II UK 530/16

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-09-12

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 386 § 1 k.p.c. oraz prawa materialnego (art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS), może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano sprzeczności w opiniach biegłych ani błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie przedstawiono zasadnej podstawy przedsądu. Zarzut naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. nie przystaje do rozstrzygnięcia, gdyż ustalenia stanu faktycznego opierały się na opiniach biegłych, które nie były sprzeczne ani nie zostały podważone. Brak jest również podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 386 § 1 k.p.c. oraz prawa materialnego, ponieważ nie wykazano niezdolności do pracy w stopniu uzasadniającym przyznanie renty.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M.S. domagała się przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy, jednak jej odwołanie od decyzji ZUS zostało oddalone przez Sąd Okręgowy, a następnie apelacja przez Sąd Apelacyjny. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 278 § 1 k.p.c. w związku z brakiem wyjaśnienia sprzeczności między opiniami biegłych, oraz naruszenie prawa materialnego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i przyznał radcy prawnemu koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 530/16 POSTANOWIENIE Dnia 12 września 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku M.S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 12 września 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. r. pr. E.G. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w (…) 150 zł (sto pięćdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, przy czym kwotę tą należy powiększyć o obowiązującą kwotę VAT. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z 3 marca 2016 r. oddalił apelację skarżącej wnioskodawczyni M.S. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z 13 maja 2015 r., którym oddalono jej odwołanie od decyzji pozwanego z 14 marca 2014 r., odmawiającej jej prawa do renty wobec niestwierdzenia niezdolności do pracy. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. 2 Zarzucono naruszenie art. 278 § 1 k.p.c. poprzez wydanie orzeczenia w sytuacji, gdy biegli nie wyjaśnili sprzeczności pomiędzy opiniami, a tym samym Sąd nie dysponował wiadomościami specjalnymi niezbędnymi do wyrokowania (powołano wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2009 r., II CSK 229/08). Ponieważ naruszenie to popełnił już wcześniej Sąd pierwszej instancji, a powódka podniosła stosowny zarzut w apelacji, należy przyjąć, iż pobocznie naruszony został również art. 386 § 1 k.p.c. poprzez błędną ocenę zasadności apelacji. Wydaje się być oczywistym, iż brak wiadomości specjalnych uniemożliwiał wydanie niewadliwego wyroku w sprawie – tak Sądowi pierwszej jak i drugiej instancji. Koniecznym jest jednak (wyroki Sądu Najwyższego z 9 lipca 2014 r., I PK 316/13 i z 24 czerwca 2015 r., I UK 345/14) wykazanie błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia zawartego w wyroku, tak aby zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie były celem samym w sobie – stąd zarzut naruszenia art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, będących materialną podstawą orzekania w przedmiocie przysługującej powódce renty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej (wyżej in extenso) nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Jego treść rozmija się z podstawą rozstrzygnięcia. Otóż zarzut naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. nie przystaje do rozstrzygnięcia bo ustalenia stanu faktycznego w sprawie opierają się na opiniach biegłych lekarzy. Nie są to opinie sprzeczne. Skarżąca nie podważa ich metodycznie ani merytorycznie. Nie wskazuje podstaw wątpliwości lub potrzeby prowadzenia dalszych dowodów z opinii biegłych, przykładowo nie zarzuca naruszenia art. 286 lub 290 k.p.c. Innymi słowy Sąd nie orzekł bez wiadomości specjalnych biegłych albo wbrew opiniom biegłych. Z tych przyczyn zarzuty naruszenia art. 278 § 1 k.p.c. i art. 386 § 1 k.p.c. nie są zasadne. Zarzut naruszenia drugiego przepisu byłby zasadny, gdyby były podstawy do uwzględnienia apelacji, czyli zmiany wyroku i orzeczenia co do istoty sprawy. Przepis art. 386 § 1 k.p.c. sam w sobie niewiele wnosi w tym zakresie, gdyż nie jest 3 podstawą oceny faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego. Powyższej oceny nie zmienia zarzut naruszenia prawa materialnego, czyli art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 3 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS. Skoro nie została wykazana zasadność zarzutu procesowego, opartego na zarzucie naruszenia art. 278 § 1 i art. 386 § 1 k.p.c., to nie ma podstaw do stwierdzenia niezdolności do pracy. Nieuprawniony jest zarzut pominięcia dowodu z badania specjalistycznego EMG z 2 grudnia 2013 r. Analiza w tym zakresie może wykraczać ponad potrzebę argumentacji, gdyż zarzut ten ujęty jest w uzasadnieniu podstawy kasacyjnej, gdy na etapie przedsądu nie ocenia podstaw kasacyjnych a tylko podstawę przedsądu. Niemniej zarzut pominięcia badania specjalistycznego EMG z 2 grudnia 2013 r. nie jest zasadny z następujących przyczyn. Wynik badania EMG z 2 grudnia 2013 r. znajduje się w aktach rentowych ZUS i składa się na dokumentację medyczną poprzedzającą wydanie opinii przez lekarza orzecznika z 31 stycznia 2014 r., w której nie stwierdzono niezdolności do pracy. Po sprzeciwie ubezpieczonej, konsultant okulista również nie stwierdził niezdolności do pracy, po czym komisja stwierdziła brak niezdolności do pracy. Badanie EMG z 2 grudnia 2013 r. opisano w opinii neurologa i chirurga z 3 lutego 2015 r. w części obejmującej wywiad, w której podano, iż w badaniu tym wykazano aksonalną neuropatię czuciowo – ruchową kończyn dolnych, zmiany korzeniowe wielopoziomowe lędźwiowe i szyjne, odcinkową demielinizację w okolicy głowy kości strzałkowej we włóknach ruchowych nerwu strzałkowego lewego. Sąd Okręgowy na rozprawie 13 maja 2015 r. dopuścił dowód z akt rentowych, z opinii biegłych w tym z 3 lutego 2015 r. Przed Sądem Okręgowym ubezpieczona nie składała dalszych wniosków dowodowych. W apelacji jest zarzut pominięcia dowodu z badania specjalistycznego EMG z 2 grudnia 2013 r. W skardze nie ma jednak zarzutu naruszenia art. 378 § 1 k.p.c., czyli braku rozpoznania konkretnego zarzutu apelacji i jego wpływu na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Jak wskazano, nie podważono opinii biegłych pod względem metodycznym lub merytorycznym. Zastosowanie prawa materialnego ma podstawę w ustaleniach stanu 4 faktycznego. Częściowa niezdolność do pracy zachodzi dopiero w przypadku utraty w znacznym stopniu zdolności do pracy zgodnej z kwalifikacjami (art. 12 ust. 3 ustawy o emeryturach i rentach). Takiego stopnia niezdolności do pracy nie ustalono. Mniejszy stopień niezdolności do pracy nie uzasadnia prawa do renty. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach orzeczono na podstawie § 4, § 15 ust. 2 i § 16 ust. 4 rozporządzenia z 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 278 § 1 KPCart. 386 § 1 KPCart. 57 ust. 1art. 12 ust. 3art. 286art. 278 § 1art. 378 § 1 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy