III UK 15/14

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2014-10-08

Skład orzekający: Józef Iwulski, Maciej Pacuda, Krzysztof Staryk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie pracy zarobkowej w okresie przyznania świadczenia rehabilitacyjnego skutkuje utratą prawa do tego świadczenia, jeśli okoliczność ta nie została podniesiona w postępowaniu przed sądami niższych instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie kasacyjne jest postępowaniem prawnym, a nie merytorycznym. Jest ono ograniczone zakresem zaskarżenia i podstawami kasacyjnymi. W szczególności, w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powoływanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Powołanie się na nowe fakty, które nie były przedmiotem postępowania przed sądami niższych instancji, uniemożliwia skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Stan faktyczny
Ubezpieczony J. G. domagał się dalszego świadczenia rehabilitacyjnego po zakończeniu okresu przyznanego przez ZUS. Sądy obu instancji przyznały mu prawo do świadczenia, opierając się na opiniach biegłych lekarzy, którzy stwierdzili jego niezdolność do pracy i rokowania poprawy. Organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wskazując na wykonywanie przez ubezpieczonego pracy zarobkowej w spornym okresie. Organ rentowy powołał się na nowe fakty dotyczące okresów pracy i urlopu ubezpieczonego, które nie były przedmiotem postępowania przed sądami niższych instancji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, uznając ją za niedopuszczalną ze względu na powołanie się na nowe fakty.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 15/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 8 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maciej Pacuda SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania J. G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z udziałem zainteresowanego Zakładu Metalowego T. D. spółki jawnej w G. o dalsze świadczenie rehabilitacyjne, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2014 r., skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. z dnia 10 września 2013 r., oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2013 r., Sąd Rejonowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w G. z dnia 16 lipca 2012 r. i ustalił, że ubezpieczonemu J. G. przysługuje 2 prawo do dalszego świadczenia rehabilitacyjnego (z ubezpieczenia wypadkowego) w okresie od 9 lipca 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. Sąd pierwszej instancji ustalił, że ubezpieczony, z zawodu monter instalacji sanitarnych, jest pracownikiem Zakładu Metalowego "T." spółki jawnej w G., gdzie świadczy pracę na stanowisku ślusarza. Decyzją organu rentowego z dnia 6 czerwca 2012 r. ubezpieczonemu przyznano prawo do świadczenia rehabilitacyjnego z ubezpieczenia wypadkowego na okres od 12 marca 2012 r. do 9 lipca 2012 r. (w wysokości 100% podstawy wymiaru). W dniu 13 czerwca 2012 r. ubezpieczony złożył wniosek o przyznanie mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres, przy czym uprzednio (decyzją z 10 maja 2012 r.) organ rentowy odmówił mu ustalenia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Orzeczeniem z dnia 25 czerwca 2012 r. lekarz orzecznik ZUS stwierdził, że ubezpieczony nie jest osobą niezdolną do pracy a komisja lekarska ZUS w dniu 10 lipca 2012 r. podtrzymała to orzeczenie. W tych okolicznościach organ rentowy wydał decyzję odmawiającą ubezpieczonemu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres, od której ubezpieczony wniósł odwołanie. Celem ustalenia, czy ubezpieczony w dniu 9 lipca 2012 r. był w dalszym ciągu niezdolny do pracy z powodu choroby, a jeśli tak, to czy dalsza rehabilitacja (i do kiedy) rokowałaby odzyskanie przez niego zdolności do pracy, Sąd pierwszej instancji dopuścił dowód z opinii biegłych lekarzy ortopedy i neurologa. Biegli rozpoznali u badanego schorzenie w postaci "wygojonego złamania rzepki lewej z dysfunkcją mięśnia czworogłowego lewego oraz konfliktu drutu K ze skórą" i stwierdzili, że po dniu 9 lipca 2012 r. ubezpieczony w dalszym ciągu był niezdolny do pracy z powodu choroby (do końca grudnia 2012 r.). Biegli dodali, że właśnie na grudzień 2012 r. ubezpieczony miał zaplanowany zabieg operacyjny celem usunięcia zespolenia a po tym zabiegu powinien odzyskać zdolność do pracy. Organ rentowy wniósł zastrzeżenia do opinii biegłych, jednak w opinii uzupełniającej biegli podtrzymali konkluzje zawarte w pierwszej opinii. W tej sytuacji organ rentowy wnioskował o zobowiązanie odwołującego się do przedłożenia nowej dokumentacji medycznej, a także o przeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego zespołu biegłych. Sąd Rejonowy oddalił te wnioski, ponieważ zmierzają one wyłącznie do przewlekłości postępowania. Sąd uznał opinię biegłych za wiarygodną 3 w całości, bowiem w jego ocenie została sporządzona zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej, była jasna, spójna, logiczna i pozbawiona jakichkolwiek sprzeczności. Dlatego opinia stanowiła podstawę ustaleń faktycznych, w świetle których Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że stan zdrowia ubezpieczonego po dniu 9 lipca 2012 r. uzasadniał przyznanie mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres do końca 2012 r. Wyrokiem z dnia 10 września 2013 r., , Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. oddalił apelację organu rentowego od wyroku Sądu Rejonowego. Sąd odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji, przyjmując je za własne. Nawiązując do podniesionego w apelacji zarzutu sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych z treścią materiału dowodowego i twierdzeń skarżącego organu, że opinia biegłych lekarzy była nierzetelna i nieobiektywna, bo została wydana przez osoby pozostające w konflikcie personalnym z przewodniczącym komisji lekarskiej ZUS, Sąd Okręgowy przypomniał, że przewodniczący tej komisji po zapoznaniu się z treścią opinii uzupełniającej (w której biegli podtrzymali uprzednio sformułowane wnioski co do oceny zdolności ubezpieczonego do pracy), uznał opinie biegłych "za rozstrzygające sprawę", a dopiero po upływie około 2 miesięcy wnioskował o przeprowadzenie dowodu z opinii innego zespołu biegłych. Świadczy to wyraźnie o tym, że to nie względy merytoryczne były przyczyną zmiany stanowiska przewodniczącego komisji. W tej sytuacji, skoro organ rentowy początkowo nie zarzucał opiniom biegłych braku obiektywizmu i rzetelności, Sąd pierwszej instancji słusznie oddalił wniosek dowodowy strony pozwanej jako zmierzający do przewlekłości postępowania. Od wyroku Sądu drugiej instancji organ rentowy wniósł skargę kasacyjną, w której zarzucił oczywistą obrazę art. 17 ust. 1 w związku z art. 22 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (jednolity tekst: Dz.U. z 2014 r., poz. 159) wskutek przyjęcia, że "pomimo wykonywania pracy przez powoda w spornym okresie i otrzymywania z tego tytułu wynagrodzenia z pracę, zostało mu przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego". W uzasadnieniu podstawy kasacyjnej skarżący organ wywiódł, że przy rozstrzyganiu sprawy Sądy obu 4 instancji pominęły istotną okoliczność, że ubezpieczony wykonywał pracę ślusarza w okresie, w którym przyznano mu prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. W dniu 25 października 2013 r. do organu rentowego wpłynęła pisemna informacja spółki Zakład Metalowy "T." D. (pracodawcy ubezpieczonego), w której stwierdzono, że ubezpieczony przebywał na urlopie wypoczynkowym od 10 lipca 2012 r. do 31 sierpnia 2012 r. oraz w dniach 5, 13 i 24 grudnia 2012 r., natomiast od 1 do 5 września 2012 r. i od 10 września do 31 grudnia 2012 r. świadczył pracę. Skoro ubezpieczony w spornym okresie wykonywał pracę zarobkową, to utracił prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. W związku z powyższym organ rentowy wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie obydwu wyroków i orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenia odwołania i zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Zgodnie z art. 39813 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną wyłącznie w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, przy czym w granicach zaskarżenia bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne powołanie nowych faktów i dowodów a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. W rozpoznawanej sprawie nie ma jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia (z urzędu) nieważności postępowania apelacyjnego. Podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku (a także poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej instancji) było ustalenie, że w spornym czasie (9 lipca - 31 grudnia 2012 r.) ubezpieczony był osobą niezdolną do pracy zarobkowej, przy czym w świetle wiedzy medycznej istniały rokowania co do poprawy jego stanu zdrowia po upływie tego okresu. Przy takich ustaleniach faktycznych - w ocenie Sądów orzekających - nie istniały żadne przeszkody natury faktycznej ani prawnej do stwierdzenia, że ubezpieczony nabył prawo do świadczenia rehabilitacyjnego na dalszy okres. Podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku nie są objęte okoliczności 5 przedstawione w skardze kasacyjnej, że w spornym okresie ubezpieczony wykonywał pracę zarobkową na rzecz swojego pracodawcy. Na takie fakty organ rentowy nie powoływał się ani w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji, ani w postępowaniu odwoławczym. Tym samym w skardze kasacyjnej organu rentowego powołano się na nowe fakty (dowody) wykraczające poza ustalenia faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonego wyroku, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.). Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 17 ust. 1 w związku z art. 22 oraz art. 18 ust. 1 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa) jest nieuzasadniony jako nieadekwatny do podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814 k.p.c. oddalił skargę organu rentowego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 17 ust. 1art. 22art. 18 ust. 1art. 39813 § 1art. 39813 § 2 KPCart. 39814 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy