III UK 228/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2016-06-22
Skład orzekający: Dawid Miąsik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca tokarza przy wyrobie tulei i panewek z żeliwa oraz praca kierownika zmiany sprawującego nadzór pośredni mogą być uznane za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów o emeryturach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie została spełniona przesłanka oczywistej zasadności. Sąd wskazał, że wnioskodawca nie wykazał, iż zaskarżony wyrok jest sprzeczny z jednolitym orzecznictwem w przedmiocie kwalifikacji pracy tokarza i kierownika zmiany jako pracy w szczególnych warunkach. Ponadto, zarzuty naruszenia przepisów postępowania cywilnego, które nie zostały podniesione w apelacji, nie mogły stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej, a zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. jest wyłączony z kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.Stan faktyczny
Wnioskodawca H. K. odwołał się od decyzji ZUS odmawiającej mu prawa do emerytury z uwagi na niewykazanie 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny oddaliły jego odwołanie, uznając, że praca tokarza przy wyrobie tulei i panewek z gotowych odlewów oraz praca kierownika zmiany nie spełniają kryteriów pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i błędów w ustaleniach faktycznych oraz wskazując na rozbieżności w orzecznictwie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 228/15 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania H. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Radomiu o prawo do emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 22 czerwca 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt III AUa 300/15, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża odwołującego się kosztami zastępstwa procesowego organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 2 czerwca 2015 r., III AUa 300/15 Sąd Apelacyjny w Lublinie oddalił apelację wniesioną przez H. K. (wnioskodawca), od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z 30 stycznia 2015 r., VI U 80/14, oddalającego odwołanie wnioskodawcy od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu (organ rentowy) z 27 listopada 2013 r., odmawiającej wnioskodawcy prawa do emerytury, z uwagi na niewykazanie przez niego 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach. W zakresie istotnym dla tzw. przedsądu, Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo nie zakwalifikował pracy
2 wnioskodawcy na stanowisku tokarza jako pracy w szczególnych warunkach, ponieważ za pracę taką może zostać uznana jedynie praca wykonywana „przy odlewach” żeliwnych, polegająca na ich wybijaniu, oczyszczaniu i wykańczaniu, o ile jest wykonywana w przemyśle metalowym i w odlewniach. Wnioskodawca nie wykonywał swojej pracy w odlewni, a jedynie zajmował się wykonywaniem tulei i panewek z gotowych odlewów, zatem nie pracował przy ich wykańczaniu, a jedynie przygotowywał określony produkt z gotowych odlewów. W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy przyjął także prawidłowo, że praca wykonywana przez wnioskodawcę na stanowisku kierownika zmiany nie nosiła znamion dozoru inżynieryjno- technicznego określonego w wykazie A dziale XIV poz. 24, stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.), gdyż wnioskodawca nie wykonywał bezpośredniego dozoru nad podległymi mu pracownikami. Wnioskodawca pełnił dozór pośredni, zajmował się sprawami kadrowymi i podejmowaniem decyzji m.in. w sytuacji awarii maszyn, nie można zatem przyjąć, że wykonywana przez niego praca była pracą w szczególnych warunkach. W ocenie Sądu Apelacyjnego nie doszło do błędnego poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie, tym samym art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm., dalej jako ustawa o emeryturach i rentach z FUS) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę 15 letniego okresu pracy w szczególnych warunkach, nie został naruszony. Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na oczywistej zasadności skargi, której wnioskodawca dopatruje się w przyjęciu przez Sądu drugiej instancji ustaleń faktycznych Sądu pierwszej instancji za własne, bez jakichkolwiek rozważań merytorycznych w tej kwestii, podczas gdy w apelacji podnoszone były zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz błędy w ustaleniach faktycznych, co w konsekwencji doprowadziło Sąd Apelacyjny do
3 konkluzji, iż praca wykonywana przez wnioskodawcę w charakterze tokarza oraz kierownika zmiany nie była pracą w szczególnych warunkach. Wnioskodawca podnosi także konieczność rozstrzygnięcia rozbieżności w orzecznictwie, sprowadzających się do odpowiedzi na pytania: czy wyrób tulei i panewek z żeliwa jest oczyszczaniem i wykańczaniem odlewów, o którym mowa w wykazie A, stanowiącym załącznik do rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.?; czy praca tokarza w przemyśle maszynowym („F. w S.”) jest pracą w warunkach szczególnych, o której mowa w art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z FUS?; czy do pracy wnioskodawcy powinny być stosowane przepisy rozporządzenia z 7 lutego 1983 r.?; czy praca kierownika zmianowego wykonującego swoje czynności na hali produkcyjnej, sprawującego nadzór pośredni jest pracą w warunkach szczególnych, o których mowa w ww. przepisach? W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy organ rentowy wniósł o jej oddalenie i zasadzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Wnioskodawca uzasadniając oczywistą zasadność skargi podnosi, iż w wyniku nieprawidłowego dokonania ustaleń faktycznych, Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, że praca wykonywana przez wnioskodawcę w charakterze tokarza i kierownika zmiany nie była pracą w szczególnych warunkach. Następnie zaś wnioskodawca sam wykazuje, iż brak jest jednolitego orzecznictwa, które świadczyłoby o tym, że ww. prace w zakresie w jakim były świadczone przez wnioskodawcę należy zakwalifikować jako pracę w szczególnych warunkach. Dopiero, gdyby wnioskodawca wykazał, iż zaskarżony wyrok jest sprzeczny z jednolitym orzecznictwem w tym przedmiocie, udowodniłby, że zaskarżone orzeczenie jest tak rażąco wadliwe, iż należy uznać skargę kasacyjną w niniejszej sprawie za oczywiście uzasadnioną. Ponadto, skoro w apelacji wnioskodawca nie podniósł zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego przez Sąd pierwszej instancji w zakresie ustaleń
4 faktycznych, nie może upatrywać oczywistej zasadności skargi kasacyjnej w naruszeniu przez Sąd drugiej instancji art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. Z kolei zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. wyłączony jest z zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Dlatego nie można uznać, iż skarga kasacyjna wywiedzione w przedmiotowej sprawie jest oczywiście uzasadniona. Odnosząc się do przywołanej hasłowo przesłanki potrzeby wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wnioskodawca nie wskazał wykładni jakich przepisów się domaga oraz nie uzasadnił w odrębnym wywodzie jurydycznym, iż ich wykładnia rzeczywiście wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów. Nie wykazał zatem także ziszczenia się i tej przesłanki przedsądu. W obliczu powyższych rozważań, a także mając na względzie, iż skarga kasacyjna jest środkiem prawnym, funkcjonującym w interesie publicznym, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- III UK 475/19 2020-11-18Czy pracownik wykonujący prace tokarskie, polegające na obróbce wstępnie oczyszczonych odlewów, może być uznany za pracującego w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów o emeryturach, jeśli nie zajmował się bezpośr…
- I UK 357/15 2016-07-07Czy praca laboranta i brakarza-próbkarza, polegająca na kontroli jakości produkcji na wydziałach, gdzie podstawowe prace wykonywane są w warunkach szczególnych, a część czynności wymaga udania się do laboratorium na hali…
- II UK 189/16 2017-02-21Czy praca polegająca na kierowaniu, zarządzaniu zakładem lub jego częścią, w tym na kontroli jakości transportu, może być zakwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i…
- II UK 260/15 2016-01-12Czy do stwierdzenia wykonywania pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. wystarczające jest ustalenie, że przez pełne 8 godzin dziennie wykonywano czynności związa…
- III UK 27/15 2015-06-16Czy praca wykonywana w spółce cywilnej polegająca na ostrzeniu pił w tartaku, który nie należy do przemysłu hutniczego lub metalowego, może być kwalifikowana jako praca w szczególnych warunkach, uzasadniająca przyznanie…
Powołane przepisy
art. 184 ust. 1art. 184art. 378 § 1art. 382 KPCart. 233 § 1 KPC§ 4 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy