III UK 288/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-05-13

Skład orzekający: Zbigniew Myszka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna dotycząca świadczenia przedemerytalnego może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli nie wykazano oczywistego naruszenia prawa materialnego przez sąd drugiej instancji i wadliwości wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykaże kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie, które skutkowało wydaniem oczywiście wadliwego wyroku. W przypadku świadczeń przedemerytalnych, należy wykazać, że przyczyny rozwiązania stosunku pracy (nawet z powodu upływu umowy na czas określony) miały charakter ekonomiczny, organizacyjny, produkcyjny lub technologiczny, a ustalenia faktyczne są miarodajne dla Sądu Najwyższego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K. K. odwołała się od decyzji ZUS odmawiającej przyznania świadczenia przedemerytalnego. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny oddaliły jej odwołanie, uznając, że nie spełniła warunków określonych w ustawie o świadczeniach przedemerytalnych, w szczególności nie osiągnęła wymaganego wieku 55 lat w dacie rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy ani nie posiadała wymaganego stażu pracy. Kolejny stosunek pracy, rozwiązany po spełnieniu przesłanek wieku i stażu, nie został rozwiązany z przyczyn leżących po stronie pracodawcy, lecz z powodu upływu terminu umowy na czas określony.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 288/19 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Myszka w sprawie z odwołania K. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. o świadczenie przedemerytalne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 13 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 22 maja 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w (…) III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22 maja 2018 r. oddalił apelację wnioskodawczyni K. K. od wyroku Sądu Okręgowego w O.- Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 15 listopada 2017 r. oddalającego jej odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w O. z dnia 10 marca 2017 r. odmawiającej przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd Apelacyjny podzielił w całości ustalenia faktyczne oraz rozważania prawne Sądu pierwszej instancji, uznając, że wnioskodawczyni nie spełniła warunków uzyskania świadczenia przedemerytalnego określonych w art. 2 ust. 1 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 2173), o których mowa w szczególności w punkcie 2 i 5 tego przepisu. Wprawdzie pracodawca wnioskodawczyni rozwiązał z nią stosunek pracy 2 z przyczyn dotyczących zakładu pracy w dniu 31 sierpnia 2012 r., ale w tej dacie wnioskodawczyni nie osiągnęła wieku 55 lat. Tymczasem art. 2 ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy wymaga wyraźnie ukończenia przez uprawnioną co najmniej 55 roku życia do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Ponadto wnioskodawczyni w dacie rozwiązania stosunku pracy nie miała 35 lat okresów uprawniających do emerytury, w związku z czym nie mogła powołać się na nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 tej ustawy. Przesłanki wieku i stażu wymaganego przez art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach przedemerytalnych zostały spełnione wprawdzie w dacie rozwiązania kolejnego stosunku pracy z wnioskodawczynią w dniu 30 czerwca 2016 r., tyle że ten kolejny stosunek pracy nie został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy, gdyż przyczyną jego rozwiązania był upływ czasu trwania umowy o pracę zawartej na czas określony. W konsekwencji odwołanie od decyzji organu rentowego było nieuzasadnione. W skardze kasacyjnej wnioskodawczyni zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, co skutkowało bezpodstawną odmową przyznania jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania twierdziła, że skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż „koniecznym wydaje się rozważenie, jaka jest sytuacja wnioskodawczyni, która w wieku 52 lata została zwolniona na skutek przyczyn leżących po stronie pracodawcy, ale także czy zwolnienie z pracy opisane w świadectwie pracy jako rozwiązanie umowy za porozumieniem stron a faktycznie z uwagi na brak możliwości dalszej pracy w danej jednostce z przyczyn organizacyjnych, a to wszystko w kontekście zaistnienia kolejności przesłanek dla przyznania świadczenia przedemerytalnego”. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, ewentualnie o wydanie rozstrzygnięcia reformatoryjnego na jej korzyść i orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. 3 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego rozpoznania z powodu ograniczenia kasacyjnego wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania z ewidentnie chybionym wnioskiem o rzekomo oczywistej zasadności skargi. W przypadku powoływania się na przesłankę tzw. „przedsądu” wskazaną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., w stosownym wywodzie prawnym skarżący powinien wykazać, że w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia prawa, widocznego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy, oraz że wskutek takiego naruszenia zapadł wyrok oczywiście wadliwy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2011 r., V CSK 113/11, LEX nr 1101690 oraz powołane tam orzecznictwo). Tymczasem skarżąca nie wykazała, że Sąd drugiej instancji dopuścił się oczywistego naruszenia prawa w powyższym rozumieniu, ani że zaskarżony wyrok jest oczywiście wadliwy. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lipca 2017 r., I UK 291/16 (LEX nr 2349418) jednoznacznie wskazał, że w toku postępowania w sprawie o nabycie świadczenia przedemerytalnego należy wykazać, że u podstaw decyzji o likwidacji stanowiska pracy skutkującej rozwiązaniem stosunku pracy choćby z powodu upływu czasu, na jaki została zawarta umowa o pracę, znalazły się przyczyny ekonomiczne, organizacyjne, produkcyjne albo technologiczne. Tymczasem w skardze zabrakło proceduralnych zarzutów kasacyjnych, co sprawiało, że miarodajne były ustalenia faktyczne oraz ocena prawna (art. 39813 § 2 k.p.c.), iż ostatni stosunek pracy został rozwiązany z powodu upływu czasu, na jaki był zawarty, a nie jak sygnalizowano w skardze kasacyjnej „z uwagi na brak możliwości dalszej pracy w danej jednostce z przyczyn organizacyjnych”. Celem procedury kasacyjnej nie jest natomiast uzupełnianie materiału dowodowego ani jego ponowna ocena, które usuwają się spod rozeznania kasacyjnego w rozumieniu art. 39813 § 2 k.p.c. Wszystko to oznaczało, że skarga kasacyjna nie spełniła przesłanki jej oczywistej zasadności wymaganej do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania, a powołane w niej twierdzenia i wątpliwości w istocie rzeczy 4 ograniczały się do polemiki z ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanem faktycznym oraz jego oceną prawną, które nie poddają się weryfikacji kasacyjnej (art. 3983 § 3 k.p.c.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 39813 § 2 KPCart. 3983 § 3 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1 pkt 4§ 2§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy