III UK 407/19

Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2020-05-27

Skład orzekający: Dawid Miąsik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres pracy na stanowisku zastępcy kierownika, polegający na wykonywaniu czynności administracyjnych, może zostać zaliczony do pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w celu nabycia prawa do rekompensaty?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze innych równocześnie wykonywanych prac, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy czynności te stanowią integralną część większej całości kwalifikującej się pod określoną pozycję rozporządzenia, lub mają charakter incydentalny. Czynności administracyjno-biurowe, jeśli nie mają związku z bezpośrednim dozorem nad procesem produkcji, nie mogą być zaliczone do pracy w szczególnych warunkach.
Stan faktyczny
Wnioskodawca domagał się prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, kwestionując odmowę zaliczenia mu okresu pracy na stanowisku zastępcy kierownika. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego, oddalając odwołanie wnioskodawcy. Skarga kasacyjna wnioskodawcy została oparta na zarzucie nieprawidłowej odmowy zaliczenia okresu pracy ze względu na wykonywanie czynności administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III UK 407/19 POSTANOWIENIE Dnia 27 maja 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dawid Miąsik w sprawie z odwołania R. P. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w W. o ustalenie kapitału początkowego i rekompensatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 27 maja 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt III AUa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., III AUa (…) Sąd Apelacyjny w (…) zmienił wyrok Sądu Okręgowego w W. z 7 czerwca 018 r., VIII U (…) w ten sposób, że oddalił odwołanie R. P. (wnioskodawca) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w W., odmawiających wnioskodawcy prawa do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Wnioskodawca zaskarżył powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną w całości. Wiosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania został oparty na przesłance jej oczywistej zasadności, której wnioskodawca upatruje w nieprawidłowej zdaniem wnioskodawcy odmowie zaliczenia mu okresu pracy na stanowisku zastępcy kierownika do pracy w warunkach szczególnych z uwagi na 2 wykonywanie czynności administracyjnych, co spowodowało pozbawienia go prawa do rekompensaty. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania. Sąd Najwyższy stwierdza, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie jest dopuszczalne uwzględnianie do okresów pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, wymaganych do nabycia prawa do emerytury w niższym wieku emerytalnym, innych równocześnie wykonywanych prac w ramach dobowej miary czasu pracy, które nie oddziaływały szkodliwie na organizm pracownika (wyroki Sądu Najwyższego: z 22 lutego 2007 r., I UK 258/06, OSNP 2008 nr 5-6, poz. 81; z 17 września 2007 r., III UK 51/07, OSNP 2008 nr 21-22, poz. 328; z 6 grudnia 2007 r., III UK 62/07, LEX nr 375653; z 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z 13 listopada 2008 r., II UK 88/08, LEX nr 1001292; z 5 maja 2009 r., I UK 4/09, LEX nr 509022). Od tej reguły istnieją odstępstwa. Pierwsze z nich dotyczy sytuacji, kiedy inne równocześnie wykonywane prace stanowią integralną część (immanentną cechę) większej całości dającej się zakwalifikować pod określoną pozycję załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako rozporządzenie z 7 lutego 1983 r.) (wyroki Sądu Najwyższego: z 6 grudnia 2007 r., III UK 62/07, LEX nr 375653; z 5 maja 2009 r., I UK 4/09, LEX nr 509022; z 11 marca 2009 r., II UK 243/08, LEX nr 550990 i tam powołane wcześniejsze orzeczenia; z 12 kwietnia 2012 r., II UK 233/11, OSNP 2013 nr 7-8, poz. 86). Tak jest przykładowo w przypadku prac wymienionych w pkt 24 działu XIV, wykazu A rozporządzenia (kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie). Jeżeli natomiast czynności administracyjno-biurowe nie mają związku z wykonywaniem bezpośredniego 3 dozoru nad procesem produkcji, nie jest możliwe zaliczenie takiego okresu zatrudnienia do pracy w szczególnych warunkach (wyroki Sądu Najwyższego: z 5 czerwca 2007 r., I UK 376/06, OSNP 2008 nr 13-14, poz. 203; z 11 marca 2009 r., II UK 243/08, LEX nr 550990). Drugie odstępstwo dotyczy przypadków, kiedy czynności wykonywane w warunkach nienarażających na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia mają charakter incydentalny, krótkotrwały, uboczny (wyroki Sądu Najwyższego: z 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75; z 22 kwietnia 2009 r., II UK 333/08, LEX nr 1001310). Żadne z wymienionych wyżej odstępstw nie miało miejsca w rozpoznawanej sprawie, co wynika z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (opartych na ocenie dowodów z dokumentu oraz zeznań świadków), którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 3983 § 3 k.p.c.). Ustalenia te powodują, że nie ma podstaw do stwierdzenia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3983 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy