II UK 666/15

Sygn. akt II UK 666/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Kuźniar w sprawie z wniosku E. Sp. z o.o. w K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wydanie pisemnej interpretacji, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2016 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od pozwanego organu rentowego na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 10 marca 2015 r., III AUa (…), Sąd Apelacyjny w (…)- na skutek apelacji wnioskodawcy – E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. - zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 10 marca 2014 r. oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń społecznych Oddziału w G. z dnia 6 czerwca 2013 r. i zobowiązał organ rentowy do wydania pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę składek na ubezpieczenia społeczne zgodnie z treścią wniosku złożonego w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności 2 gospodarczej (pkt 1), oraz zasądził od organu rentowego na rzecz odwołującej się spółki kwotę 150 zł tytułem zwrotu kosztów postepowania apelacyjnego (pkt 2). Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne poczynione w sprawie przez Sąd pierwszej instancji, dokonując jednak ich odmiennej oceny. Sąd uznał, że złożony przez spółkę w dniu 22 kwietnia 2013 r. wniosek o wydanie interpretacji w trybie art. 10 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.) był kompletny i nie zawierał żadnych braków formalnych, tym samym całkowicie bezpodstawne było skierowane przez organ rentowy wezwania do jego uzupełnienia, co w efekcie wprowadziło wnioskodawcę w błąd co do osnowy wniosku. Zdaniem Sądu spółka we wniosku zawarła wszystkie dane wymagane w art. 10 ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wniosek spełniał również warunki określone w art. 10 ust. 2 i 3 powyższej ustawy (dotyczy zdarzenia przyszłego, oraz zawiera własne stanowisko w sprawie). W skardze kasacyjnej od tego wyroku, zaskarżając go w całości, pełnomocnik organu rentowego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie – art. 10 ust. 3 w związku z art. 10a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że wniosek o wydanie pisemnej interpretacji był kompletny i organ bezpodstawnie wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia stanu faktycznego wniosku, art. 10a ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy związanie organu rentowego interpretacją uzasadnia konieczność wezwania do uzupełnienia braków wniosku, oraz art. 10 ust. 5 w związku z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w związku z „art. 83d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej” (tak w skardze kasacyjnej, prawidłowo art. 83d ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 963 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że organ winien wydać interpretację w oparciu o treść wniosku w przedmiocie wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne wartości składek prywatnego ubezpieczenia zdrowotnego podczas gdy wydana w niniejszej sprawie interpretacja wskazująca prawidłowe stanowisko w sprawie musiałaby odnosić się 3 do kwestii prawidłowej kwalifikacji finansowania ubezpieczenia zdrowotnego jako działalności socjalnej, która wykracza poza zakres spraw podlegających interpretacji. Wskazał także na naruszenie przepisów postępowania – art. 233 § 1 k.p.c. Pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości ponieważ art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zawiera katalog spraw podlegających interpretacji w oparciu o art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, który wyklucza możliwość kwalifikacji określonych zdarzeń zgodnie z wolą wnioskodawców. Instytucja pisemnej interpretacji pozwala na jej wydanie przez organ jedynie w sytuacji gdy opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego pozwala na jej wydanie w zakresie spraw określonych w art. 83d ustawy o systemie. W ocenie pełnomocnika organu rentowego spółka w złożonym wniosku nie wnosiła tylko i wyłącznie o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa, z których wynika obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne (§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 2236 ze zm.), ale przede wszystkim art. 2 ust 1 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2016 r., poz. 800). Tym samym spółka wnosiła o dokonanie przez organ rentowy wykładni pojęcia działalności socjalnej, wbrew art. 83d ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o wydanie postanowienie odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wraz z orzeczeniem o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego. 4 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie ma uzasadnienia. Zgodnie z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu cytowanego przepisu uznaje się zagadnienie dotychczas niewyjaśnione i nierozwiązane w orzecznictwie, a więc cechujące się nowością i którego rozstrzygnięcie może sprzyjać rozwojowi prawa. W utrwalonym orzecznictwie przyjmuje się, że powołanie się na tę okoliczność wymaga, obok sformułowania tego zagadnienia, także przytoczenia związanych z nim konkretnych przepisów prawnych, wskazania, dlaczego jest ono istotne oraz przedstawienia argumentacji wskazującej na rozbieżne oceny prawne (por. postanowienia: z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 nr 1, poz. 11, z dnia 14 lutego 2003 r., I PK 306/02, Wokanda 2004 nr 7-8, poz. 51, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, LEX nr 180841). W sytuacji gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania jest potrzeba wykładni przepisów prawa, konieczne jest określenie, które przepisy wymagają wykładni Sądu Najwyższego, ze wskazaniem, na czym polegają związane z tym poważne wątpliwości, lub z przedstawieniem rozbieżności w orzecznictwie sądów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, Biuletyn SN 2002 nr 7, s. 10). Wypada również dodać, że podobnie jak w przypadku gdy podstawą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest występujące w sprawie zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), nie zachodzi ona, jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, brak nadto okoliczności uzasadniających zmianę tego poglądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP – wkładka z 2003 r. nr 13, poz. 5). Wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zagadnienie prawne w istocie sprowadza się do odmiennej niż uczynił to Sąd Apelacyjny, oceny prawnej ustalonego i niekwestionowanego stanu faktycznego sprawy, zmierzając do odmiennego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu 5 Najwyższego nie zachodzą przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia występującego w sprawie zagadnienia prawnego, bądź wykładni przepisów prawa ponieważ kwestie te zostały już rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W postanowieniu z dnia 24 marca 2015 r., II UZ 1/15 (niepublikowane), Sąd Najwyższy wskazał, że sprawa o wydanie interpretacji w trybie art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c. Jednocześnie ocena, czy jest sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego powinna być dokonana na podstawie treści wniosku przedsiębiorcy występującego o interpretację. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w myśl art. 10 ust. 1, ust. 2, ust. 3 oraz ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie. Ponadto należy przypomnieć, że zakres i przedmiot sprawy o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa konstytuuje treść wniosku wszczynającego postępowanie, a rolą organu prowadzącego to postępowanie jest ocena stanowiska strony w spornej kwestii, nie zaś przedstawianie poglądów i wykładni przepisów odnoszących się do różnych sytuacji faktycznych. Istotą tego postępowania jest uzyskanie przez stronę wyjaśnienia treści przepisów prawa i ich zastosowania w odniesieniu do indywidualnej sytuacji wskazanej we wniosku. Organ wydający decyzję nie może więc ingerować w stan faktyczny opisany we wniosku, podważać go, uzupełniać czy zmieniać w oparciu o inne źródła lub wiedzę znaną mu z urzędu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2014 r., III UK 122/13, LEX nr 1521319). Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c., określając taryfowe wynagrodzenie pełnomocnika zgodnie z § 11 ust. 2 oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie 6 opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).