III UK 115/19
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-11-21
Skład orzekający: Andrzej Wróbel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podanie nieprawdziwych danych we wniosku o zasiłek chorobowy, dotyczących złożenia wniosku o emeryturę, skutkuje utratą prawa do zasiłku i obowiązkiem jego zwrotu, a także czy powoływanie się przez ZUS na wytyczne członka zarządu uzasadnia stwierdzenie, że złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą uniemożliwia rozwiązanie wskazane w tych wytycznych i jest równoznaczne z niepoinformowaniem organu rentowego o okolicznościach wyłączających prawo do świadczeń?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie sprecyzował, na podstawie której z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania, ani nie przedstawił odrębnego od uzasadnienia podstaw skargi wywodu przemawiającego za uwzględnieniem wniosku. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest jego rolą wyręczanie skarżącego w formułowaniu i wykazywaniu przesłanek przedsądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy przyznał A.F. prawo do zasiłku chorobowego i stwierdził, że nie jest on zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, ustalając wymagalność odsetek ustawowych od kwoty zasiłku od określonej daty i w pozostałej części oddalił odwołanie. A.F. zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego i wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od A.F. na rzecz organu rentowego kwotę 3600 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 115/19 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Wróbel w sprawie z odwołania A.F. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w J. o zasiłek chorobowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 21 listopada 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt IV Ua (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od A.F. na rzecz organu rentowego kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV U (…), Sąd Rejonowy w K. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w J. z dnia 3 stycznia 2018 r. i przyznał wnioskodawcy A.F. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 1 grudnia 2015 r. do 3 kwietnia 2016 r. oraz ustalił, że wnioskodawca nie jest zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego za wyżej wymieniony okres wraz z odsetkami. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 29 października 2018 r., sygn. akt IV Ua (…), zmienił wyrok Sądu Rejonowego i poprzedzającą go decyzję w ten sposób,
2 że ustalił wymagalność odsetek ustawowych od kwoty 11.286,25 zł od dnia 29 października 2018 r. i w pozostałej części odwołanie oddalił (pkt 1) oraz zasądził od wnioskodawcy na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w J. kwotę 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (pkt 2). A.F. zaskarżył powyższy wyrok Sądu Okręgowego skargą kasacyjną w całości i wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, 2) przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, 3) zasądzenie od organu rentowego - ZUS Oddział w J. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, 4) rozpoznanie sprawy również pod nieobecność pełnomocnika skarżącego, ewentualnie o: 1) uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Okręgowego w K. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w innym składzie. Skarżący zarzucił orzeczeniu Sądu Okręgowego rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej jego wykładni oraz niewłaściwym jego zastosowaniu, przez nieuwzględnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz ocenę znajdującego się materiału dowodowego bez jego wszechstronnego rozważenia, a dokładniej: 1) art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2017 r., poz. 1368) w zakresie, w jakim Sąd drugiej instancji stwierdził, iż przesłanki tego artykułu zostały spełnione, co uzasadnia zastosowanie art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778) i w konsekwencji uznanie, iż pobrany przez skarżącego zasiłek chorobowy miał charakter świadczenia nienależnie pobranego, który podlega zwrotowi; 2) art. 84 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778) przez uznanie, iż
3 zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie, które uzasadniają stwierdzenie, iż w złożonym oświadczeniu ZUS Z -10 wnioskodawca podał nieprawdziwe dane, co daje podstawę do uznania, iż nie poinformował ZUS o zaistnieniu okoliczności wyłączających prawo do zasiłku chorobowego. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący podał, iż w sprawie konieczne jest rozważenie: 1) czy w świetle dyspozycji przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2017 r., poz. 1368) w zw. z art. 84 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778) podanie przez osobę wnioskującą o zasiłek chorobowy nieprawdziwych danych co do faktu złożenia wniosku o emeryturę (na druku ZUS Z-10) powoduje utratę prawa do zasiłku chorobowego i obowiązek jego zwrotu? 2) czy powoływanie się przez ZUS na wytyczne członka zarządu ZUS w kontekście składanych oświadczeń w sprawie o wypłatę świadczeń uzasadnia stwierdzenie przez Sąd, iż złożenie oświadczenia niezgodnego z prawdą uniemożliwia rozwiązanie wskazane w tych wytycznych, a w konsekwencji jest równoznaczne z niepoinformowaniem organu rentowego o zaistnieniu okoliczności wyłączających prawo do świadczeń. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o: - wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, - zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem merytorycznego rozpoznania. Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z art. 3984 § 2 k.p.c., wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie. Konstrukcyjne wymaganie skargi kasacyjnej przedstawienia uzasadnienia wniosku
4 o przyjęcie skargi do rozpoznania jest spełnione jedynie wtedy, gdy skarżący w wyodrębnionym - odrębnym od uzasadnienia podstaw kasacyjnych - wywodzie prawnym wykaże, że w sprawie występuje przynajmniej jedna z przesłanek przedsądu przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powinien sprecyzować, która z przesłanek przedsądu wystąpiła – jego zdaniem - w danej sprawie (por. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2017 r., II UK 712/16, niepubl.). W przedmiotowej sprawie skarżący jednakże nie sprecyzował, na podstawie której z przesłanek wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. skarga powinna, w jego ocenie, zostać przyjęta do rozpoznania. Nie przedstawił także odrębnego od uzasadnienia podstaw skargi wywodu, mającego przemawiać za uwzględnieniem wniosku. Nie jest natomiast rzeczą Sądu Najwyższego wyręczanie skarżącego w formułowaniu i wykazywaniu przesłanek przedsądu (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 29 maja 2019 r., II UK 192/18, LEX nr 2690788; z dnia 7 grudnia 2007 r., III CSK 319/07, LEX nr 623803). Mając na względzie powyższe, należało orzec jak w sentencji. as
Powiązane orzeczenia
- I UK 156/16 2017-02-21Czy skarga kasacyjna od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację ubezpieczonego od decyzji ZUS o zasiłek chorobowy powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, gdy ubezpieczony nie wnosił odwołania od…
- III USK 293/21 2021-12-15Czy skarga kasacyjna odwołującej się od wyroku Sądu Okręgowego oddalającego apelację od decyzji o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku chorobowego, macierzyńskiego i opiekuńczego spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozp…
- II UK 462/13 2014-02-04Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu okręgowego w sprawie o zasiłek chorobowy może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli wnioskodawca nie wykazał istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzą…
- III USK 113/24 2024-11-26Czy Sąd Najwyższy powinien przyjąć do rozpoznania skargę kasacyjną w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych, w szczególności w kontekście naliczania odsetek za okres sprzed wy…
- III UK 396/19 2020-11-18Czy skarga kasacyjna dotycząca zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego i macierzyńskiego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi poprzez przedstawienie wywodu…
Powołane przepisy
art. 13 ust. 1art. 84 ust. 1art. 84 ust. 2art. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 KPC§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy