III PK 33/14

Sygn. akt III PK 33/14 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z powództwa G. S. przeciwko J. R. o rozliczenie diet i ryczałtów za noclegi , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 października 2014 r., skargi kasacyjnej pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt IV Pa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 900 (dziewięćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 września 2013 r. Sąd Rejonowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. zasądził od pozwanego J. R. na rzecz powoda G.S. łączną kwotę 47.591,89 zł tytułem rozliczenia wynagrodzenia za diety służbowe z tytułu podróży służbowej poza granicami oraz ryczałtów za nocleg. Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygnatura akt IV Pa (…) Sąd Okręgowy IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. oddalił apelację pozwanego. Powyższy wyrok Sądu Okręgowego (w całości) pozwany zaskarżył skargą kasacyjną. Pełnomocnik pozwanego wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując, że „w ocenie strony pozwanej w niniejszym postępowaniu 2 w związku ze skomplikowanym stanem fatycznym i prawnym oraz zmianą dotychczasowej linii orzeczniczej konieczne jest wypowiedzenie się w sprawie przez Sąd Najwyższy. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę, iż Sąd Najwyższy nie wypowiedział się w swoim dotychczasowym orzecznictwie w sposób wyraźny o stosowaniu prawa wspólnotowego w zakresie konieczności wypłaty diet i ryczałtów kierowcom transportu międzynarodowego. W sytuacji zapewnienia kierowcom noclegu w kabinie. Dodatkowo skarżący zwraca uwagę, iż w orzecznictwie sądów powszechnych pojawił się nowy nurt orzeczniczy wskazujący, iż ryczałty za nocleg w ogóle nie przysługują, jeśli pracownik nie poniósł kosztów noclegu”. Ponadto wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd w sposób nienależyty uzasadnił wyrok, dokonał błędnej oceny komfortu kabiny, dokonał błędnej oceny stanu faktycznego w zakresie wzajemnych relacji stron, bezkrytycznie ocenił zeznania powoda w zakresie warunków noclegu w kabinie. Pełnomocnik powoda wniósł o: odrzucenie skargi kasacyjnej; względnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z powołaniem się na przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. – występujące w sprawie istotne 3 zagadnienie prawne. Wskazano też na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. Nie można jednak uznać, że strona skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., 4 V CSK 356/07, LEX nr 621243). Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). W tym kontekście należy wskazać, że występujące dotychczas wątpliwości zostały już rozstrzygnięte uchwałą siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2014 roku, która przyznała kierowcom prawo do otrzymywania ryczałtu za nocleg w przypadku odbioru odpoczynku w kabinie, ponieważ „zapewnienie pracownikowi – kierowcy samochodu ciężarowego odpowiedniego miejsca do spania w kabinie tego pojazdu podczas wykonywania przewozów w transporcie międzynarodowym nie stanowi zapewnienia przez pracodawcę bezpłatnego noclegu w rozumieniu § 9 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r.”. W uzasadnieniu tej uchwały odniesiono się także do przepisów prawa Unii Europejskiej. Zaskarżony skargą kasacyjną wyrok jest więc, co do zasady, zgodny z tą uchwałą Sądu Najwyższego. Z powyższego wynika, że strona skarżąca, motywując wniosek w wyżej przedstawiony sposób, nie przedstawiła w istocie zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., które miałoby świadczyć o potrzebie przyjęcia jej skargi do merytorycznego rozpoznania. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera też wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej rozpoznania – wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 – LEX nr 494134; z dnia 9 maja 5 2008 r., II PK 11/08 – LEX nr 490364). W niniejszej sprawie stan taki nie występuje, co nie pozwala na uznanie, że pozwany wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej rozstrzygnięto w oparciu o art. 98 k.p.c. oraz § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).