II UK 77/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-05-26

Skład orzekający: Zbigniew Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna organu rentowego dotycząca podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych poza granicami kraju, w zakresie wyłączenia wartości bezpłatnych przejazdów środkami lokomocji, jest „oczywiście uzasadniona” w rozumieniu art. 398^9 § 2 k.p.c.?
Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania, ponieważ nie była „oczywiście uzasadniona”. Zaskarżone orzeczenie Sądu drugiej instancji nie było dotknięte brakami widocznymi „na pierwszy rzut oka”, a skarżący nie wykazał jej oczywistej zasadności bez potrzeby głębszej analizy prawnej lub uzupełniania materiału dowodowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że na gruncie utrwalonego orzecznictwa, w tym wyroku z dnia 22 czerwca 2015 r., I UK 340/14, dopuszczalne jest uzgodnienie stron stosunku pracy rekompensowania pracownikom zwrotu kosztów dojazdu do miejsca i z miejsca wykonywania pracy środkiem transportu niebędącym własnością pracodawcy, które co do zasady nie stanowią przychodu z pracy dla celów podatkowych ani składkowych.
Stan faktyczny
Organ rentowy złożył skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jego apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Spór dotyczył prawidłowości interpretacji przepisów dotyczących ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych poza granicami kraju, w szczególności wyłączenia z podstawy wymiaru składek wartości bezpłatnych przejazdów środkami lokomocji. Organ rentowy zarzucił naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej. Wnioskodawca wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od skarżącego na rzecz wnioskodawcy koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II UK 77/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z wniosku K. S.A. w W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w G. o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawnych, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 26 maja 2020 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od skarżącego na rzecz K. S.A. w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 16 października 2018 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 października 2016 r., zmieniającego decyzję organu rentowego z dnia 10 sierpnia 2014 r. i uznającego za prawidłowe stanowisko zawarte we wniosku K. S.A. w W. w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników delegowanych poza granicami w zakresie zapewnienia pracownikom nieodpłatnego transportu na terenie kraju i za granicą przy użyciu samochodu płatnika składek. W spornej kwestii Sąd drugiej instancji podzielił korzystną dla 2 wnioskodawcy interpretację, że sporne korzyści nie stanowią przychodu pracownika, który podlega obowiązkowi składkowemu. W skardze kasacyjnej organ rentowy zarzucił naruszenie „art. 18 ust. 1” w związku z § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (jednolity tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1949, dalej rozporządzenie) przez uznanie, że w odniesieniu do pracowników świadczących pracę poza granicami kraju w ramach oddelegowania istnieje możliwość wyłączenia z podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne tych osób wartości bezpłatnych przejazdów środkami lokomocji w celu dotarcia do pracy lub powrotu z niej, podczas gdy do pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców zastosowanie może mieć jedynie wyłączenie zawarte w § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący twierdził tylko, że skarga jest „oczywiście uzasadniona”, ponieważ wykładnia literalna § 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia w odniesieniu do pracowników zatrudnionych za granicą u polskich pracodawców nie pozwala na wyłączenie przychodów z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy o inny punkt rozporządzenia z uwagi na zastrzeżenie w nim wymienione co do podstawy wymiaru składek. Dlatego nie może być akceptowana interpretacja, że „pracodawca byłby uprawniony do wyłączenia z podstawy wymiaru składek pracownikom delegowanym części wynagrodzenia w wysokości równowartości diety przysługującej z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju za każdy dzień pobytu, a następnie także wartości bezpłatnych przejazdów środkami lokomocji w celu dotarcia do pracy lub powrotu pracowników delegowanych do świadczenia pracy za granicę w oparciu o § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia z uwagi na minimum co do jej wysokości odpowiadającej kwocie nie niższej niż kwota przeciętnego wynagrodzenia”. Wskazując na powyższe skarżący organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie kasacyjne według norm przepisanych. 3 W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawca wniósł o wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia jej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania. Chybiony był wniosek o rzekomo oczywistym uzasadnieniu skargi, ponieważ zaskarżone orzeczenie Sądu drugiej instancji nie jest dotknięte brakami widocznymi "na pierwszy rzut oka", bez potrzeby dokonywania głębszej analizy prawnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 17 października 2001 r., I PKN 157/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 437; z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004 nr 3, poz. 49 oraz z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr 453107). W wyłącznie polemicznej skardze kasacyjnej skarżący nie wykazał jej rzekomo oczywistej zasadności, która byłaby widoczna od razu bez wnikania w szczegóły sprawy, a w szczególności bez potencjalnej potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego oraz jego ponownej jurysdykcyjnej oceny, co usuwa się spod rozeznania kasacyjnego w rozumieniu art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c. i dyskwalifikuje wniosek o rzekomo oczywistych wadach zaskarżonego wyroku, choćby dlatego, że wymagałoby to powtórzenia procedury dowodowej oraz kolejnej jurysdykcyjnej oceny materiału dowodowego w sprawie przekonująco wyjaśnionej do prawidłowego orzekania. Rzeczą Sądu Najwyższego na etapie przedsądu nie jest poszukiwanie innych okoliczności uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania w podstawach kasacyjnych lub w ich uzasadnieniu, ani formułowanie za skarżącego innych wniosków w tym zakresie. Niezależnie od tego należy podkreślić, że interpretacji § 2 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Sąd Najwyższy dokonał między innymi w wyrokach z: 3 kwietnia 2008 r., II UK 172/07 (OSNP 2009 nr 13-14, poz. 181) oraz 2 grudnia 2009 r., I UK 201/09 (LEX nr 558226) oraz z dnia 22 czerwca 2015 r., I UK 340/14 (LEX nr 4 1754048). W tym ostatnim judykacie Sąd Najwyższy ugruntował stanowisko, że w przepisach prawa nie ma zakazów, ale legalne przyzwolenie prawne możliwości i dopuszczalności uzgodnienia stron stosunku pracy rekompensowania pracownikom zwrotu kosztów dojazdu do miejsca i z miejsca wykonywania pracy środkiem transportu niebędącym własnością pracodawcy (…), które - co do zasady - nie stanowią przychodu z pracy dla celów podatkowych ani składkowych. Na gruncie tego utrwalonego orzecznictwa bezpodstawny i ewidentnie chybiony był wniosek o rzekomo oczywistym uzasadnieniu poddanej procedurze przedsądu skargi kasacyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., zasądzając od skarżącego należne wnioskodawcy koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym w zgodzie z art. 98 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 18 ust. 1art. 3983 § 3art. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 KPC§ 2 ust. 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy