II UK 410/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2013-12-20
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariuszom pełniącym służbę w organach bezpieczeństwa PRL w latach 1944-1990, którym ograniczono emeryturę na podstawie art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przysługuje prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów ani istotne zagadnienie prawne, ponieważ Sąd Najwyższy i Trybunał Konstytucyjny zajęły już stanowisko w tej kwestii. Zgodnie z uchwałą SN z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt II UZP 2/11, za każdy rok służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa emerytura wynosi 0,7% podstawy jej wymiaru, co oznacza, że wysokość świadczenia wyliczanego wyłącznie za ten okres może być niższa niż 40% podstawy wymiaru.Stan faktyczny
Wnioskodawca kwestionował sposób ustalenia wysokości swojej emerytury policyjnej, która została obniżona z uwagi na okres służby w organach bezpieczeństwa PRL. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, utrzymując w mocy wyrok Sądu Okręgowego, który oddalił odwołania od decyzji organu rentowego. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów dotyczących prawa do emerytury policyjnej dla funkcjonariuszy służb PRL.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 410/13 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z wniosku G. W. przeciwko Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w W. o wysokość emerytury policyjnej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2013 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 listopada 2012 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 23 listopada 2012 r. Sąd Apelacyjny w […] – w sprawie G. W. przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno – Rentowego Misterstwa Spraw Wewnętrznych w W. o wysokość emerytury policyjnej – oddalił apelację G. W. od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 2 grudnia 2011 r., oddalającego odwołania G. W. od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. z dnia 3 listopada 2009 r., którą organ rentowy ponownie ustalił odwołującemu się wysokość należnego świadczenia emerytalnego od dnia 1 stycznia 2010 r. oraz od decyzji z dnia 17 grudnia 2010 r., którą organ rentowy określił wysokość świadczenia emerytalnego odwołującego się w kwocie netto.
2 Wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. Skargę oparto na obydwu podstawach kasacyjnych określonych w art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3984 § 2 k.p.c.) wskazano, że: „występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące instytucji prawa do emerytury policyjnej, ustanowionego w art. 15 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy z 1994 r., którym ograniczono emeryturę art. 15 b ust. 1 pkt 1 tej ustawy, za okres służby w organach bezpieczeństwa PRL w latach 1944-1990, zmieniając naliczenie emerytury z 2,6% na 0,7% za każdy rok tej służby. Sąd Apelacyjny w […] w zaskarżonym wyroku przyjął, że instytucja prawa do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby nie dotyczy funkcjonariuszy pełniących służbą w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 tzw. ustawy lustracyjnej. Sąd Najwyższy w uchwale w składzie 3 sędziów z dnia 3.03.2011 r., sygn. akt II UZP 2/11 ustalił, że „wysokość emerytury wyliczonej wyłącznie za okres pełnienia takiej służby może być niższa niż 40% podstawy wymiaru tego świadczenia”. W rozumieniu tego zapisu Sądu Najwyższego nie jest wiadome, czy prawo do emerytury 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby należy się tej grupie funkcjonariuszy, czy zostało im zabrane. W takim wypadku określona grupa ubezpieczonych byłaby pozbawiona tego prawa jedynie poprzez wykładnię orzecznictwa sądowego wbrew woli ustawodawcy. W takiej sytuacji zmienia się też sposób naliczania emerytury tej grupie funkcjonariuszy zmniejszając ich świadczenia emerytalne, nie tylko wskaźnikiem 0,7, ale także metodą wyliczenia emerytury, a tego ustawa już nie przewiduje. Dotychczas emerytura wyliczana była przy zastosowaniu 40% podstawy po 15 latach i powyżej według wysługi lat, a po zmianach pozostaje tylko wyliczenie według wysługi łat. W ten sposób organ rentowy zabiera wbrew przepisom ustawy dodatkowo 1% wysługi emerytalnej”. Wskazano także na potrzebę „ustalenia jednoznacznej wykładni, czy uregulowania art. 15b ust 2 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym - oznaczają, iż zawarte w tym przepisie odesłanie, że przepisy art. 14 i 15 przywołanej ustawy stosuje się odpowiednio, uzasadniają posiadanie przez funkcjonariuszy wskazanych w art. 15 b ust. 1 prawa do emerytury w wysokości
3 40% podstawy wymiaru za 15 lat służby, stosownie do art. 15 ust. 1 tej ustawy. Wykładnia powyższej regulacji dokonana przez Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 3.03.2011 r., sygn. akt II UZP 2/11 jest niezrozumiała, wywołuje wiele rozbieżności już w samej treści uchwały i nie ustala, czy prawo do emerytury funkcjonariuszy bezpieczeństwa państwa PRL z lat 1944-1990 określonych w art. 2 tzw. ustawy lustracyjnej, zostało im zabrane ustawą nowelizacyjną z 2009 r., czy też im to prawo przysługuje nadal.”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nie można uznać, że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawa w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., ani że występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii prawnej prezentowanej przez skarżącego, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu, a także Trybunał Konstytucyjny zajął już stanowisko w kwestii ich zgodności z Konstytucją (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX nr 523522 oraz z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNAPiUS - wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5). Problemy – podnoszone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie rozpatrywanej skargi kasacyjnej do rozpoznania – dotyczące kwestii ustalenia wysokości emerytur policyjnych według wprowadzonej od dnia 16 marca 2009 r. zmiany zasad obliczania wysokości emerytury dla osób, które pozostawały w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i pełniły służbę w organach, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (jednolity tekst: Dz.U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425 ze zm.) były już przedmiotem kontroli
4 konstytucyjnej Trybunału Konstytucyjnego oraz zostały wyjaśnione w judykaturze Sądu Najwyższego. Wątpliwości te wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r., K 6/09 - OTK-A 2010/2/15, orzekł, że art. 15b ust. 1 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, dodany przez art. 2 pkt 3 ustawy zmieniającej z 23 stycznia 2009 r. jest zgodny z art. 2, art. 10, art. 30, art. 32 i art. 67 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 42 Konstytucji. Wykładnia przywołanego przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przepisu w zakresie dotyczącym odpowiedniego stosowania art. 15 ust. 1 in principio ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, stanowiącego o tym, że emerytura dla funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed 2 stycznia 1999 r. wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby, została zaś dokonana przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 marca 2011 r., II UZP 2/11 (OSNP 2011 nr 15-16, poz. 210), zgodnie z którą za każdy rok pełnienia służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990, emerytura wynosi 0,7% podstawy jej wymiaru (art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy), co oznacza, że wysokość emerytury wyliczanej wyłącznie za okresy pełnienia takiej służby może być niższa od 40% podstawy wymiaru tego świadczenia. Zaskarżony rozpatrywaną skargą kasacyjną wyrok Sądu Apelacyjnego w […] uwzględnia przedstawione wyżej stanowisko judykatury w zakresie omawianej kwestii, w szczególności analizy interpretacyjne przepisu art. 15 b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. szeroko przedstawione w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego II UZP 2/11. Autor rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawił w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania przekonującej argumentacji, którą zakwestionowałby przedstawione wyżej stanowisko judykatury w zakresie omawianej kwestii. Na pewno za taką nie może być uznane ogólnikowe
5 powoływanie się w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania między innymi na niejasność interpretacji omawianych przepisów przyjętej w uchwale II UZP 2/12, jej niezrozumiałość czy też rozbieżności „już w samej treści uchwały”, bez próby nawet dokonania rzeczowej jurydycznej polemiki z argumentacją przedstawioną w powoływanej uchwale II UZP 2/12. Istotne jest także to, że podstawą skargi kasacyjnej i w konsekwencji zakresu przyczyn mających znaczenie w odniesieniu do rozpoznawanego wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (por. art. 39813 § 1 w związku z art. 398 9 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.) nie zostało objęte istotne ustalenie zaskarżonego wyroku, że skarżący został pozbawiony „wyższego świadczenia”, przy zachowaniu świadczenia do zabezpieczenia społecznego w wysokości nie niższej niż świadczenia z powszechnego systemu ubezpieczeniowego. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. aw
Powiązane orzeczenia
- II UK 316/13 2013-11-08Czy funkcjonariuszom pełniącym służbę w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa przysługuje prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zaopatrzen…
- II UK 240/13 2013-10-10Czy funkcjonariuszom pełniącym służbę w organach bezpieczeństwa państwa PRL w latach 1944-1990 przysługuje prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zaopat…
- II UK 381/13 2013-12-19Czy funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę w organach bezpieczeństwa PRL w latach 1944-1990, przysługuje prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zaopatr…
- II UK 384/13 2013-12-19Czy funkcjonariuszom, którzy pełnili służbę w organach bezpieczeństwa PRL w latach 1944-1990, przysługuje prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, czy też ich emerytura powinna być wylicza…
- II UK 245/14 2015-03-12Czy funkcjonariuszowi, który pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa PRL w latach 1944-1990, przysługuje prawo do emerytury w wysokości 40% podstawy wymiaru po 15 latach służby, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o…
Powołane przepisy
art. 3983 § 1 pkt 1art. 3984 § 2 KPCart. 15 ust. 1art. 15art. 2art. 15b ust 2art. 14art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 15b ust. 1art. 2 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy