III UK 55/18

Sygn. akt III UK 55/18 POSTANOWIENIE Dnia 12 grudnia 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Staryk w sprawie z odwołania M. S. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału we W. z udziałem zainteresowanych B. B. i M. T. o ubezpieczenia społeczne, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 12 grudnia 2018 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt III AUa […], Sąd Apelacyjny w […] – w sprawie z odwołania M. S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi we W., przy udziale B. B., M. T., o ubezpieczenia społeczne – oddalił apelację odwołującego się od wyroku Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia 14 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII U […], w którym Sąd Okręgowy – po ponownym rozpoznaniu sprawy – zmienił decyzję organu rentowego z 17 lipca 2012 r. i stwierdził, że wnioskodawca jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, nie mająca ustalonego prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, dla której podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota nie niższa niż 60% kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, nie podlega obowiązkowym 2 ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu w okresie od 6 listopada 2001 r. do 14 listopada 2001 r., a dalej idące odwołanie oddalił. Powyższy wyrok Sądu Apelacyjnego M. S. zaskarżył skargą kasacyjną. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano, że w sprawie występują „istotne zagadnienia prawne dotyczące stosowania przepisów rozporządzenia numer 883/2004 i rozporządzenia numer 987/2009 w zakresie ustalenia czy organ rentowy, który jest właściwy zgodnie z przepisami prawa do ustalenia, chociażby tymczasowego, ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego jest związany decyzją organu słowackiego o wyłączeniu z systemu ubezpieczeń społecznych wydaną w oparciu o tymczasowe ustalenie ustawodawstwa przeprowadzone z naruszeniem procedury tego ustalania oraz w zakresie, w którym organ polski nie był właściwy do takiego ustalenia. Na tle niniejszej sprawy powstaje także zagadnienie dotyczące właściwości organów w zakresie ustalania ustawodawstwa jak również formy w jakiej takie ustalenie winno nastąpić oraz pierwotności takiego ustalenia względem wydania formularza A1, w szczególności w kontekście stanowiska prezentowanego przez Sąd Apelacyjny w […], iż brak przedstawienia przez Skarżącego takiego formularza uniemożliwia przyjęcie, iż posiada on inny niż prowadzona działalność gospodarcza tytuł do ubezpieczenia przy uwzględnieniu okoliczności, iż w przedmiocie właściwego ustawodawstwa nie została wydana decyzja podlegająca kontroli sądowej”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty 3 świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2006 r., V CSK 75/06, LEX nr 1102817). Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571); 2) być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia 22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 i z dnia 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08, LEX nr 478179); 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, LEX nr 864002; z dnia 22 4 listopada 2007 r., I CSK 326/07, LEX nr 560504) i 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., V CSK 356/07, LEX nr 621243). Ograniczenie się przez skarżącego do pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli zagadnienie prawne nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych problemów interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 25 lutego 2008 r., I UK 332/07, LEX nr 452451). Uwzględniając powyższe założenia interpretacyjne należy stwierdzić, że autorka rozpatrywanej skargi kasacyjnej nie przedstawia istotnego zagadnienia prawnego sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przede wszystkim przedstawione w uzasadnieniu wniosku kwestie nie zostały powiązane z przepisami prawa, które określają sygnalizowane problemy. Poza formułą ogólnikowych pytań, uzasadnienie wniosku nie zawiera odpowiedniej jurydycznej argumentacji, którą wykazano by, że w sprawie rzeczywiście występują istotne zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku nie uwzględnia wreszcie w swojej konstrukcji stanowiska zaskarżonego wyroku Sądu Apelacyjnego w […] w zakresie oceny spornej w sprawie kwestii, oceny zasadzającej się na analizie wskazanych przepisów prawa ubezpieczeń społecznych, analizie szeroko przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.