II UK 585/16
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-10-10
Skład orzekający: Bohdan Bieniek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na podstawie przedsądu z art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c., może być uwzględniony, jeśli skarżący zarzuca nierozpoznanie istoty sprawy, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone, a prawo materialne zastosowane?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że wniosek o przyjęcie skargi oparty na art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c. nie wykazał oczywistej zasadności skargi. Stwierdzono, że zarzut nierozpoznania istoty sprawy jest nieadekwatny, gdy postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone, a prawo materialne zastosowane, nawet jeśli ocena sądu była niezgodna ze stanowiskiem strony. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej wymaga wykazania naruszenia przepisów prawa, które bez wątpliwości prowadzi do jej uwzględnienia, a nie jedynie zasadności podstaw kasacyjnych.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się renty socjalnej, która została mu odmówiona decyzją ZUS. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, uznając, że nie jest on całkowicie niezdolny do pracy i nie spełnia innych przesłanek do przyznania świadczenia. Sąd Apelacyjny przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, opierając się na opiniach biegłych. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy oraz naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 398(9) § 1 pkt 4 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II UK 585/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 października 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Bohdan Bieniek w sprawie z wniosku M.N. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. o rentę socjalną, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 października 2017 r., skargi kasacyjnej wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 24 maja 2016 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 24 maja 2016 r. oddalił apelację skarżącego M.N. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 lipca 2014 r., którym oddalono jego odwołanie od decyzji pozwanego z dnia 9 maja 2011 r. odmawiającej mu prawa do renty socjalnej. Skarżący był uprawniony do renty socjalnej do 31 stycznia 2011 r. Ma wykształcenie podstawowe, popadł w narkomanię. Sąd Okręgowy ustalił, że skarżący nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Przedmiotowe ustalenie zostało dokonane za pomocą opinii biegłych lekarzy z zakresu psychologii, psychiatrii i gastrologii oraz dodatkowej opinii innego psychologa i psychiatry a także biegłego ortopedy, kardiologa i specjalisty chorób zakaźnych. Sąd Apelacyjny po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego podzielił ustalenia i ocenę o braku podstaw do przyznania renty
2 socjalnej. W szczególności za miarodajny i wystarczający uznał materiał zebrany w sprawie w postaci opinii biegłego M.P.. W oparciu o dowody z wiedzy specjalistycznej Sąd Apelacyjny przyjął, że ubezpieczony nie jest całkowicie niezdolny do pracy. Jednocześnie brak było podstaw do przyjęcia, że upośledzenie sprawności organizmu powstało u wnioskodawcy przed 18-rokiem życia, albo w toku nauki w szkole, przed ukończeniem 25 roku życia. Odwołanie i apelacja skarżącego zostały oddalone na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o rencie socjalnej oraz przepisów o niezdolności do pracy z ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (art. 12-13). W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na podstawę przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Zarzucił, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona wobec faktu nierozpoznania przez Sąd istoty sprawy. Nie mogło też ujść uwadze Sądowi Apelacyjnemu, że odwołujący się pobierał rentę socjalną od 2003 r., a od tego czasu jego stan zdrowia pogorszył się, gdyż stwierdzono kolejne schorzenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia zasadnej podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. i dlatego nie został uwzględniony. Ta szczególna podstawa przedsądu spełnia się wtedy, gdy skarżący wskazuje i wykazuje takie naruszenie przepisów prawa, które bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wykazane naruszenie przepisów powinno być nie mniejsze niż przy zasadnych podstawach kasacyjnych (a contrario z art. 39814 k.p.c.). Chodzi wszak o oczywistą zasadność skargi kasacyjnej a nie tylko o zasadność podstaw kasacyjnych. Oczywistej zasadności skargi kasacyjnej nie można stwierdzić w tym przypadku. Skarżący w podstawie kasacyjnej zarzuca nierozpoznanie istoty sprawy, odwołując się przy tym do treści prawa materialnego, to jest: art. 4 ust. 1 i 2
3 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 892) oraz art. 12-14 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1383 ). O wyniku sprawy zakończonej wyrokiem decyduje w pierwszej kolejności prawo materialne, gdyż to ono wyznacza, jakie postępowanie dowodowe było konieczne w sprawie dla co najmniej dostatecznego wyjaśnienia spornych okoliczności Zasadniczy mankament skargi opiera się na utożsamianiu nierozpoznania istoty sprawy z rozpoznaniem jej wbrew stanowisku odwołującego się. W sprawie rzecz sprowadzała się do dopuszczenia dowodów z opinii biegłych lekarzy, których zadaniem była ocena, czy ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy. Takie postępowanie miało miejsce zarówno przed Sądem pierwszej instancji, jak i drugiej. Równocześnie Sąd Apelacyjny wyjaśnił warunki brzegowe otwierające drogę do uzyskania renty socjalnej, zwłaszcza fakt związany z upośledzeniem czynności organizmu przed ukończeniem pełnoletności albo w czasie nauki w szkole. Z tego względu nie jest adekwatny argument o nierozpoznaniu istoty sprawy, skoro wszelkie niezbędne warunki świadczenia rentowego stanowiły punkt odniesienia Sądu Apelacyjnego. Oczywiście w tym miejscu ocena ta nie musi iść dalej, gdyż na etapie przedsądu nie ocenia się podstaw kasacyjnych skargi a tylko wskazaną we wniosku podstawę przedsądu. Brak innych argumentów we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie pozwala na stwierdzenie, że jest ona oczywiście uzasadniona, czyli celna prima facie, bez wnikania w meandry prawniczych kompozytów. Naturalnie Sąd Najwyższy jest związany ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c. oraz 3983 § 3 k.p.c.). Prowadzi to do końcowego stwierdzenia, że zarzuty i argumentacja wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie są wystarczające do uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.). as
Powiązane orzeczenia
- I UK 419/13 2014-02-19Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, oparta na zarzucie naruszenia przepisów postępowania dotyczących dowodu z opinii biegłego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie…
- III UK 203/14 2015-04-09Czy skarga kasacyjna oparta wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, bez zarzutu naruszenia prawa materialnego, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. jako oczywiście…
- III USK 99/21 2021-04-28Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje w sposób oczywisty kwalifikowanej postaci n…
- II USK 156/21 2021-06-22Czy skarga kasacyjna wnioskodawczyni od wyroku Sądu Apelacyjnego oddalającego jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego jej odwołanie od decyzji ZUS o odmowie przyznania renty socjalnej, spełnia przesłanki przy…
- III UK 231/18 2019-04-04Czy skarga kasacyjna dotycząca odmowy przyznania renty socjalnej, oparta na zarzutach naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczegó…
Powołane przepisy
art. 4 ust. 1art. 12art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39814 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy