III UK 115/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-12-09
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną dotyczącą rozróżnienia umowy o dzieło od umowy o świadczenie usług w kontekście obowiązku ubezpieczenia społecznego, gdy ustalenia faktyczne w sprawie nie budzą wątpliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie przyjmuje skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli przedstawione zagadnienie prawne nie ma charakteru istotnego i jurydycznego, a sprowadza się do zwykłej wykładni i stosowania prawa w indywidualnej sprawie. W niniejszej sprawie ustalenia faktyczne dotyczące charakteru umów jako świadczenia usług, a nie umowy o dzieło, są wiążące dla Sądu Najwyższego, co wyklucza istnienie istotnego zagadnienia prawnego wymagającego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Z. S. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej obowiązek ubezpieczeń społecznych dla K. M. z tytułu umowy zlecenia. Sądy niższych instancji uznały, że łączące strony umowy, mimo nazwy 'umowa o dzieło', w rzeczywistości były umowami o świadczenie usług, ponieważ nie prowadziły do wytworzenia samodzielnego dzieła, a jedynie do realizacji kolejnych etapów budowy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, twierdząc, że sporne czynności stanowiły umowę o dzieło, a nie umowę o świadczenie usług.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 115/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z udziałem K. M. o objęcie ubezpieczeniem społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny, Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w (…) oddalił apelację Z. S. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 5 marca 2013 r. oddalającego odwołania skarżącego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. z dnia 4 listopada 2011 r. Zaskarżonymi decyzjami ustalono, że zainteresowany K.M. podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia u płatnika składek M., a płatnik składek jest zobowiązany do opłacania z tego tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Według przyjętych ustaleń, ubezpieczonego i zainteresowanego łączyło 7 kolejno zawieranych umów, których przedmiotem były czynności podejmowane w cyklu budowy budynku mieszkalnego. Czynności te nie prowadziły
2 do wytworzenia samodzielnego dzieła, lecz były realizacją kolejnych etapów budowy domu mieszkalnego. Sąd Apelacyjny podkreślił, że przedmiotem umowy o dzieło nie może być osiąganie kolejnych, bieżąco wyznaczanych rezultatów, gdyż „nie może istnieć ciąg tzw. małych dzieł składających się na końcowy efekt, za który odpowiedzialność przejmuje zlecający pracę”. Takie czynności są bowiem charakterystyczne dla umowy o świadczenie usług, która jest umową starannego działania. Wbrew nadanej im nazwie, sporne umowy zostały zakwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, z tytułu których powstaje obowiązek ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.). Skarga kasacyjna ubezpieczonego, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w całości, z wnioskiem o jego uchylenie i zmianę przez zmianę zaskarżonych decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. przez przyjęcie, że K. M. jako wykonawca umowy o dzieło nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego - art. 627 k.c. Skarżący zarzucił niezastosowanie tego przepisu na skutek błędnego przyjęcia, że wykonywanie przez zainteresowanego określonych prac budowalnych, takich jak wylewki fundamentów i stropów czy murowanie ścian na określonej budowie w ilości określonej umową i na podstawie projektu budowalnego stanowi przedmiot umowy o świadczenie usług. Zarzucił także naruszenie art. 734 w związku z art. 750 k.c. oraz art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) przez ich zastosowanie w wyniku wadliwego uznania, że łącząca strony umowa była umową o świadczenie usług, podczas gdy faktycznie była to umowa o dzieło. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego rozróżnienia umowy o dzieło od umowy zlecenia. W ocenie skarżącego, występujące w sprawie zagadnienie prawne wymaga rozstrzygnięcia, czy zawarte pomiędzy stronami umowy na wykonywanie na podstawie projektu budowalnego poszczególnych elementów budowli, np. stropów, fundamentów raz postawienie
3 określonych ścian budynku stanowią umowy o dzieło czy też umowy o świadczenie usług? Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne mające uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter istotny i ściśle jurydyczny, czyli oderwany od kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń lub oceny dowodów, a problem przedstawiony jako przyczyna kasacyjna nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa ani – oczywiście – do wątpliwości skarżącego odnośnie do prawidłowości rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., III UK 90/08 i III UK 91/08, niepubl. oraz z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 i III UK 55/08, niepubl.). W związku z tym konieczne jest sformułowanie istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, w powiązaniu i na tle konkretnych przepisów prawnych. Wymagane jest także uzasadnienie tej przyczyny kasacyjnej w sposób zbliżony do obowiązującego przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). W sprawie niniejszej sformułowano wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, oparty na przyczynie kasacyjnej przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jednakże zagadnienie, nie ma żadnego waloru zagadnienia prawnego. Nie budzi kontrowersji ani rozbieżnych ocen w sprawie, w której ustalono, że indywidualnie oznaczony rezultat nie był przedmiotem spornych umów zawieranych między skarżącym a zainteresowanym, a wykonywanie ich polegało na
4 wykonywaniu powtarzalnych, technicznych czynności, a ustalenia te wiążą Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 in fine oraz art. 3983 § 3 k.p.c.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- III UK 147/15 2016-04-14Czy skarga kasacyjna dotycząca kwalifikacji umowy jako umowy o dzieło lub umowy o świadczenie usług, w kontekście podlegania ubezpieczeniom społecznym, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli podni…
- II UK 461/16 2017-06-20Czy skarga kasacyjna dotycząca rozbieżności w orzecznictwie sądów w kwestii kwalifikacji umów o świadczenie usług jako umów o dzieło, a tym samym podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, spełnia przesłanki przy…
- II UK 40/16 2017-01-10Czy skarga kasacyjna dotycząca kwalifikacji umów jako umów o świadczenie usług, a nie umów o dzieło, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli przedstawione zagadnienia prawne wykraczają poza stan fa…
- II UK 506/15 2016-09-06Czy skarga kasacyjna dotycząca kwalifikacji umowy jako umowy o dzieło, a nie umowy o świadczenie usług, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli przedstawione zagadnienie prawne nie ma charakteru is…
- II UK 505/15 2016-09-06Czy kwalifikacja umowy jako umowy o dzieło, a nie umowy o świadczenie usług, stanowi istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 627 KCart. 734art. 750 KCart. 6 ust. 1art. 12 ust. 1art. 13 pkt 2art. 3989 § 1 KPCart. 390 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2art. 3983 § 3 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy