II UK 466/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-07-27

Skład orzekający: Beata Gudowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca kwestii, czy kobieta w ciąży może rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli opiera się na zarzutach naruszenia przepisów postępowania dotyczących oceny dowodów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli podniesione w niej zagadnienie prawne sprowadza się do oceny prawidłowości zastosowania prawa w konkretnym stanie faktycznym i opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym. Sąd Najwyższy nie może udzielić odpowiedzi na pytanie dotyczące możliwości rozpoczęcia działalności gospodarczej przez kobietę w ciąży, jeśli kwestia ta jest ściśle związana z ustaleniami faktycznymi sprawy i oceną dowodów, ponieważ postępowanie kasacyjne wiąże Sąd Najwyższy ustaleniami faktycznymi poczynionymi przez sądy niższych instancji.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni odwołała się od decyzji ZUS o niepodleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym od dnia 1 listopada 2014 r., twierdząc, że wykonywała działalność gospodarczą. Sąd Okręgowy oddalił jej odwołanie. Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację ZUS, zmienił wyrok Sądu Okręgowego i oddalił odwołanie wnioskodawczyni, uznając, że nie wykonywała ona działalności gospodarczej. Skarga kasacyjna wnioskodawczyni zarzucała naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym art. 233 § 1 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącej na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 466/16 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z wniosku H. K. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B. o ubezpiecznie społeczne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 27 lipca 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 marca 2016 r., sygn. akt III AUa (…), 1. Odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. Zasądza od skarżącej na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł (dwieście cztredzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r., Sąd Apelacyjny - III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…), uwzględniając apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w B., zmienił wyrok Sądu Okręgowego w B. z dnia 1 września 2015 r. i oddalił odwołanie H. K. K. od decyzji z dnia 10 marca 2015 r. w przedmiocie ustalenia niepodlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym - emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu oraz dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od dnia 1 listopada 2014 r. U podłoża decyzji stało ustalenie, że wnioskodawczyni - zgłoszona w tym czasie do tych ubezpieczeń - w rzeczywistości 2 nie wykonywała działalności gospodarczej. Ustalenie to potwierdził Sąd drugiej instancji, wskazując na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 233 § 1 k.p.c. Skarga kasacyjna ubezpieczonej została oparta podstawie naruszenie prawa materialnego - art. 6 ust. 1, pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 11 ust. 2, art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych „( Dz.U. z 2013 roku, poz. 1442 ze zm.)” przez przyjęcie, że nie podlega - jako osoba prowadząca działalność gospodarczą – obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym „wbrew spełnieniu koniecznych przesłanek do objęcia obowiązkowym ubezpieczeniu społecznym i dobrowolnemu chorobowemu co zostało potwierdzone w postępowaniu dowodowym”. Podniosła, że pozostawanie w zaawansowanej ciąży nie stanowiło przeszkody do rozpoczęcia działalności gospodarczej. Skarżąca wytknęła także naruszenie przepisów postępowania - art. 233 § 1 k.p.c. przez zaniechanie wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału procesowego oraz dokonanie dowolnej a nie swobodnej jego oceny z naruszeniem reguł logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Zarzuciła obrazę oraz art. 328 § 2 k.p.c. przez to, że uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji nie zawiera podstawowych elementów. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego właściwego zastosowania przepisów, których naruszenie ujęła w pierwszej podstawie kasacyjnej oraz stwierdziła, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania przemawia – w ocenie skarżącej – przemawia istotne zagadnienie prawne „polegające na tym, że Sąd Apelacyjny w żaden sposób, nie rozstrzygnął w jakich sytuacjach gdy kobieta jest w ciąży może rozpocząć prowadzenie działalności, powodując w ten sposób, że kobieta w ciąży jest inaczej traktowana niż kobieta, która nie jest w ciąży, pozbawiając taką kobietę uzyskiwania środków do życia a w tym możliwości skorzystania z objęcia ubezpieczeniem społecznym”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne, którego potrzeba rozstrzygnięcia stanowi przyczynę wniesienia skargi kasacyjnej, powinno być skonkretyzowane jako istotny problem o znaczeniu dla rozwoju prawa lub precedens dla podobnych spraw, a to wymaga odwołania się w sposób generalny i abstrakcyjny do wątpliwości dotyczących rozumienia określonego przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie - wątpliwości co do analizowanej instytucji prawnej. Jego przedstawienie powinno zatem przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi art. 390 § 1 k.p.c., i nie może sprowadzać się do wątpliwości dotyczących prawidłowości rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy ani potrzeby wykładni i stosowania prawa w konkretnym stanie faktycznym (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 września 2016 r., II PK 340/15, niepublikowane, z dnia 15 września 2015 r., III SK 4/15, niepublikowane i z dnia 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16, niepublikowane). Zagadnienie, na którego istnienie w sprawie wskazała skarżąca, jako na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a właściwie pytanie, czy kobieta będąca w ciąży może rozpocząć prowadzenie działalności pozarolniczej, nawiązuje do ustaleń faktycznych, wykraczając jednocześnie poza ustalone w sprawie fakty. Ze względu na obowiązujący w postępowaniu kasacyjnym zakaz konfrontowania oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustalonymi w sprawie faktami (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.) nie jest możliwe udzielenie na nie odpowiedzi, zważywszy również, że skarżąca odwołała się do niedopuszczalnego w postępowaniu kasacyjnym zarzutu dotyczącego ustaleń i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 k.p.c.). 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 233 § 1 KPCart. 6 ust. 1art. 12 ust. 1art. 11 ust. 2art. 13 pkt 4art. 328 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 39813 § 2art. 3983 § 3 KPCart. 3989 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy