte lub że wywołały rozbieżności w orzecznictwie, jak też nie dostarczył żadnych przekonywających argumentów uzasadniających odmienną ocenę prawną od przyjętej przez Sądy obu instancji. W każdym razie uzasadnienie wniosku nie zawiera argumentów umożliwiających Sądowi Najwyższemu stwierdzenie rzeczywistej i istotnej rozbieżności w orzecznictwie sądowym oraz nowości poruszonych kwestii. Co więcej, argumentację wniosku osłabia utożsamienie przyczyn kasacyjnych z zarzutami ujętymi w podstawie skargi, co sugeruje koncentrację wątpliwości, które rodzi treść wskazanych przepisów na rozstrzygnięciu własnej sprawy skarżącego. Nie można przy tym nie zauważyć, że wnioskowi o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania towarzyszą argumenty odnoszące się wyłącznie do ustalenia konkretnego stanu faktycznego sprawy i oceny dowodów. Ze względu na obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym zakaz konfrontowania oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustalonymi w 5 sprawie faktami (por. art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 2 k.p.c. oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1999 r., II UKN 7/99, OSNAPiUS 2000 nr 23, poz. 865) nie jest w ogóle możliwe udzielenie odpowiedzi na powstałe in casu wątpliwości skarżącego. Poza tym skarga kasacyjna nie może być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w ramach sformułowanego w sprawie zagadnienia prawnego. Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 32art. 184art. 244art. 233 § 1art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPC§ 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy