II UK 334/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-04-21
Skład orzekający: Roman Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pracownik zarabiający poniżej kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu stosunku pracy, który jednocześnie prowadzi działalność pozarolniczą, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia tej działalności, nawet jeśli został już zgłoszony do ubezpieczeń przez pracodawcę?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że argumentacja skarżącego nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 3989 § 1 k.p.c. Wskazano, że pojęcie "kwoty minimalnego wynagrodzenia" za pracę z tytułu stosunku pracy nie jest równoznaczne z "wysokością minimalnego wynagrodzenia" określoną w ustawie o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. W konsekwencji, pracownik zarabiający poniżej kwoty minimalnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia, a jednocześnie prowadzący działalność pozarolniczą, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu tej działalności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o podleganie ubezpieczeniom społecznym. Skarżący kwestionował obowiązek podlegania ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej, argumentując, że jego wynagrodzenie ze stosunku pracy jest niższe od minimalnego wynagrodzenia. Sąd pierwszej instancji i apelacyjny rozstrzygnęły sprawę, a skarżący wniósł skargę kasacyjną. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 334/14 POSTANOWIENIE Dnia 21 kwietnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Roman Kuczyński w sprawie z wniosku "P. […]" Towarzystwa P. […] w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. z udziałem zainteresowanej N. M. o podleganie ubezpieczeniom społecznym, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 21 kwietnia 2015 r., skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt III AUa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. przyznaje adw. D.B. od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej wykonywanej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
2 Nie spełnia obowiązku określonego w art. 3984 § 2 k.p.c. powołanie się przez skarżącego na jakiekolwiek względy, które w jego ocenie uzasadniają przyjęcie skargi do rozpoznania. Argumentacja uzasadniająca taki wniosek powinna nawiązywać do wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 kwietnia 2006 r., II CSK 65/06, LEX nr 189753). Strona powodowa wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na to, że „konieczne jest rozważenie przez Wysoki Sąd kwestii czy ubezpieczeni, których podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z tytułu stosunku pracy, w przeliczeniu na okres miesiąca jest niższa od określonej w art. 18 ust. 4 pkt 5a podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym również z innych tytułów w sytuacji, gdy ubezpieczeni wykonują pracę w ramach innego tytułu prawnego na rzecz podmiotu, który nie jest pracodawcą i zostali już zgłoszeni przez pracodawcę - płatnika składek, do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych”. Powołane okoliczności nie uzasadniają – w ocenie Sądu Najwyższego – przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że uzasadnienie wniosku opartego na przesłance wymienionej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. musi zawierać odpowiedni wywód prawny zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawieniu Sądowi Najwyższemu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymagania konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy, wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22
3 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, LEX nr 560581; z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504; z 26 czerwca 2008 r., I CSK 108/08, LEX nr 560494) i 4) dotyczyć kwestii prawnych budzących rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467; z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Ponadto, co jest istotne, zagadnienie prawne powinno odnosić się do konkretnego przepisu prawa albo konkretnej regulacji prawnej, co oznacza konieczność sformułowania przez skarżącego, jakiego przepisu (zespołu przepisów lub norm prawnych) prawa materialnego lub procesowego, którego dotyczy przedstawiane zagadnienie. W rozpoznawanej sprawie we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnieniu nie zawarto wywodu, który spełniałby powyższe wymagania. Z kolei dla spełnienia wymagania z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. konieczne jest przedstawienie, jakie poważne wątpliwości budzi wykładnia określonych przepisów prawa lub wskazanie rozbieżnych orzeczeń sądowych wydanych w oparciu o różną wykładnię tych przepisów (postanowienia Sądu Najwyższego z 25 października 2007 r., V CSK 357/07, LEX nr 621244; z 13 grudnia 2007 r., I PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera wywodu identyfikującego jakiekolwiek rozbieżności w orzecznictwie ani nawet wątpliwości, jakie może budzić wykładnia przepisów tam wskazanych. Ponadto problem prawny wywołany przez powoda został już rozstrzygnięty, bowiem zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2007 r., III UK
4 123/06, OSNP 2008 nr 3-4, poz. 44 - Pojęcie „kwoty minimalnego wynagrodzenia” za pracę stanowiącej przychód z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy (art. 18 ust. 4 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) nie jest - w przypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy - równoznaczne z „wysokością minimalnego wynagrodzenia” określoną w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679 ze zm.), wobec czego - pracownik zarabiający poniżej „kwoty minimalnego wynagrodzenia” i jednocześnie prowadzący działalność pozarolniczą - podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z tytułu prowadzenia tej działalności. Powyższa teza zachowuje aktualność do innych tytułów ubezpieczenia. Z powyższych motywów Sąd Najwyższy - na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. - odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. l.n
Powiązane orzeczenia
- I USK 337/23 2024-08-21Czy zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty, który jednocześnie pozostaje w stosunku pracy, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, jeśli jego wynagrodzenie z tytułu stosunku prac…
- II UK 437/16 2017-05-30Czy pracownik, który otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia, ale z opóźnieniem, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności g…
- III UK 123/06 2007-01-10Czy pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, którego wynagrodzenie jest niższe od kwoty minimalnego wynagrodzenia ustalonej proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, a jednocześnie prowadzący pozarolniczą dz…
- I USK 332/24 2025-04-09Czy zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty, pozostający jednocześnie w stosunku pracy, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia, jeśli wynagrodzenie z tytułu stosunku pracy nie osi…
- I USK 216/24 2025-06-17Czy zleceniobiorca uprawniony do emerytury lub renty, który jednocześnie pozostaje w stosunku pracy, podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu wykonywania umowy zlecenia, jeśli wynagrodzenie z tytułu stosun…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 18 ust. 4art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 8 ust. 1art. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy