III UK 116/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-12-09
Skład orzekający: Beata Gudowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cyklicznie zawierane umowy na wykonywanie określonej ilości konstrukcji stalowych na podstawie dokumentacji technicznej stanowią umowy o dzieło, czy umowy o świadczenie usług w kontekście obowiązku ubezpieczenia społecznego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienie prawne nie ma charakteru istotnego. W sprawie ustalono, że sporne umowy nie prowadziły do powstania samodzielnego dzieła (jednorazowego rezultatu), lecz polegały na wykonywaniu powtarzalnych czynności produkcyjnych, co kwalifikuje je jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło. W związku z tym nie wystąpiła potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości ani rozbieżności w orzecznictwie.Stan faktyczny
Z. S. odwołał się od decyzji ZUS ustalającej obowiązek ubezpieczeń społecznych dla osób, z którymi zawarł umowy o dzieło. Sądy obu instancji uznały, że sporne umowy, mimo nazwy, były umowami o świadczenie usług, ponieważ polegały na wykonywaniu powtarzalnych czynności produkcyjnych, a nie na osiągnięciu konkretnego, jednorazowego rezultatu. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, kwestionując tę kwalifikację i wskazując na istotne zagadnienie prawne dotyczące rozróżnienia między umową o dzieło a umową o świadczenie usług w kontekście umów na wykonanie konstrukcji stalowych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 116/14 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Beata Gudowska w sprawie z odwołania Z. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z udziałem zainteresowanych: Z. B. , T. C. i M. O. o objęcie ubezpieczeniem społecznym, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 grudnia 2014 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 lutego 2014 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Z. S. od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 18 stycznia 2013 r. oddalającego jego odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w S. z dnia 4 listopada 2011 r. Zaskarżonymi decyzjami ustalono, że Z. B., T. C. i M. O., z którymi zawarto umowy o dzieło na rzecz płatnika składek M., podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym jako osoby wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia. Stwierdzono obowiązek płatnika opłacania za te osoby składek na Fundusz P. i Fundusz G.. W uzasadnieniach Sądów meriti przyjęto, że wymienione osoby łączyły z płatnikiem wielokrotnie kolejno zawierane umowy nazywane przez ich strony umowami o dzieło. Na ich podstawie Z. B. zobowiązany był do przygotowania 850 sztuk elementów do spawania, T. C. do spawania
2 podestów, konsol, schodów, spawania ram stalowych, przygotowania konstrukcji do spawania, przygotowania i spawania elementów konstrukcji stalowych na garaże do budynku jednorodzinnego, a M. O. do czyszczenia i cięcia elementów stalowych na schody, czyszczenia i skręcania elementów stalowych, czyszczenia i malowania konstrukcji stalowych, wykonywanie konstrukcji stalowych, przygotowania materiałów na konstrukcję stalową w zakładzie produkcyjnym zamawiającego. Sądy stwierdziły, że wykonywanie takich umów nie wypełniało elementów umów o dzieło, gdyż nie prowadziło do powstania samodzielnego dzieła (jednorazowego rezultatu), lecz polegało na wykonywaniu powtarzalnych czynności produkcyjnych, wymagających starannego działania. Wbrew nadanej im nazwie, sporne umowy zostały zakwalifikowane jako umowy o świadczenie usług, z tytułu których powstaje obowiązek ubezpieczenia społecznego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.). Skarga kasacyjna wnioskodawcy, obejmująca wyrok Sądu drugiej instancji w przedmiocie oddalenia apelacji w części dotyczącej zainteresowanego T. C., z wnioskiem o jego uchylenie i zmianę wyroku Sądu Okręgowego przez zmianę zaskarżonych decyzji i przyjęcie, że T. C. jako osoba pracująca na podstawie umowy o dzieło nie podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i płatnik nie jest zobowiązany do opłacenia składek na Fundusz G. oraz Fundusz P., została oparta na podstawie naruszenia prawa materialnego. Skarżący zarzucił naruszenie art. 627 k.c. przez niezastosowanie i przyjęcie, że wykonywanie przez zainteresowanego cyklicznie określonych konstrukcji stalowych stanowiących produkt końcowy umownej dokumentacji technicznej i w określonej ilości stanowi przedmiot umowy o świadczenie usług oraz zastosowanie art. 734 w związku z art. 750 k.c., art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 1 oraz art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.) w następstwie wadliwego uznania, że łącząca strony umowa była umową o świadczenie usług. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które – jak twierdził – nie było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Chodziło o rozstrzygnięcie,
3 czy zawierane pomiędzy stronami cyklicznie umowy na wykonywanie na podstawie dokumentacji technicznej określonej ilości konstrukcji stalowych stanowią umowy o dzieło czy umowy o świadczenie usług. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Zagadnienie prawne mające uzasadnić przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter istotny i ściśle jurydyczny, czyli oderwany od kontrowersji dotyczących dokonanych w sprawie ustaleń lub oceny dowodów, a problem przedstawiony jako przyczyna kasacyjna nie może sprowadzać się do zwykłej wykładni i stosowania prawa ani – oczywiście – do wątpliwości skarżącego odnośnie do prawidłowości rozstrzygnięcia jego indywidualnej sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 marca 2009 r., III UK 90/08 i III UK 91/08, niepubl. oraz z dnia 8 września 2008 r., III UK 52/08 i III UK 55/08, niepubl.). W związku z tym konieczne jest sformułowanie istotnych wątpliwości, których wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, w powiązaniu i na tle konkretnych przepisów prawnych. Wymagane jest także uzasadnienie tej przyczyny kasacyjnej w sposób zbliżony do obowiązującego przy przedstawieniu zagadnienia prawnego przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 390 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, niepubl.). W sprawie niniejszej sformułowano wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, oparty na przyczynie przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jednakże zagadnienie, „czy zawierane między stronami cyklicznie umowy na wykonywane na podstawie dokumentacji technicznej określonej ilości konstrukcji stalowych np. schodów, konsol, ram czy podestów, stanowią umowy o dzieło czy
4 też umowy o świadczenie usług” nie ma żadnego waloru zagadnienia prawnego. Nie budzi kontrowersji ani rozbieżnych ocen w sprawie, w której ustalono, że indywidualnie oznaczony rezultat nie był przedmiotem spornych umów zawieranych między skarżącym a zainteresowanym, a wykonywanie ich polegało na wykonywaniu powtarzalnych, technicznych czynności, a ustalenia te wiążą Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 in fine oraz art. 3983 § 3 k.p.c.). Mając to na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I UK 30/16 2016-11-16Czy czynności polegające na skręcaniu elementów metalowych, wykonywane na podstawie umów zlecenia, gdzie wynagrodzenie jest uzależnione od ilości pracy i sprawności wykonawcy, a praca zlecana jest na bieżąco, mogą być za…
- I USK 188/23 2024-04-04Czy umowa o wykonanie ręcznych malunków na szklanych bryłach, nawet jeśli jest powtarzalna i oparta na projektach, może być kwalifikowana jako umowa o dzieło, a nie umowa o świadczenie usług, w kontekście podlegania ubez…
- I UK 235/19 2020-08-13Czy umowa o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu, zawarta w celu uszycia określonej ilości produktów według wzoru zamawiającego, nawet jeśli zawiera elementy umowy o dzieło, podlega obowiązkowym u…
- I USK 227/21 2021-09-30Czy umowa nazwana umową o dzieło, której przedmiotem są prace remontowe, a która nie określa konkretnego rezultatu, nie posiada cech indywidualizujących powierzone prace, a wykonawca jest zależny od zleceniodawcy, może b…
- III UK 215/15 2016-05-25Czy umowa o świadczenie powtarzalnych czynności fizycznych, nawet jeśli prowadzi do określonego rezultatu, może być kwalifikowana jako umowa o dzieło dla celów ubezpieczeń społecznych, czy też powinna być traktowana jako…
Powołane przepisy
art. 6 ust. 1art. 627 KCart. 734art. 750 KCart. 12 ust. 1art. 13 pkt 2art. 3989 § 1 KPCart. 390 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 39813 § 2art. 3983 § 3 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy