II UK 291/09
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2010-01-28
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedłużenie okresu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z pięciu do dziesięciu lat, które weszło w życie 1 stycznia 2003 r., ma zastosowanie do należności przedawnionych przed tą datą, a także czy stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przedłużenie okresu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z pięciu do dziesięciu lat, które weszło w życie 1 stycznia 2003 r., nie ma zastosowania do należności przedawnionych przed tą datą. Nowy termin przedawnienia obejmuje należności, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2003 r., a nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. Przedłużenie okresu przedawnienia nie stanowi naruszenia art. 2 Konstytucji.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o składki. Skarga kasacyjna opierała się na zarzutach naruszenia prawa materialnego dotyczących przedawnienia składek na ubezpieczenie społeczne i wykładni art. 2 Konstytucji. Wnioskodawca wskazywał na istotne zagadnienie prawne dotyczące rozbieżności w orzecznictwie w kwestii przedawnienia składek po zmianie przepisów od 1 stycznia 2003 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 291/09 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku J. B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych z udziałem zainteresowany J. B. o składki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 stycznia 2010 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 16 kwietnia 2009 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. Sąd Apelacyjny - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację J. B. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 listopada 2008 r. oddalającego jego odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 23 listopada 2007 r. , w sprawie o składki. Ubezpieczony skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. zaskarżył w całości, opierając skargę na podstawie naruszenia prawa materialnego przez niezastosowanie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2003 r., niewłaściwe zastosowanie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. oraz błędną wykładnię art. 2
2 Konstytucji. Z powołaniem się na art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. ubezpieczony wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stwierdzając, że prawidłowe zastosowanie art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 2 Konstytucji wymaga wykładni obowiązujących przepisów. Ponadto wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie pozwoli na wyeliminowanie rozbieżności i wątpliwości w orzecznictwie sądowym odnoszący się do kwestii przedawnienia, które zostało wydłużone z 5 lat do 10 lat na podstawie zmiany wyżej wymienionego przepisu w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w tym przepisie. Brak także podstaw do przyjęcia, że w sprawie występuje istotne zagadnienie wymagające wykładni Sądu Najwyższego, gdyż w wyroku z 5 kwietnia 2005 r., I UK 232/04 (OSNP 2006, nr 1-2, poz. 26) Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że zmiana art. 24 ust. 4 ustawy systemowej, ustanawiająca dziesięcioletni okres przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (w miejsce dotychczasowego pięcioletniego okresu przedawnienia), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2003 r., nie ma zastosowania do należności przedawnionych przed tym dniem. W uchwałach z dnia 2 lipca 2008 r., II UZP 5/08 oraz z dnia 8 lipca 2008 r., I UZP 4/08 (dotychczas niepublikowanych) stwierdził natomiast, że nowy termin przedawnienia należności składek z tytułu ubezpieczenia społecznego obejmuje te należności, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., a nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych. W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwość wynikającą z braku regulacji intertemporalnych dotyczących przedawnienia należności składkowych, podkreślając, że ogólna reguła prawa intertemporalnego (por. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1993 r., W 4/93, OTK 1993/II, poz. 45) stanowi, że w razie wątpliwości,
3 czy należy stosować ustawę dawną, czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa na zasadzie lex posterior derogat legi priori. Tak więc, brak szczególnej regulacji nie oznacza luki w prawie co do przepisów międzyczasowych, ale wskazuje na potrzebę zastosowania reguły bezpośredniego stosowania ustawy nowej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 1 lipca 2003 r., P 31/02). Przedłużenie okresu przedawnienia nie stanowi także, według Sądu Najwyższego, naruszenia art. 2 Konstytucji. Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- II UK 142/13 2013-07-16Czy przepisy dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, wprowadzone ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, mają zastosowanie do należności powstałyc…
- III UZP 2/08 2009-01-07Czy zobowiązania do zapłaty składek na ubezpieczenia społeczne oraz na Fundusz Pracy powstałe przed dniem 1 stycznia 2003 r. i nieprzedawnione na tę datę podlegają przedawnieniu z upływem 5 lat czy 10 lat od dnia ich wym…
- II UK 306/09 2010-01-28Czy do przedawnienia zobowiązań z tytułu zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, powstałych przed dniem 1 stycznia 1999 r., stosuje się przepisy ustawy…
- II UK 181/09 2010-02-12Czy przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które stały się wymagalne przed 1 stycznia 2003 r., podlega dziesięcioletniemu okresowi przedawnienia przewidzianemu w art. 24 ust. 4 ustawy o sys…
- I UK 613/12 2013-05-29Czy przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., następuje z upływem 5-letniego terminu liczonego od tej daty, czy też z upływem wcześni…
Powołane przepisy
art. 24 ust. 4art. 2art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy