III UK 51/17
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2017-12-20
Skład orzekający: Krzysztof Staryk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga kasacyjna w sprawie o prawo do emerytury, przeliczenie lub wznowienie jej wypłaty, która opiera się na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli jej uzasadnienie nie wykazuje w sposób kwalifikowany naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli skarżący nie wykazał istnienia przesłanki oczywistej zasadności skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie tej przesłanki wymaga przedstawienia kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa, które jest widoczne prima facie, a nie jedynie ogólnego kwestionowania stanowiska sądu niższej instancji bez powiązania z konkretnymi przepisami.Stan faktyczny
E. Z. odwołała się od decyzji ZUS dotyczących emerytury. Sąd Okręgowy częściowo zmienił decyzje, uwzględniając dodatkowe okresy służby wojskowej i zawodowej do ustalenia wysokości emerytury. Sąd Apelacyjny oddalił apelację odwołującej się w pozostałym zakresie. E. Z. zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, domagając się przyjęcia jej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i nie obciążył wnioskodawcy kosztami pełnomocnika organu rentowego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 51/17 POSTANOWIENIE Dnia 20 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania E. Z. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. o prawo do emerytury, przeliczenie emerytury, wznowienie wypłaty emerytury, o emeryturę w kwocie zaliczkowej, wysokość emerytury, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 grudnia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 22 listopada 2016 r., sygn. akt III AUa [...], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. nie obciąża wnioskodawcy kosztami pełnomocnika organu rentowego w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 22 listopada 2016 r., sygn. akt III AUa [...], Sąd Apelacyjny w [...] - w sprawie z odwołania E. Z. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w S. o prawo do emerytury, przeliczenie emerytury, wznowienie wypłaty emerytury, o emeryturę w kwocie zaliczkowej, wysokość emerytury - oddalił apelację odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w S. z 22 lutego 2016 r., sygn. akt VII U [...], w którym Sąd Okręgowy zmienił zaskarżone decyzje organu rentowego z 14 września 2012 r., 18 lutego 2013 r., 7 kwietnia 2014 r., 11 kwietnia 2014 r. i 19 kwietnia 2014 r., w ten sposób, że do ustalenia wysokości emerytury z dniem nabycia prawa do
2 świadczenia przyjął również okresy: - od 25 października 1966 r. do 15 października 1971 r. z tytułu pełnienia zasadniczej służby wojskowej, - od 15 kwietnia 1972 r. do 30 kwietnia 1973 r. z tytułu zatrudnienia w Jednostce Wojskowej [...] w C., - od 16 kwietnia 1973 r. do 6 maja 1974 r. z tytułu pełnienia służby zawodowej w Ludowym Wojsku Polskim oraz ustalił wysokość uposażenia z tytułu pełnienia służby zawodowej w Ludowym Wojsku Polskim w roku 1973 na kwotę 21.600 zł, w roku 1974 na kwotę 7.250 zł, ponadto ustalił wysokość wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia w Wojewódzkim [...] w G. w roku 1975 na kwotę 21.142 zł, w roku 1976 na kwotę 21.204 zł, w roku 1977 na kwotę 24.696 zł, w roku 1978 na kwotę 24.549 zł; oddalił odwołania w pozostałym zakresie (pkt I.); oddalił odwołanie od decyzji z dnia 9 kwietnia 2014 r. w całości (pkt II.). Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego odwołujący się zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że: „…konieczne jest rozważenie, czy sądy rozpoznające przedmiotową sprawę miał obowiązek wskazania konkretnej daty, od której ubezpieczonemu przysługuje emerytura w pełnej wysokości w związku z zaliczeniem dalszych okresów zatrudnienia i ustalenia wyższego wskaźnika podstawy świadczenia, rozstrzygnąć o zawinieniu lub też nie organu rentowego w niezaliczeniu wszystkich okresów zatrudnienia ubezpieczonego do podstawy emerytury, wstrzymania wypłaty świadczenia w związku z brakiem ustaleń co do wysokości obu przysługujących ubezpieczonemu świadczeń oraz nieuzyskaniem przez organ decyzji ubezpieczonego które ze świadczeń wybiera. Istotne jest również jednoznaczne wskazanie, czy ubezpieczony ma roszczenie do ZUS o uzupełnienie należnego mu świadczenia w związku z wydanym wyrokiem sądu. Kolejne decyzje ZUS nie rozwiążą tych kwestii...”. Wskazano, że „skarga kasacyjna jest oczywista, albowiem sąd I instancji winien był precyzyjnie wskazać datę dzienną, od której należy się ubezpieczonemu prawo do pełnej emerytury, rozstrzygając również o konieczności wypłaty wyrównania świadczenia oraz rozstrzygnięcia o odsetkach za ten okres…”. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o: 1) odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie, w razie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania o: 2) oddalenie skargi kasacyjnej w całości. Wniesiono
3 ponadto o zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wykazanie podnoszonej w skardze oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) - jako przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - wymagałoby przedstawienia tego, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że rzeczywiście skarga jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06 LEX nr 198531, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 204/06, LEX nr 421035, z dnia 9 stycznia 2008 r., III PK 70/07, LEX nr 448289, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205, z dnia 3 kwietnia 2008 r., II PK 352/07, LEX nr 465859 i z dnia 5 września 2008 r., I CZ 64/08). Podczas, gdy dla uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla przyjęcia skargi do rozpoznania - z uwagi na jej oczywistą zasadność w rozumieniu
4 art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. - niezbędne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły, czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274, z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07, LEX nr 375616, z dnia 26 lutego 2008 r., II UK 317/ 07, LEX nr 453107, z dnia 9 maja 2008 r., II PK 11/08, LEX nr 490364, z dnia 21 maja 2008 r., I UK 11/08, LEX nr 491538 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 494134). W judykaturze podkreśla się, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 nr 13, poz. 230, z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 285/07, LEX nr 442743, z dnia 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, LEX nr 469185 i z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08, LEX nr 494133 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 października 2013 r., III SK 11/13, LEX nr 1380967). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia powyższych wymogów; nie wykazuje, aby w sprawie występował stan „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Twierdzenia autorki skargi w tym zakresie - poza tylko prostym kwestionowaniem stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] - nie zostały powiązane z konkretnie wskazanym przepisem (przepisami) prawa, z naruszeniem którego wiązanoby oczywistą zasadność skargi w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Nie odniesiono się również do dat konkretnych decyzji ZUS oraz końcowych konkluzji uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Wypada przypomnieć, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie tzw. „przedsądu”, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie
5 oceniane są dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą być więc przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione. Sąd Najwyższy w ramach „przedsądu” bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 maja 2008 r., I UK 16/08, LexPolonica nr 3058328). Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. (pkt 1.). Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2. ma swoją podstawę w art. 102 k.p.c. l.n
Powiązane orzeczenia
- III UK 206/16 2017-07-05Czy skarga kasacyjna dotycząca przyznania emerytury w obniżonym wieku z tytułu pracy w warunkach szczególnych może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący powołuje się na oczywistą zasadność sk…
- II UK 274/18 2019-06-13Czy skarga kasacyjna wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o prawo do emerytury spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c.?
- II UK 164/14 2014-12-16Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury policyjnej i renty inwalidzkiej, oparta na zarzucie oczywistej zasadności, może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał w sposób oc…
- III UK 80/14 2014-11-19Czy skarga kasacyjna odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o przyznanie emerytury, dotycząca kwestii ustalenia pracy w warunkach szczególnych i związania organu rentowego prawomocnym wyrokiem ustalającym…
- I UK 387/13 2014-02-03Czy skarga kasacyjna dotycząca prawa do emerytury, oparta na zarzucie oczywistego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, powinna zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli skarżący nie wykazał kwal…
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 102 KPC§ 1§ 1 pkt 4§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy