III UK 194/19
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-03-05
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podleganie ustawodawstwu państwa w zakresie ubezpieczeń społecznych w ramach innego postępowania przesądza o podleganiu ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jeśli organ rentowy nie wydał w tym przedmiocie stosownej decyzji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie była ona oczywiście zasadna. Podkreślono, że obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega się z mocy prawa, a decyzje organu rentowego mają charakter deklaratoryjny. Upadek tytułu podlegania ubezpieczeniom w innym państwie członkowskim powoduje z mocy prawa podleganie ubezpieczeniom w Polsce, co nie wymaga uprzedniej decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom w Polsce.Stan faktyczny
Wnioskodawca odwołał się od decyzji ZUS ustalającej wysokość składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd pierwszej instancji oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy. W skardze kasacyjnej wnioskodawca zarzucił nierozpoznanie istoty sprawy, argumentując, że podleganie ubezpieczeniom w innym państwie nie przesądza o podleganiu ubezpieczeniom w Polsce, zwłaszcza bez stosownej decyzji organu rentowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 194/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 marca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania Ł. N. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. o składki, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 5 marca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 12 czerwca 2018 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację Ł. N. (wnioskodawca) wniesioną od wyroku Sądu Okręgowego w O. z 14 listopada 2017 r., V U (…), oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Odział w O. (organ rentowy) z 12 lipca 2017 r., ustalającej wysokość składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, i Fundusz Pracy w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie od stycznia 2013 r. do kwietnia 2017 r. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego został przez wnioskodawcę zaskarżony skargą kasacyjną w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której wnioskodawca upatruje w tym, że samo stwierdzenie podlegania ustawodawstwu państwa w zakresie ubezpieczeń społecznych w ramach innego postępowania nie przesądza o
2 podleganiu przez wnioskodawcę ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, szczególnie, że organ rentowy nie wydał w tym przedmiocie stosownej decyzji. W tych okolicznościach, w ocenie wnioskodawcy doszło do nierozpoznania istoty sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania, ponieważ nie jest oczywiście zasadna w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Powołanie się na oczywistą zasadność skargi wymaga wykazania kwalifikowanego naruszenia prawa przez Sąd drugiej instancji przybierającego postać widocznej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej i bez potrzeby uzupełniania materiału dowodowego ewidentności naruszenia przepisów prawa powołanych w skardze kasacyjnej (postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 marca 2019 r., II UK 46/18, LEX nr 2633983; z 3 października 2019 r., III UK 452/18, niepublikowane; z 6 listopada 2019 r., III UK 156/19, niepublikowane).Tymczasem w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania podnosi się, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w okolicznościach faktycznych w jakich zapadł wyrok Sądu drugiej instancji, bez wskazania jakichkolwiek przepisów, które w taki „oczywisty sposób” zostałyby naruszone. W dalszej kolejności należy zwrócić uwagę, że całkowicie chybiona jest argumentacja wnioskodawcy, zgodnie z którą o takim „oczywistym naruszeniu” bliżej nie sprecyzowanych przepisów prawa miałaby przesądzać niemożność wydania – w konsekwencji prawomocnego rozstrzygnięcia, że ustawodawstwem właściwym w rozumieniu przepisów unijnych dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego jest dla odwołującego się ustawodawstwo polskie - decyzji określającej wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu prowadzonej przez odwołującego się pozarolniczej działalności gospodarczej bez uprzedniego wydania decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom społecznym w Polsce z tego właśnie tytułu. Obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym podlega się z mocy prawa, a decyzje organu
3 rentowego w tym zakresie mają jedynie charakter deklaratoryjny, potwierdzający spełnienie ustawowych warunków do objęcia takim ubezpieczeniem. Uwzględniając okoliczności sprawy, na które powołano się w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, to skoro wnioskodawca – podlegający jako przedsiębiorca obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w Polsce – zgłosił organowi rentowemu istnienie innego tytułu do podlegania ubezpieczeniom społecznym i to w innym państwie członkowskim, to „upadek” tego tytułu podlegania zagranicznemu ustawodawstwu w zakresie ubezpieczeń społecznych powoduje z mocy prawa podleganie ubezpieczeniom społecznym w Polsce. W tej sytuacji wydanie przez organ rentowy decyzji stwierdzającej takie podleganie nie jest warunkiem koniecznym (uprzednią przesłanką) wydania decyzji wymiarowej, skarżonej w niniejszej sprawie. Wnioskodawca podlega bowiem cały czas z mocy prawa ubezpieczeniu społecznemu z dotychczasowej podstawy. Skoro mimo tej okoliczności nie wywiązuje się z obowiązku uiszczania składek na ubezpieczenie społeczne, to reakcja organu rentowego w postaci wydania decyzji wymiarowej jest prawidłowa, a przez to nie ma żadnych podstaw, by uznać wyrok Sądu drugiej instancji za oczywiści błędny. Z tych względów na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III UK 539/19 2020-11-17Czy prawomocna decyzja o podleganiu ustawodawstwu polskiemu w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wyklucza konieczność wydania odrębnej decyzji stwierdzającej podleganie ubezpieczeniom…
- III USKP 87/21 2021-12-07Czy prawomocna decyzja ustalająca właściwe ustawodawstwo w zakresie ubezpieczeń społecznych w sytuacji równoczesnego wykonywania działalności gospodarczej w Polsce i zatrudnienia za granicą, może stanowić podstawę do odm…
- I USK 223/23 2024-06-19Czy prawomocna decyzja organu rentowego stwierdzająca podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wiąże sąd ubezpieczeń społecznych w postępowaniu o usta…
- II UK 185/17 2018-02-22Czy decyzja o wymiarze składek na ubezpieczenie społeczne może zostać wydana bez uprzedniego wydania decyzji o podleganiu obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym, gdy ustalono właściwe ustawodawstwo?
- I UK 168/18 2019-07-11Czy Sąd ubezpieczeń społecznych, rozpoznając odwołanie od decyzji organu rentowego dotyczącej podlegania ubezpieczeniom społecznym z tytułu umów zlecenia u jednego płatnika, ma kompetencję do oceny ważności innych umów z…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy