II UK 582/13
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-04-25
Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nierozpoznanie przez sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów apelacji, w tym dotyczących naruszenia przepisów prawa materialnego, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi kasacyjnej jako oczywiście uzasadnionej na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nierozpoznanie przez sąd drugiej instancji wszystkich zarzutów apelacji nie jest równoznaczne z oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. Aby skarga kasacyjna mogła zostać uwzględniona na tej podstawie, konieczne jest wykazanie, że naruszenie przepisów prawa procesowego przez sąd drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także, że naruszenie przepisów prawa materialnego świadczy o oczywistej wadliwości wyroku. Samo zarzucenie naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. bez odrębnego zarzutu naruszenia prawa materialnego nie jest wystarczające.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni domagała się zasiłku chorobowego i świadczenia rehabilitacyjnego. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu Rejonowego, stwierdzając, że wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za określone okresy, mimo wykonywania pracy zarobkowej w ramach funkcji przewodniczącej Rady Nadzorczej. Sąd Okręgowy uznał, że powiadomienie pracodawcy o innej pracy ogranicza okres, za który można żądać zwrotu zasiłku. Wnioskodawczyni wniosła skargę kasacyjną, wskazując na naruszenie przepisów procesowych przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie przedstawiono zasadnej podstawy przedsądu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 582/13 POSTANOWIENIE Dnia 25 kwietnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z wniosku I. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych […] Oddział w W. o zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 25 kwietnia 2014 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. akt XIII Ua […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z 14 czerwca 2013 r. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w W. z 22 czerwca 2011 r. w ten sposób, że stwierdził, iż skarżąca I. J. nie jest zobowiązana do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego za okresy od 5 do 26 października 2007 r. i od 10 grudnia 2007 r. do 18 marca 2008 r. Podstawą rozstrzygnięcia był art. 17 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych w czasie choroby i macierzyństwa i art. 84 ust. 3 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Pełniąc funkcję przewodniczącej Rady Nadzorczej P. […] w K. skarżąca wykonywała pracę zarobkową, jednak nie ma obowiązku zwrotu zasiłku chorobowego za okres do 18 marca 2008 r., gdyż powiadomiła pracodawcę o wykonywaniu innej pracy, dlatego zobowiązanie zwrotu mogło
2 obejmować tylko ostatnie 12 miesięcy poprzedzające wydanie decyzji przez pozwanego o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń – 19 marca 2009 r. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Istotne zagadnienie prawne to kwestia: „czy podejmowanie przez pracownika jakichkolwiek czynności incydentalnych, nieuciążliwych oraz nie mających wpływu na przedłużenie okresu zwolnienia w ramach dodatkowej działalności zarobkowej podczas pobierania zasiłku chorobowego u pracodawcy jest samodzielną i wystarczającą przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego”. W uzasadnieniu wskazano na art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej oraz na rozbieżne poglądy orzecznictwa Sądu Najwyższego (uchwała z 20 stycznia 1995 r., II UZP 38/94, wyroki z 10 grudnia 1998 r., II UKN 367/98, z 15 grudnia 1997 r., II UKN 414/97, z 21 maja 1997 r., II UKN 123/97, z 12 sierpnia 1998 r., II UKN 172/98, z 31 maja 1985 r., II URN 75/85, z 20 stycznia 2005 r., II UK 154/04, z 17 stycznia 2002 r., II UKN 710/00, z 7 października 2003 r., II UK 76/03). W konkluzji podano, że „na gruncie przedmiotowej sprawy powstaje wątpliwość czy podejmowanie przez pracownika jakichkolwiek czynności incydentalnych, nieuciążliwych oraz nie mających wpływu na przedłużenie okresu zwolnienia w ramach dodatkowej działalności zarobkowej podczas pobierania zasiłku chorobowego u pracodawcy jest samodzielną i wystarczającą przesłanką utraty prawa do zasiłku chorobowego czy też możliwe jest podejmowanie tych czynności pod warunkiem, że pozwala na to stan zdrowia pracownika, nie przedłuży to okresu niezdolności do pracy oraz nie jest to niezgodne z celem zwolnienia lekarskiego od pracy”. Skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż Sąd Okręgowy w zaskarżonym wyroku naruszył art. 378 § 1 k.p.c. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji, tj. nierozpatrzenie zarzutów apelacji dotyczących naruszenia przez Sąd Rejonowy w W. art. 84 ust. 2, ust. 6 i ust. 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zarzuty te zostały wymienione w części „historycznej” uzasadnienia lecz nie zostały uwzględnione w rozważaniach Sądu Okręgowego. Stanowi to ewidentne naruszenie art. 378 § 1 k.p.c. i skutkuje nierozpoznaniem sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
3 Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony. Istotne zagadnienie prawne z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. zostało zredukowane do rozwiązania określonego kazusu, czyli do pytania na które odpowiedź zależy od konkretnej sprawy. Tak też tłumaczyć należy rozbieżne orzecznictwo, przedstawione we wniosku. Wynika to z regulacji art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Innymi słowy gdy chodzi o rozbieżność w orzecznictwie, to właściwa jest podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., do której wniosek nie odwołuje się. Czym innym jest istotne zagadnienie prawne z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jego znaczenie i ranga są inne. Różne są sytuacje faktyczne wykonywania pracy w czasie jednoczesnego korzystania z zasiłku chorobowego, co też uwzględnia regulacja z art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Nie można w drodze orzecznictwa dokonać egzemplifikacji wszystkich sytuacji faktycznych w których ochrona zasiłkowa przysługuje albo jest wyłączona. Jest to kwestia stosowania prawa a nie przedmiot istotnego zagadnienia prawnego. Nie wykazano też podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nierozpoznanie zarzutów apelacji nie jest równoznaczne z oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej. Teza ta znajduje uzasadnienie choćby w regulacji z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c., czyli nie każdy zarzut procesowy prowadzi do uwzględnienia skargi kasacyjnej (art. 39814 k.p.c.). Znaczenie ma naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie spór rozstrzygnięto merytorycznie (wyrokiem), czyli o wyniku sprawy decyduje prawo materialne. Oczywiście wskazane zarzuty apelacji odwołują się do prawa materialnego – art. 84 ust. 2, 6 i 11 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Rzecz jednak w tym, że skarga kasacyjna przysługuje od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji (art. 3981 § 1 k.p.c.). Innymi słowy w uzasadnieniu szczególnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący zarzuca tylko naruszenie prawa procesowego, lecz nie zarzuca odrębnie naruszenia prawa materialnego. Chodziłoby więc o samodzielne wykazanie, że naruszenie przez Sąd drugiej instancji określonych przepisów prawa materialnego świadczy o oczywistej wadliwości wyroku objętego skargą. Takiej argumentacji wniosek nie przedstawia, poprzestając na zarzucie
4 naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. Bez zarzutu naruszenia prawa materialnego nie można stwierdzić, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 3989 § 2 k.p.c. [aw]
Powiązane orzeczenia
- I UK 213/17 2017-07-11Czy skarga kasacyjna, która nie wskazuje konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały zostać naruszone w sposób oczywisty, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie prz…
- I UK 250/14 2014-12-11Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację ubezpieczonego od decyzji odmawiającej przyznania prawa do zasiłku chorobowego może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasa…
- II UK 204/19 2020-05-19Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na twierdzeniu o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego wykładni przepisów o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie…
- I USK 19/23 2023-10-11Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli opiera się na zarzutach dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dow…
- II UK 293/18 2019-06-25Czy naruszenie prawa materialnego lub procesowego, które spowodowało wydanie oczywiście nieprawomocnego orzeczenia, jest wystarczającą przesłanką do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 17 ust. 1art. 84 ust. 3art. 3989 § 1 pkt 1art. 378 § 1 KPCart. 84 ust. 2art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 1 pkt 2 KPCart. 39814 KPCart. 3981 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy