II UK 502/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-07-18
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady bezpośredniości i oceny dowodów, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie spełnia przesłanek określonych w art. 3989 § 1 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki określone w art. 3989 § 1 k.p.c., takie jak istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi. Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych lub oceny dowodów nie mogą stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni H.M. domagała się przyznania wcześniejszej emerytury, jednak organ rentowy odmówił jej przyznania z powodu niespełnienia wymogu co najmniej 20-letniego stażu emerytalnego. Sąd Okręgowy uwzględnił odwołanie wnioskodawczyni, jednak Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok i oddalił odwołanie. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady bezpośredniości i oceny dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył wnioskodawczyni kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 502/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 lipca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku H.M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. o emeryturę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 lipca 2018 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciąża wnioskodawczyni kosztami postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2017 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…) zmienił, na skutek apelacji organu rentowego - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L., wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w J. z dnia 5 lipca 2016 r. i oddalił odwołanie wnioskodawczyni H.M. od decyzji organu rentowego z dnia 25 lutego 2015 r., odmawiającej przyznania dochodzonej wcześniejszej emerytury, po stwierdzeniu, na podstawie dokonanych ustaleń, że wnioskodawczyni nie wykazała co najmniej 20-letniego tzw. stażu emerytalnego, warunkującego przyznanie dochodzonego świadczenia wskazanych w art. 32, art. 33, art. 39 i art. 40 w związku z art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ze zm.).
2 Powyższy wyrok zaskarżył w całości skargą kasacyjną pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając naruszenie przepisów postępowania - art. 382, art. 378 § 1, art. 233 § 1, art. 235 § 1 i art. 386 § 4 k.p.c. przez „zaniechanie przesłuchania świadka (…) a tym samym pozbawienie się możliwości oceny jego zeznań złożonych w trybie art. 235 § 1 k.p.c. przed sądem wezwanym”, „naruszenie zasady bezpośredniości (…)”, stwierdzając że „naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy”. W oparciu o wskazane zarzuty, pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na istotne zagadnienie prawne wymagające dokonania przez Sąd Najwyższy wykładni „pojęcia ‘poważne niedogodności’ zawartego w art. 235 § 1 k.p.c. (…)”, stwierdzając nadto, że zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., Sąd drugiej instancji, kwestionując „postępowanie dowodowe Sądu Okręgowego (…)”, winien uchylić jego wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, nie zaś orzekać reformatoryjnie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma uzasadnienia. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: 1) w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, 2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) zachodzi nieważność postępowania lub 4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu cytowanego przepisu uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością i którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne
3 (por. postanowienia: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, s. 51, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841). Wypada również dodać, że powyższa przesłanka nie zachodzi, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP-wkładka 2003 nr 13, poz. 5). W ocenie Sądu Najwyższego przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zagadnienia nie tylko nie są problemami prawnymi wymagającymi wykładni Sądu Najwyższego, ale w ogólności nie nastręczają jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, zmierzając w istocie do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Apelacyjny, podważając jego kompetencje do refomatoryjnego orzekania w przypadku nie podzielenia oceny dowodów dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Nie oceniając podniesionych w skardze zarzutów, trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub ocena dowodów, co oznacza, że Sąd Najwyższy jako sąd prawa, jest związany z mocy art. 39813 § 2 k.p.c. ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Wyłączenie w art. 3983 § 3 k.p.c. z podstaw skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów pozbawia skarżącego możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c. Dlatego bez względu na wagę zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej Sąd Najwyższy nie może w postępowaniu kasacyjnym zająć się wadliwością zastosowania przez sąd drugiej instancji art. 233 k.p.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2006 r., II CSK 136/05, niepublikowany). Tym się kierując, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zważywszy charakter sprawy, orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 102 k.p.c.
4
Powiązane orzeczenia
- I UK 568/16 2017-11-14Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania, gdy skarżący powołuje się na oczywistą zasadność i istotne zagadnienie prawne, ale nie spełnia wymogów formalnych dla tych przesłanek?
- II UK 507/16 2017-08-09Czy skarga kasacyjna może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie opiera się jedynie na ogólnym stwierdzeniu o oczywistej zasadności i rażących uchybieniach sądu drugiej instancji, bez…
- I UK 436/13 2014-03-25Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne i merytoryczne do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?
- II UK 185/19 2020-06-17Czy skarga kasacyjna w sprawie o podleganie ubezpieczeniom społecznym może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się na polemice ze stanowiskiem sądu drugiej instancji i nie wykazuje oczywistego n…
- I UK 20/15 2015-10-21Czy skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie nie wskazuje na istnienie istotnego zagadnienia prawnego, potrzebę wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznict…
Powołane przepisy
art. 32art. 33art. 39art. 40art. 184art. 382art. 378 § 1art. 233 § 1art. 235 § 1art. 386 § 4 KPCart. 235 § 1 KPCart. 3989 § 1 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy