II UK 507/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-03-14
Skład orzekający: Małgorzata Gersdorf
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do waloryzacji świadczenia emerytalnego ma charakter prawa podmiotowego, które może zostać zmienione przez ustawodawcę w sposób niekorzystny dla ubezpieczonego, bez naruszenia konstytucyjnych zasad ochrony prawa własności i praw nabytych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że ustawa z 1998 r. o emeryturach i rentach zmodyfikowała zasady waloryzacji świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych, również tych nabytych przed 1 stycznia 1999 r. Brak przepisu intertemporalnego wskazującego na zachowanie dotychczasowego mechanizmu waloryzacji oznacza, że nowe zasady mają zastosowanie również do świadczeń nabytych przed tą datą. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 4/99 potwierdził zgodność tych zmian z Konstytucją, w tym z zasadą ochrony praw nabytych.Stan faktyczny
S. G. domagał się ponownego ustalenia wysokości swojej emerytury wojskowej, wypłaty odsetek oraz stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. Sądy obu instancji oddaliły jego odwołanie, uznając, że świadczenie podlegało waloryzacji na zasadach wynikających z ustawy z 1998 r., a decyzje waloryzacyjne były prawidłowe. Sąd Apelacyjny potwierdził ustalenia Sądu Okręgowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 507/13 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gersdorf w sprawie z wniosku S. G. przeciwko Dyrektorowi Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o wysokość emerytury, wypłatę odsetek i stwierdzenie nieważności decyzji wydanych po dniu 1 stycznia 1999 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 marca 2014 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi do rozpoznania. UZASADNIENIE Decyzjami Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w K. z 16 stycznia 2009 r. odmówiono ubezpieczonemu S. G. ponownego ustalenia pobieranego świadczenia oraz wypłaty odsetek; organ rentowy odmówił stwierdzenia nieważności decyzji waloryzacyjnych wydanych po 1 stycznia 1999 r. Wyrokiem z 1 marca 2012 r., sygn. VIII U (…) Sąd Okręgowy w W. oddalił odwołanie. Sąd ustalił, że ubezpieczony pobiera emeryturę wojskową na podstawie ustawy z 10 grudnia 1993 r. r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. z 1994 r. Nr 10, poz. 36). Od 1 stycznia 1999 r. świadczenie ubezpieczonego podlegało, wbrew jego argumentacji, waloryzacji na podstawie art. 6 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz.U. Nr 10, poz. 36 ze zm.) tj. na zasadach wynikających z ustawy
2 z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tj. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.). Nie ma powodu dla waloryzowania świadczenia ubezpieczonego na innych zasadach, albowiem zgodność nowej regulacji z Konstytucją potwierdził Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 20 grudnia 1999 r., sygn. K 4/99. W ocenie Sądu Okręgowego decyzje waloryzacyjne wydane po 1 stycznia 1999 r. zostały wydane bez wad powodujących ich nieważność z mocy prawa. Apelację ubezpieczonego od tego orzeczenia wyrokiem z 14 lutego 2013 r., sygn. III AUa (…) oddalił Sąd Apelacyjny w (…). Sąd Apelacyjny potwierdził ustalenia faktyczne i ocenę prawną sądu I instancji wskazując, że nie ma podstaw dla wywodzenia przez ubezpieczonego, że nie był objęty zasadami waloryzacji wynikającymi z ustawy z 17 grudnia 1998 r. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wywiódł pełnomocnik ubezpieczonego. Jako okoliczność uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania, czy uzyskując prawo do świadczenia emerytalnego ubezpieczony nabywa także ściśle związane z tym uprawnieniem prawo do waloryzacji świadczenia w określony sposób. Jeśli tak, to zapytuje, czy uprawnienie do waloryzacji świadczenia w określony sposób ma charakter prawa podmiotowego i czy może ono zostać zmienione przez ustawodawcę w sposób niekorzystny z punktu widzenia interesów ubezpieczonego bez naruszenia zasady ochrony prawa własności (art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji) oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie podlega przyjęciu do rozpoznania. Rolą Sądu Najwyższego zasadniczo jako sądu prawa jest zapewnianie jednolitości orzecznictwa sądowego, w szczególności przez rozstrzyganie wątpliwości prawnych. Jeśli jednak zostaną one rozstrzygnięte i rozstrzygnięcie takie znajduje zastosowanie w orzecznictwie sądów powszechnych, nie ma powodu dla interwencji Sądu Najwyższego. Przedstawiony w skardze problem był już przedmiotem orzeczeń Sądu Najwyższego (por. np. wyrok z 28 października 2010 r., II UK 109/10). Zdaniem Sądu
3 Najwyższego ustawa z 1998 r. o emeryturach i rentach zmodyfikowała z datą 1 stycznia 1999 r. zarówno wysokość świadczeń emerytalnych żołnierzy zawodowych przyznanych przed dniem 1 stycznia 1999 r. poprzez ich podwyższenie wskaźnikiem dodatkowej waloryzacji, jak i zasady waloryzacji tych świadczeń na przyszłość. Brak przepisu intertemporalnego, który stanowiłby o zachowaniu dotychczasowego mechanizmu waloryzacji emerytur wojskowych do świadczeń, do których prawo zostało nabyte przed 1 stycznia 1999 r., wskazuje, że art. 6 ustawy z 1972 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w nowej wersji ma zastosowanie także do świadczeń, do których prawo powstało przed tą datą. W postanowieniu z 29 czerwca 2010 r., sygn. I UK 107/10 identycznie postawione zagadnienie prawne zostało zatem uznane za rozstrzygnięte. Wypada przypomnieć, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 1999 r., K 4/99 (OTK 1999 nr 7, poz. 65) wyraźnie stwierdzono, że art. 159 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach, zrównujący w art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych zasady waloryzacji świadczeń wojskowych z zasadami waloryzacji przewidzianymi w przepisach ustawy o emeryturach i rentach, nie narusza wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady ochrony praw nabytych. Wskazane orzeczenie jednoznacznie odnosi się do osób, którym przed dniem 1 stycznia 1999 r. przysługiwało prawo podmiotowe do świadczenia z zaopatrzenia o emeryturach i rentach z FUS nie ma w żadnej mierze decydującego znaczenia. Kluczowa pozostaje bowiem treść odesłania do tej ustawy, wynikająca z art. 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, a konsekwencje istnienia tej normy zostały w sposób zdecydowany określone. Podnoszony przez stronę skarżącą argument, że art. 159 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS nie podlegał badaniu pod kątem zgodności z art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, nie ma racji bytu na niniejszym etapie postępowania. Zastrzeżenia co do konstytucyjności tego unormowania w chwili obecnej, mając na uwadze ferowanie rozstrzygnięcia w sprawie K 4/99, nie podlegają kognicji Sądu Najwyższego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
4
Powiązane orzeczenia
- II UK 301/10 2011-06-07Czy zmiana sposobu waloryzacji emerytur wojskowych po dniu 1 stycznia 1999 r. na zasady ogólne ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w stosunku do osób, które nabyły prawo do emerytury przed tą datą, narusza zasady konst…
- II UK 347/14 2015-05-07Czy zasady waloryzacji emerytur wojskowych, zmienione od 1 stycznia 1999 r., mają zastosowanie do świadczeń, do których prawo powstało przed tą datą, i czy taka zmiana narusza prawa nabyte lub zasadę niedziałania prawa w…
- I UK 192/10 2011-08-09Czy zmiana zasad waloryzacji emerytur wojskowych po 1 stycznia 1999 r. na zasady powszechne narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę równości wobec prawa?
- II UK 109/10 2010-10-28Czy zmiana zasad waloryzacji emerytur wojskowych po 1 stycznia 1999 r. na zasady ogólne ustawy o emeryturach i rentach z FUS narusza prawa nabyte i zasadę ochrony praw słusznie nabytych, a także zasadę równości wobec pra…
- II UK 55/10 2010-06-09Czy zmiana sposobu waloryzacji emerytur wojskowych od 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 159 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, zgodnie z którym należy stosować przepisy tej ustawy, wyłącza stosowanie przepisu ogóln…
Powołane przepisy
art. 6art. 64 ust. 1art. 1art. 159 pkt 1art. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy