III UK 151/14
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-01-28
Skład orzekający: Halina Kiryło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna oparta na zarzucie błędnego zastosowania art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który kwestionuje ustalenia faktyczne dotyczące charakteru wykonywanej pracy, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ponieważ skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi. Skarga oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego, który w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne poczynione przez sądy niższych instancji, nie może stanowić podstawy skargi kasacyjnej zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.Stan faktyczny
Zarząd Dróg Wojewódzkich w L. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne pracownika K. G. za okresy, gdy wykonywał on dyżury w ramach umów cywilnoprawnych. Sądy niższych instancji uznały K. G. za pracownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach społecznych, co skutkowało obowiązkiem opłacania składek. Zarząd Dróg Wojewódzkich zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając błędne zastosowanie art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 151/14 POSTANOWIENIE Dnia 28 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Halina Kiryło w sprawie z odwołania Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. z udziałem zainteresowanych: K. G. i A. D. o wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 stycznia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r. oddalił apelację Z. w L. od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 13 listopada 2013 r., mocą którego oddalono jego odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 7 maja 2012 r., stwierdzającej wysokość podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne K. G. , podlegającego ubezpieczeniom jako pracownik płatnika składek - Zarządu Dróg Wojewódzkich w L. w grudniu 2009 r., od lutego do kwietnia 2010 r., a także od lutego do kwietnia 2011 r. Powyższy wyrok został zaskarżony skargą kasacyjną odwołującego się. Skargę oparto na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1442 ze zm.), przez błędne zastosowanie
2 przepisu i przyjęcie, że dyżury i warunki ich pełnienia przez pracownika skarżącego w ramach umów cywilnoprawnych zawartych z A. D. , wykonywane były na rzecz pracodawcy, czyli Z. w L., czego konsekwencją było uznanie K. G. za pracownika, co rodziło po stronie Z. w L. obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za osobę „uznaną za pracownika”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w (…) do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów procesu według norm prawem przepisanych. Jako przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano jej oczywistą zasadność. Owa oczywista zasadność skargi kasacyjnej polega zaś na błędnym zastosowaniu art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wskutek przyjęcia przez Sąd drugiej instancji za własne ustaleń faktycznych i wywodów prawnych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji, pomimo oczywistości faktu, że prace wykonywane przez zainteresowanego K. G. w ramach zawartej umowy zlecenia nie były świadczone na rzecz jego pracodawcy, czyli Z. w L.. W konsekwencji tego powyższy przepis nie powinien znaleźć zastosowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna, jako szczególny środek zaskarżenia, służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym rozpoznawaniu.
3 Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Odnośnie tej przesłanki przedsądu, jaką jest oczywista zasadność skargi kasacyjnej, należy w motywach wniosku zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). O ile dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, iż przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11
4 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał spełnienia przedmiotowej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Warto podkreślić, że przedmiotowa skarga kasacyjna oparta została jedynie na podstawie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Sugerując błędne zastosowanie tego przepisu przy ferowaniu zaskarżonego wyroku, autor skargi kasacyjnej stara się podważyć poczynione przez Sąd pierwszej instancji i podzielone przez Sąd Apelacyjny ustalenia faktyczne, w odniesieniu do których dokonano subsumcji prawa materialnego. Tymczasem zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów, a Sąd Najwyższy z mocy art. 39813 § 2 k.p.c. związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia. Zarzuty, które nie mogły stanowić i nie stanowiły podstawy zaskarżenia kasacyjnego, nie mogą też być punktem odniesienia przy konstruowaniu przesłanek przedsądu. Reasumując: wobec niewykazania istnienia powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki przedsądu, z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I USK 428/23 2024-09-19Czy skarga kasacyjna dotycząca ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne, w której skarżący zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd…
- III USK 69/21 2021-03-03Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji w sprawie dotyczącej wysokości podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał…
- II USK 639/21 2022-09-07Czy skarga kasacyjna od wyroku sądu drugiej instancji w sprawie o składki na ubezpieczenia społeczne może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli jej uzasadnienie opiera się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postę…
- I UK 271/19 2020-10-28Czy skarga kasacyjna dotycząca przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie przesłanki oczywistej zasadności, jeśli skarżący nie przedstawił wywodu…
- I UK 234/19 2020-08-13Czy skarga kasacyjna w sprawie dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym, oparta na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli ni…
Powołane przepisy
art. 8 ust. 2art. 3989 § 1 pkt 1art. 3989 § 1 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy