II UK 4/16

Sygn. akt II UK 4/16 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku Akademii [x] w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w W. z udziałem zainteresowanego J. G. o ubezpieczenie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2016 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt III AUa (...), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2. Zasadza od skarżącego na rzecz organu rentowego kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 17 marca 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…), III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, uwzględniając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w W. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 22 maja 2014 r., zmienił zaskarżony nią wyrok w ten sposób, że oddalił odwołanie Akademii [x] w W. od decyzji z dnia 1 lutego 2013 r. Stwierdził, że J. G., jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy o świadczenie usług na rzecz Akademii, podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresach od dnia 1 października 2007 r. do dnia 31 maja 2008 r., 2 od dnia 1 października 2008 r. do dnia 31 maja 2009 r., od dnia 1 października 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r. oraz od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 maja 2011 r. Tytułem objęcia ubezpieczeniem było wykonywanie umów nazwanych umowami o dzieło, o przygotowywanie i prowadzenie zajęć dydaktycznych dla studentów dwustopniowych studiów na Wydziale [x] z przedmiotu - wzornictwo. Wbrew stanowisku Sądu Okręgowego, Sąd Apelacyjny przyjął, że w prowadzeniu w ciągu roku akademickiego cyklu wykładów, ćwiczeń i egzaminów nie prowadzi do ucieleśnionego rezultatu w jakiejkolwiek postaci, a jest wyłącznie działaniem wykonawcy umowy, bez względu na rodzaj uczelni lub szczególne kwalifikacje osoby prowadzącej zajęcia. Skarga kasacyjna płatnika została oparta na podstawie naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i zastosowanie art. 750 w związku z art. 734 § 1 k.c. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, "czy przygotowanie przez wykładowcę dla potrzeb uczelni cyklu wykładów oraz indywidualnych zajęć ze studentami (słuchaczami) i ich przeprowadzenie na uczelni wyższej artystycznej stanowi utwór w myśl przepisów prawa autorskiego (w szczególności art. 1 ust. 1, art. 17 i art. 50 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r, o prawie autorskim i stosunkach pokrewnych (Dz.U. z 2006 r., Nr 90, poz. 631 ze zm.) przy uwzględnieniu celu szkoły wyższej wynikającego z ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, jakim jest stworzenie możliwości studiującym nabycia wiedzy". Podniósł, że brak rozstrzygnięcia tej kwestii powoduje, iż stosunki cywilnoprawne pomiędzy uczelnią a wykładowcami są kwalifikowane przy przyjęciu błędnych założeń a mianowicie, że utworem w rozumieniu prawa autorskiego jest „proces twórczy'’, a nie jego rezultat określony przez ustawodawcę jako „utwór”, oraz że celem szkoły wyższej jest wyedukowanie studentów, pojmowane jako weryfikowalny rezultat. Organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Oczywiste jest, że zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) musi być istotne w tym sensie, że wymaga odniesienia się do kwestii dotychczas nierozstrzyganej przez Sąd Najwyższy w przedstawionym przez wnioskodawcę aspekcie. Analiza zagadnienia tożsamego z przedstawionym w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania została – jak wskazał skarżący - dokonana w licznych orzeczeniach Sądu Najwyższego. Istotnie, w judykaturze utrwalił się pogląd, że nie jest wyłączone zamówienie cyklu wykładów na podstawie umowy o dzieło, nieobjętej obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, gdy wykład ma cechy utworu w znaczeniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2014 r., II UK 548/13, niepubl. z glosą K. Żoka, OSP 2015 nr 5, poz. 50 i następnie z dnia 10 lipca 2014 r., II UK 454/13, niepubl.), jednak Sąd Najwyższy przyjmuje zarazem, że twórczy charakter dzieła jako rezultatu umowy strony muszą określić jako przedmiot zamówienia (por. art. 1 § 1 prawa autorskiego), a umowa o dzieło, której przedmiotem jest wygłoszenie wykładu niemającego cech utworu chronionego prawem autorskim, nie jest zamówieniem dzieła ani w pojęciu prawa autorskiego, ani kodeksu cywilnego. W takim wypadku o ocenie całokształtu zobowiązania decyduje wyeksponowanie świadczenia, które miało znaczenie zasadnicze, a – wykładając wolę stron – należy stwierdzić, że takie zasadnicze znaczenie miało nauczanie jako czynność polegająca na starannym działaniu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 216 r., II UK 129/15, niepubl.). W tym stanie rzeczy wskazane zagadnienie nie istnieje jako zagadnienie prawne lub źródło rozbieżności w orzecznictwie i nie wymaga ponownego podjęcia, zwłaszcza że skarżący nie dostarczył żadnych przekonywających argumentów uzasadniających odmienną ocenę. 4 Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c.