III UK 271/18

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2019-06-13

Skład orzekający: Zbigniew Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zagadnienie prawne dotyczące lojalności państwa wobec obywateli, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdy płatnik składek stosował się do informacji organu rentowego, a skarżąca nie zarzuca naruszenia przepisu ustawy zwykłej ani niekonstytucyjności przepisu leżącego u podstaw decyzji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zagadnienie prawne dotyczące zasady lojalności państwa wobec obywateli (art. 2 Konstytucji RP) nie może stanowić podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., jeśli nie wiąże się z zarzutem niezgodności przepisu ustawy zwykłej z Konstytucją. Analiza prawidłowości zastosowania prawa w indywidualnej sprawie podlega ocenie w oparciu o zarzuty podstaw kasacyjnych, a nie jako istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K.-R. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego. Sprawa dotyczyła decyzji ZUS ustalających podstawy wymiaru składek dla ubezpieczonych, uwzględniających diety. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca podniosła zagadnienie prawne dotyczące zasady lojalności państwa wobec obywateli (art. 2 Konstytucji RP) w kontekście stosowania się do informacji organu rentowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 271/18 POSTANOWIENIE Dnia 13 czerwca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie z odwołania M. K. - R. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą G. w Ś. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. z udziałem zainteresowanych: R. S., X. Y., J. S., K. S., M. A. o wysokość podstawy wymiaru składek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 czerwca 2019 r., skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego […] z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny […] wyrokiem z 8 lutego 2018 r. oddalił apelację skarżącej M. K.-R. od wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z 9 maja 2017 r., oddalającego odwołania skarżącej od decyzji pozwanego organu rentowego z 25 stycznia 2016 r., ustalających podstawy składek dla ubezpieczonych – zainteresowanych w sprawie R. S., X. Y., J. S., K. S., M. A. – uwzgledniające diety. Skargę kasacyjną wniesiono od wyroku Sądu Apelacyjnego dotyczących spraw ubezpieczonych X. Y. i R. S. oraz kosztów w tym zakresie. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.): 2 - czy na gruncie zasady lojalności Państwa wobec obywateli wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP, płatnik składek powinien ponosić negatywne konsekwencje zastosowania się do informacji o wykładni przepisów prawa, przedstawionych mu przez organ rentowy w szeregu wypowiedzi kierowanych do płatnika wielokrotnie, w ciągu kilku lat, a mających postać pism i innych czynności organu, w tym rezultatów przeprowadzonych u płatnika kontroli, czy też takich negatywnych konsekwencji ponosić nie powinien (…)”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wskazana we wniosku podstawa przedsądu nie spełnia się jako istotne zagadnienie prawne z następujących przyczyn. Art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. ma na uwadze istotne zagadnienie prawne występujące w sprawie. Problem prawny nie może być zatem dowolnie szeroki i ogólny, czyli nie może być oderwany od przedmiotu sporu (sprawy). Ponadto, jak skarżąca sama zauważa w uzasadnieniu wniosku (in fine), zagadnienie prawne dotyczy w przeważającej mierze problemów, których analiza prawna prowadzić może do różnych rezultatów (…). Skargę kasacyjną wnosi się od prawomocnego orzeczenia, co oznacza, że punktem odniesienia jest przedmiot sporu i prawna podstawa decyzji oraz wyroku objętego skargą. Prowadzi to do stwierdzenia, że podstawą prawną rozstrzygnięcia były przede wszystkim przepisy ustawy zwykłej a nie ustawy zasadniczej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku podaje podstawę prawną odwołującą się do szeregu przepisów oraz orzeczeń. System prawa jest spójny co oznacza, że znaczenie mają wszystkie przepisy. W tej sprawie organ rentowy i Sąd powszechny pierwszeństwo nadały przepisom ustawy zwykłej, co też dla przedmiotu sporu wynika z art. 67 ust. 2 i art. 87 Konstytucji. Zaznaczyć należy, że art. 2 ustawy zasadniczej nie stanowi bezpośredniej podstawy orzekania w sytuacji, gdy sporną materię reguluje ustawa zwykła. Obowiązuje reguła zgodności ustawy z Konstytucją. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca nie zarzuca naruszenia przepisu ustawy zwykłej ani niekonstytucyjności któregokolwiek przepisu leżącego 3 u podstaw decyzji i wyroku. Ponadto ocena niekonstytucyjności ustawy to domena Trybunału Konstytucyjnego. Czyli sformułowane zagadnienie miałoby znaczenie w sprawie, gdyby łączyło się z zarzutem niezgodności przepisu ustawy zwykłej z przepisem ustawy zasadniczej. Wówczas otwierałoby się pole do rozważań i oceny czy tak ujęte istotne zagadnienie prawne ma wpływ na wynik sprawy. Skarżąca w sformułowanym zagadnieniu w istocie nie zgadza się z rozstrzygnięciem Sądu powszechnego i domaga się jego kontroli na podstawie przepisu Konstytucji. Rzecz w tym, że do kontroli rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie właściwa jest podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Do tej podstawy przedsądu skarżąca nie odwołuje się we wniosku i nawet hasłowo nie twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Uzasadniona jest również teza, że przedmiotem zainteresowania wskazanej we wniosku podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie jest kontrola prawidłowości zastosowania prawa w sprawie skarżącej. To podlega ocenie dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania i w oparciu o zarzuty podstaw kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.). Z tych motywów orzeczono jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 2art. 67 ust. 2art. 87art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3983 § 1 pkt 1art. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy