III UK 116/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2018-04-18
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca polegająca na docieraniu żeliwnych części do maszyn do szycia przy użyciu proszku ziarnistego, wykonywana w zakładzie posiadającym odlewnię, może być uznana za pracę w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że praca wnioskodawcy polegająca na docieraniu żeliwnych części do maszyn do szycia przy użyciu proszku ziarnistego nie stanowi pracy przy „wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów” w rozumieniu Wykazu A, Dział III, poz. 23 załącznika do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r. Wykańczanie odlewów obejmuje czynności takie jak śrutowanie, szlifowanie, naprawa spawaniem oraz wstępna obróbka mechaniczna, które mają na celu oczyszczenie odlewu lub przygotowanie go do dalszej obróbki, a nie wytworzenie z odlewu produktu finalnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do emerytury w obniżonym wieku, powołując się na pracę w warunkach szczególnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania emerytury, uznając, że wnioskodawca nie wykazał 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie wnioskodawcy, podobnie jak Sąd Apelacyjny. W skardze kasacyjnej wnioskodawca podniósł zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji pracy przy odlewach w zakładzie produkcyjnym jako pracy w warunkach szczególnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 116/17 POSTANOWIENIE Dnia 18 kwietnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania W.M. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w R. o prawo do emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 18 kwietnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt III AUa (…), 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 8 lutego 2017 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację W.M. (wnioskodawca), wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w R. z 7 czerwca 2016 r., VI U (…), oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. (organ rentowy) z 6 sierpnia 2015 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury w obniżonym wieku, z uwagi na niewykazanie 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł wnioskodawca, zaskarżając go w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego: czy fakt, że odlewnia jest częścią zakładu produkcyjnego
2 jako całości i nie stanowi niezalenej, odrębnej struktury sprawia, że pracownicy tego zakładu produkcyjnego, wykonujący pracę przy odlewach, powstałych w tym zakładzie w ramach kolejnych etapów produkcji tracą charakter pracy jak pracy w odlewni, kwalifikowanej jako praca w warunkach szczególnych, inaczej mówiąc czy zakład produkcyjny, posiadający odlewnię nie jest odlewnią w rozumieniu treści rozporządzenia? W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Na wstępie Sąd Najwyższy zwraca uwagę, iż powołując się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego konieczne jest, by skarżący przedstawił problem o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygnięty w dotychczasowym orzecznictwie i wymagający pogłębionej wykładni. Zagadnieniem prawnym jest zagadnienie, które wiąże się z określonymi przepisami prawa materialnego lub procesowego, których wyjaśnienie ma nie tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez jego sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie przepisów prawa, w związku z którymi powstało i wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem „prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (postanowienia Sądu Najwyższego z 10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; czy z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, LEX nr 1622307). Niezależnie od wady konstrukcyjnej sformułowanego przez wnioskodawcę zagadnienia prawnego w postaci niepowołania się na żaden przepis prawa, Sąd Najwyższy stwierdza, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie jest istotne przesądzenia o tym, czy znajdowanie się na terenie zakładu pracy odlewni pozwala
3 stwierdzić, iż każda praca wykonywana w takim zakładzie pracy przy odlewach jest pracą w warunkach szczególnych. Odstępstwo od branżowo-stanowiskowego charakteru prac wymienionych w Wykazie A załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudniony w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43, dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.) jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim pracownik wykonywał pracę wymienioną w Wykazie A pod pozycją przypisaną do konkretnej branży, mimo iż był zatrudniony w zakładzie pracy przypisanym do innej branży. W wiążących dla Sądu Najwyższego okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, ustalonych w postępowaniu sądowym, nie można uznać pracy wnioskodawcy przy docieraniu żeliwnych części do maszyn do szycia przy użyciu proszku ziarnistego za pracę przy „wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu odlewów wskazaną w Wykazie A, Dziale III, poz. 23 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r., która to pozycja Załącznika najbardziej odpowiadałaby pracy wnioskodawcy, gdyż przez wykańczanie odlewów należy rozumieć śrutowanie i szlifowanie powierzchni odlewów, naprawę spawaniem oraz wstępną obróbkę mechaniczną (skórowanie). Chodzi o tak zwaną obróbkę wykańczającą odlew po wybiciu odlewu z formy, gdy zachodzi konieczność oczyszczenia odlewu z przywartej masy formierskiej, bądź gdy odlew po takim oczyszczeniu lub wykonaniu detali ma być produktem finalnym. Korzysta się wówczas z urządzeń szlifierskich, zatem szkodliwość pracy przy tak rozumianym wykańczaniu odlewów jest porównywalna z pracą szlifierza. Nie można natomiast traktować wytwarzania z odlewu wyrobu finalnego (części zamiennej) przez docieranie żeliwnych części maszyn przy użyciu proszku ziarnistego, jako pracy polegającej na wykańczaniu odlewu w przyjętym powyżej rozumieniu. Inny jest bowiem przedmiot tej pracy, używa się innych narzędzi oraz wykonuje się ją w innych warunkach. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II UK 327/18 2019-10-16Czy praca polegająca na obróbce elementów żeliwnych tylnych mostów do ciągników przez frezowanie i toczenie, wykonywana w ośrodku maszynowym zajmującym się naprawą maszyn, może być zakwalifikowana jako praca w szczególny…
- I USK 396/21 2022-05-10Czy praca wykonywana naprzemiennie w oddziale klejowni i maszynowni, na jednej hali produkcyjnej, z użyciem klejów zawierających rozpuszczalniki organiczne, może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach, u…
- III UK 221/16 2017-06-02Czy praca frezera polegająca na obróbce żeliwnych części samochodowych, dostarczanych z odlewni, może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r., uzasadnia…
- I UK 3/16 2016-10-20Czy praca na stanowisku sprzątaczki, wykonywana w pomieszczeniach produkcyjnych narażonych na opary substancji chemicznych, może zostać uznana za pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, nawet jeśli…
- I UK 369/11 2012-03-22Czy praca ślusarza wykonującego szlifowanie lub ostrzenie wyrobów i narzędzi metalowych oraz polerowanie mechaniczne w zakładzie produkcyjnym przemysłu metalowego stanowi pracę w szczególnych warunkach, której wykonywani…
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy