III UK 43/15
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2015-10-08
Skład orzekający: Józef Iwulski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zadaniem lekarza orzecznika ZUS jest rozpoznać chorobę istniejącą w dacie wydawania decyzji o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy, nawet jeśli pacjent nie zgłaszał dolegliwości, a właściwa diagnoza oznacza orzekanie ponad żądanie wniosku ubezpieczonego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie podziela poglądu o wystąpieniu istotnego zagadnienia prawnego, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne w sprawie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie szczegółowych zadań lekarza orzecznika ZUS nie jest potrzebne w postępowaniu sądowym, ponieważ sąd ubezpieczeń społecznych samodzielnie dokonuje ustaleń faktycznych miarodajnych do rozstrzygnięcia sprawy i ocenia stan zdolności ubezpieczonego do pracy zarobkowej, nie będąc związanym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS.Stan faktyczny
Ubezpieczony M. W. odwołał się od decyzji ZUS o odmowie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres. Sąd Okręgowy oddalił odwołanie, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczonego. W skardze kasacyjnej ubezpieczony zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, domagając się rozstrzygnięcia kwestii zakresu obowiązków lekarza orzecznika ZUS w zakresie diagnozowania chorób.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 43/15 POSTANOWIENIE Dnia 8 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Iwulski w sprawie z odwołania M. W. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Szczecinie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 8 października 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 4 listopada 2014 r., sygn. akt III AUa 164/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 4 listopada 2014 r., III AUa 164/14, Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił apelację ubezpieczonego M. W. od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie z dnia 16 stycznia 2014 r., VII U 4027/12, w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w Szczecinie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy na dalszy okres. W skardze kasacyjnej od tego wyroku ubezpieczony zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 57 pkt 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.) oraz prawa procesowego, to jest art. 286, art. 227 i art. 233 § 1 w związku z art. 382 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ubezpieczony
2 uzasadnił potrzebą rozstrzygnięcia „kwestii o kluczowym znaczeniu” dla rozstrzygnięcia sprawy sprowadzającej się do pytania: „czy zadaniem lekarza orzecznika ZUS jest rozpoznać chorobę istniejącą w dacie wydawania decyzji o prawie do renty z tytułu niezdolności do pracy, chociaż pacjent nie zgłaszał dolegliwości, czy właściwa diagnoza oznacza orzekanie ponad żądanie wniosku ubezpieczonego?”. Zdaniem skarżącego, lekarz orzecznik ZUS, jak również sąd ubezpieczeń społecznych rozpoznający odwołanie od decyzji organu rentowego, powinni brać pod uwagę stan faktyczny (stan zdrowia ubezpieczonego) istniejący w chwili orzekania o prawie (o braku prawa) do renty z tytułu niezdolności do pracy. O istnieniu prawa do renty powinien z kolei decydować stan zdrowia ubezpieczonego istniejący w chwili wydania decyzji, „a nie to, czy ubezpieczony właściwie rozpoznał swoją chorobę i wskazał odpowiedni kierunek badań”. Ubezpieczony wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uwzględnienie odwołania przez stwierdzenie, że skarżący nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a ponadto o zasądzenie od organu rentowego zwrotu kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Sądowi Apelacyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ubezpieczony wnoszący skargę w sprawie uważa, że powinna ona zostać rozpoznana z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia istotnego problemu prawnego i wyjaśnienie, czy obowiązkiem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trakcie badania osoby ubiegającej się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, jest rozpoznanie choroby, która faktycznie istniała w dacie wydania przez organ rentowy decyzji w przedmiocie prawa do renty, a co do której to choroby ubezpieczony nie zgłaszał lekarzowi żadnych podejrzeń.
3 Sąd Najwyższy nie podziela poglądu o wystąpieniu takiego zagadnienia prawnego, którego rozstrzygnięcie jest w sprawie niezbędne. Wobec tego wskazane zagadnienie nie stanowi przesłanki przemawiającej za potrzebą przyjęcia skargi do rozpoznania. W istocie skarżący dąży bowiem do tego, aby Sąd Najwyższy - przy okazji rozpoznania tego środka zaskarżenia - określił (wyjaśnił, uściślił), jakie szczegółowe zadania odnośnie do badania stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie z ubezpieczeń społecznych spoczywają na lekarzu orzeczniku ZUS w trakcie prowadzonego przed organem rentowym postępowania w sprawie o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie jest jednak potrzebne w postępowaniu wszczynanym odwołaniem od decyzji organu rentowego, w którym sąd ubezpieczeń społecznych samodzielnie dokonuje ustaleń faktycznych miarodajnych do rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności sąd orzekający w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych o rentę z tytułu niezdolności do pracy we własnym zakresie dokonuje oceny stanu zdolności ubezpieczonego do pracy zarobkowej, posiłkując się dowodami z opinii biegłych specjalistów z różnych dziedzin medycyny (przykładowo wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2009 r., II UK 1/09, LEX nr 574538). Sąd ubezpieczeń społecznych nie jest w żadnym wypadku związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS, a więc w tym kontekście udzielenie przez Sąd Najwyższy odpowiedzi na sformułowane w skardze pytanie, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i dlatego nie stanowi okoliczności przemawiającej za potrzebą przyjęcia skargi do rozpoznania (por. przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 2005 r., III PK 6/05 LEX nr 513003 oraz z dnia 3 października 2008 r., II UK 137/08, (LEX nr 513016). Mając to na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- III USKP 83/21 2021-11-23Czy sąd jest związany orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS w zakresie daty powstania niezdolności do pracy, jeśli ubezpieczony nie wniósł sprzeciwu do komisji lekarskiej ZUS, a odwołanie od decyzji ZUS dotyczy również inny…
- I UK 427/13 2014-05-20Czy orzeczenie sądu oparte na opinii biegłego, który jest jednocześnie lekarzem orzecznikiem strony pozwanej (ZUS), może naruszać prawo materialne dotyczące przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy?
- I UK 23/10 2010-05-21Czy odwołanie od decyzji organu rentowego odmawiającej prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, oparte na zarzucie błędnej daty powstania niezdolności do pracy i pogorszenia stanu zdrowia, powinno zostać odrzucone…
- II UK 143/05 2006-04-19Czy organ rentowy jest uprawniony do inicjowania przeprowadzenia badania przez lekarza orzecznika ZUS w celu ustalenia trwania niezdolności do pracy ubezpieczonego jako niezbędnej przesłanki prawa do renty, nawet jeśli p…
- I UZ 42/16 2016-11-18Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo uchylił wyrok Sądu Okręgowego i nakazał przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości w sprawie o prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, uwzględniając nowe okoliczności dotyczące…
Powołane przepisy
art. 57 pkt 1art. 12 ust. 1art. 286art. 227art. 233 § 1art. 382 KPCart. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy