III UK 163/14

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-02-26

Skład orzekający: Zbigniew Hajn

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność odsetkową na podstawie art. 85 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych za nieustalenie prawa do świadczenia, gdy w postępowaniu sądowym ustalono stan faktyczny oparty na dowodach, które nie mogły być znane organowi rentowemu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie spełniają wymogów określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Wskazano, że zagadnienia te zostały sformułowane w oparciu o okoliczności wykraczające poza stan faktyczny ustalony przez sąd odwoławczy, który stwierdził, iż organ rentowy nie dysponował pełnym materiałem dowodowym.
Stan faktyczny
M. R. odwołał się od decyzji ZUS dotyczącej odsetek. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, ustalając początkową datę prawa do odsetek na 7 kwietnia 2012 r. i oddalając odwołanie za wcześniejszy okres. Skarżący zaskarżył ten wyrok skargą kasacyjną, podnosząc istotne zagadnienia prawne dotyczące odpowiedzialności odsetkowej organu rentowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 163/14 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Hajn w sprawie z odwołania M. R. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w L. o odsetki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 26 lutego 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt III AUa [...], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 18 grudnia 2013 r. Sąd Apelacyjny w […] w sprawie z odwołania M. R. od decyzji ZUS Oddziału w L. w przedmiocie odsetek, na skutek apelacji organu rentowego, zmienił częściowo zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w ten sposób, że początkową datę prawa do odsetek ustalił na 7 kwietnia 2012 r., oddalając odwołanie za okres od 26 marca 2010 r. do 6 kwietnia 2012 r. oraz oddalił apelację organu rentowego w pozostałej części. Odwołujący się zaskarżył powyższy wyrok skargą kasacyjną w części oddalającej odwołanie powoda za okres od 26 marca 2010 r. do 6 kwietnia 2012 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał na istnienie w sprawie istotnych zagadnień prawnych: (-) „Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność odsetkową w oparciu o art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 2 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych za nieustalenie prawa do świadczenia w sytuacji, gdy w wydanej przez siebie prawomocnej decyzji uznał on, iż ubezpieczony wykazał 15 lat pracy w warunkach szczególnych (prawo nabyte), a następnie w kolejnej decyzji w oparciu o te same dowody uznał odmiennie, iż ubezpieczony tychże 15 lat pracy w warunkach szczególnych nie wykazał?”; (-) „Czy organ rentowy ponosi odpowiedzialność odsetkową w oparciu o art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych za nieustalenie prawa do świadczenia w sytuacji, gdy przeprowadzone w postępowaniu sądowym dowody jedynie potwierdziły informacje zawarte w dokumentach znanych organowi rentowemu?” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotą wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienia jest wykazanie przez skarżącego okoliczności, które podlegają rozważeniu przez Sąd Najwyższy podczas przedsądu, czyli wstępnego badania sprawy, mającego na celu stwierdzenie występowania jednej z przesłanek skargi, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. Przesłankami tymi są: 1) występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, 2) potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, 3) nieważność postępowania lub 4) oczywista zasadność skargi. Podstawowym celem instytucji przedsądu jest bowiem rozważenie, czy w skardze kasacyjnej podniesiono okoliczności, których rozważenie przez Sąd Najwyższy będzie wkładem w rozwój prawa i zapewnienie jednolitości jego sądowej wykładni. Tylko wtedy wykazany zostaje publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147). Jeśli więc wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, przez odwołanie się do art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jak w rozpoznawanej sprawie, wskazuje na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, to w uzasadnieniu wniosku winno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim 3 problemu. Zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNP 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467, czy też postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468). Przedstawione przez odwołującego się kwestie nie spełniają wskazanych wyżej wymogów w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Sformułowane we wniosku zagadnienia prawne zostały sformułowane w oparciu o okoliczności niemieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń. Sąd odwoławczy ustalił bowiem, że organ rentowy nie dysponował pełnym materiałem dowodowym umożliwiającym przyznanie wnioskodawcy świadczenia. Dopiero w postępowaniu sądowym ustalono stan faktyczny związany z pracą powoda w warunkach szczególnych na podstawie dowodów, które nie mogły być znane organowi rentowemu (uzasadnienie str. 11). Tych ustaleń faktycznych odwołujący się skutecznie nie zakwestionował, gdyż prowadzić do tego nie może podniesienie 4 w podstawach skargi kasacyjnej naruszenia art. 233 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. Podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być bowiem zarzuty dotyczące oceny dowodów, co wyłącza zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Natomiast zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej jedynie wtedy, gdy z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie daje się odczytać jaki stan faktyczny lub prawny stanowił podstawę rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 85 ust. 1art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 233 § 1art. 328 § 2 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 1 pkt 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy