II UK 474/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-02-19
Skład orzekający: Bogusław Cudowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności takie jak duży ruch na drodze, trudne warunki zimowe, obawa opóźnienia lub zajechanie drogi przez inny pojazd mogą stanowić zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy dla zawodowego kierowcy, jeśli nie są nadzwyczajne i nietypowe dla charakteru jego pracy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że organ rentowy nie wykazał potrzeby wykładni przepisów budzących rozbieżności w orzecznictwie. Wskazano, że samo wykonywanie zwykłych czynności zawodowych, nawet stresujących, nie stanowi zewnętrznej przyczyny wypadku przy pracy, chyba że wystąpi nadzwyczajna sytuacja z nią związana. Okoliczności podniesione przez organ rentowy nie zostały uznane za wystarczająco nadzwyczajne, aby uzasadnić przyjęcie skargi do rozpoznania.Stan faktyczny
Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego przyznającego rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Organ rentowy zarzucił naruszenie przepisów dotyczących wypadków przy pracy, twierdząc, że okoliczności zdarzenia (duży ruch, trudne warunki zimowe, obawa opóźnienia, zajechanie drogi) nie stanowiły nadzwyczajnej przyczyny zewnętrznej. Sąd Najwyższy badał, czy istnieją podstawy do przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 474/13 POSTANOWIENIE Dnia 19 lutego 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bogusław Cudowski w sprawie z wniosku J.W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 19 lutego 2014 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 23 maja 2013 r. Zarzucono naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 1 pkt 6 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Jako podstawę przyjęcia skargi do rozpoznania wskazano na „potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, mając na względzie skarżone orzeczenie oraz wyrok Sądu Najwyższego z 16 września 2009 r., I PK 79/09 oraz wyrok Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2012 r., II UK 181/11. W sentencjach wyżej wskazanych orzeczeń Sąd Najwyższy wskazał, że zasadniczo wykonywanie zwykłych (typowych, normalnych), choćby stresujących lub wymagających dużego wysiłku fizycznego, czynności (obowiązków) przez
2 pracownika, który zmarł w wyniku zasłabnięcia w czasie i miejscu wykonywania zatrudnienia, nie może być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy, gdyż sama praca nie może stanowić zewnętrznej przyczyny w rozumieniu definicji wypadku przy pracy, ale może nią być dopiero określona nadzwyczajna sytuacja związana z tą pracą, która staje się współdziałającą przyczyną zewnętrzną”. Organ rentowy podniósł, że nie kwestionuje poczynionych przez Sąd Apelacyjny w (…) ustaleń faktycznych co do okoliczności wypadku. W jego ocenie nie sposób przyjąć, że stosunkowo duży ruch na drodze, trudne warunki zimowe, obawa opóźnienia, zajechanie drogi przez inny pojazd są nadzwyczajne, nietypowe dla charakteru pracy na stanowisku zawodowego kierowcy. Dalej stwierdzono, że skarga jest oczywiście uzasadniona, ponieważ okoliczności zdarzenia „w sposób oczywisty wskazują na brak przyczyny zewnętrznej w rozumieniu definicji wypadku zawartej w ustawie wypadkowej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie SN z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Już na wstępie należy zauważyć, że ujęte w skardze przesłanki przedsądu wzajemnie się wykluczają – nie można twierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona (co ma miejsce wówczas, gdy stwierdzone naruszenia prawa są widoczne prima facie, bez pogłębionej analizy prawnej) i że jednocześnie w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, co wymagałoby zaangażowania Sądu Najwyższego w dokonanie pogłębionej interpretacji niejasnych przepisów (postanowienie SN z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12, niepubl.). Nie można zgodzić się z organem rentowym, że wskazane orzeczenia Sądu Najwyższego i skarżony wyrok wskazują na rozbieżne oceny w kwestii tzw. przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy. W wyroku Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2012 r., II UK 181/11, LEX nr 1216850, stwierdzono, że co do zasady wykonywanie zwykłych (typowych,
3 normalnych), choćby stresujących lub wymagających dużego wysiłku fizycznego, czynności (obowiązków) przez pracownika, który zmarł w wyniku zasłabnięcia w czasie i miejscu wykonywania zatrudnienia, nie może być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy, gdyż sama praca nie może stanowić zewnętrznej przyczyny w rozumieniu definicji wypadku przy pracy, ale może nią być dopiero określona związana z tą pracą, która staje się współdziałającą przyczyną zewnętrzną. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 16 września 2009 r., I PK 79/09, LEX nr 553670, podkreślono, że wykonywanie zwykłych (typowych, normalnych), choćby wymagających dużego wysiłku fizycznego, czynności (obowiązków) przez pracownika, który doznał zawału serca w czasie i miejscu wykonywania zatrudnienia, nie może być uznane za zewnętrzną przyczynę wypadku przy pracy, gdyż "sama praca" nie może stanowić zewnętrznej przyczyny w rozumieniu definicji wypadku przy pracy, ale może nią być dopiero określona nadzwyczajna sytuacja związana z tą pracą, która staje się współdziałającą przyczyną zewnętrzną. Sąd Apelacyjny oparł swoje rozstrzygnięcia na wskazanych wyżej wytycznych z orzecznictwa, wprost powołując się także fragment uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z 12 listopada 2008 r., I UK 96/08, LEX nr 678010, „tylko w razie wyjątkowo dużego nawarstwienia się w środowisku pracowniczym niekorzystnych dla poszkodowanego okoliczności, przekraczających przeciętne normy wrażliwości psychicznej człowieka i wywołujących silne, negatywne emocje, można upatrywać w tych zjawiskach zewnętrznej przyczyny zdarzenia”. Organ rentowy w istocie twierdzi, że Sąd Apelacyjne w sposób nieprawidłowy dokonał oceny stanu faktycznego w kontekście definicji wypadku przy pracy. Tym samym podnosił jedynie, że skarga jest oczywiście zasadna. Nie sposób się z taką oceną zgodzić. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zwykle wynika z widocznego prima facie naruszenia przepisów prawa (tak też Sąd Najwyższy w postanowieniach z 10 lipca 2007 r., II UK 45/07, z 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07, z 10 lipca 2007, II UK 45/07 niepublikowane, z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109), z czym w niniejszej sprawie, ponad wszelką wątpliwość, nie mamy do czynienia. Z tych względów orzeczono jak w sentencji.
4
Powiązane orzeczenia
- II USK 633/21 2022-12-15Czy zwykłe czynności pracownicze wykonywane w normalnych warunkach, ale wymagające nadmiernego wysiłku ze względu na indywidualne cechy pracownika lub niekorzystne warunki atmosferyczne, mogą stanowić zewnętrzną przyczyn…
- III UK 456/19 2020-06-19Czy wypadek przy pracy, którego przyczyna ma charakter mieszany (obejmuje zarówno czynniki związane z pracą, jak i schorzenia samoistne pracownika), może zostać uznany za wypadek przy pracy, jeśli nie można jednoznacznie…
- III USK 490/21 2022-02-23Czy polecenie biegłemu przez sąd drugiej instancji analizy orzecznictwa w ramach wydawanej opinii stanowi nieważność postępowania, a także czy występuje istotne zagadnienie prawne dotyczące rozgraniczenia przyczyny wewnę…
- III USK 457/21 2022-06-09Czy praca w godzinach nadliczbowych, w tym w porze nocnej, praca w stresie, całodobowa dyspozycyjność i mobilność mogą stanowić przyczynę zewnętrzną wypadku przy pracy w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy wypadkowej, gdy pr…
- II UK 45/09 2009-10-06Czy zdarzenie polegające na utracie panowania nad pojazdem w wyniku zasłabnięcia lub zaśnięcia, spowodowanego czynnikami zewnętrznymi (zmęczenie, warunki atmosferyczne), może być uznane za wypadek przy pracy w rozumieniu…
Powołane przepisy
art. 3 ust. 1art. 6 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy