III UK 59/04
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2004-10-07
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar, Maria Tyszel, Andrzej Wasilewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy głuchota wnioskodawcy, która nie stanowi przeszkody w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, może być podstawą do przyznania renty inwalidzkiej rolniczej, jeśli stan zdrowia nie uległ zmianie od czasu przyznania świadczenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że skoro stan faktyczny sprawy nie został podważony w sposób przewidziany prawem, a ustalenia sądów niższych instancji wskazują na brak długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, to zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Brak poprawy stanu zdrowia nie jest wystarczający do przyznania świadczenia, jeśli pierwotne schorzenia nie powodują niezdolności do pracy.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. Z. domagał się prawa do renty inwalidzkiej rolniczej. Sądy niższych instancji, opierając się na opiniach biegłych lekarzy, uznały, że schorzenia wnioskodawcy, w tym głuchota, nie powodują długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Wcześniejszy wyrok z 1994 r. przyznający rentę nie określał jej charakteru jako stały, co pozwoliło organowi rentowemu na skierowanie wnioskodawcy na badania kontrolne.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację wnioskodawcy na podstawie art. 39315 k.p.c.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III UK 59/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 października 2004 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Tyszel SSN Andrzej Wasilewski Protokolant Małgorzata Beczek w sprawie z wniosku T. Z. przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziałowi Regionalnemu w R. o prawo do renty inwalidzkiej rolniczej, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 7 października 2004 r., kasacji wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia 22 stycznia 2004 r., oddala kasację. Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2004 r., Sąd Apelacyjny inie oddalił apelację wnioskodawcy T. Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
2 Społecznych w R. w sprawie przeciwko Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziałowi Regionalnemu w R., o prawo do renty inwalidzkiej rolniczej, podzielając ustalenia Sądu pierwszej instancji oparte na opiniach biegłych lekarzy; neurologa, otolaryngologa, ortopedy oraz internisty, według których schorzenia rozpoznane u wnioskodawcy nie powodują długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. W tej sytuacji wnioskodawca nie spełnił przesłanek z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jednolity: Dz. U. z 1998 r. nr 7 poz. 25 ze zm.). Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 22 marca 1994 r., Sąd Wojewódzki w W. ustalił prawo wnioskodawcy do renty inwalidzkiej rolniczej, nie oznaczając, iż świadczenie ma charakter stały, stąd też wykonanie tego wyroku przez organ rentowy, który uznał, że jest to renta stała, nie było właściwe i nie rodziło przeszkód w skierowaniu wnioskodawcy na badania kontrolne dla ustalenia czy stan jego zdrowia nie uległ poprawie. Skoro w świetle zgromadzonych dowodów głuchota wnioskodawcy nie stanowiła przeszkody w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, a w tym zakresie stan zdrowia nie uległ zmianie, brak podstaw do orzekania dalszej długotrwałej niezdolności do pracy. Powyższy wyrok zaskarżył kasacją wnioskodawca i zarzucając naruszenie prawa materialnego – art. 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz § 2, § 5 pkt 3 i § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 21 października 1991 r. w sprawie ustalania prawa do renty inwalidzkiej rolniczej oraz zgłaszania i ustalania okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy rolniczej (Dz. U. nr 103 poz. 449 ze zm.) „przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie”, wniósł o jego zmianę i uwzględnienie apelacji lub uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem wnioskodawcy nawet zakładając, że przyznane świadczenie miało charakter okresowy, brak podstaw do przyjęcia aby doszło do poprawy stanu zdrowia (upłynęło 10 lat), brak więc też przesłanek do odmowy przyznania świadczenia w dalszym ciągu. Sąd Najwyższy zważył co następuje:
3 Zgodnie z art. 39311 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, co oznacza, że jest wiązany jej podstawami i kierunkiem wniosków, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Jedyną podstawą kasacji w niniejszej sprawie był zarzut naruszenia prawa materialnego, a więc nie została podważona podstawa faktyczna sprawy (ustalenia, które były podstawą rozstrzygnięcia). W orzecznictwie kasacyjnym Sądu Najwyższego nie jest kwestionowany pogląd, że w przypadku gdy kasacja nie zawiera zarzutu naruszenia przepisów postępowania, bądź gdy zarzut taki okaże się nieuzasadniony, Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym sprawy stanowiącym podstawę wydania zaskarżonego wyroku (art. 39315 k.p.c.).Stanowisko takie zawierają między innymi wyroki z dnia 6 listopada 1996 r., II UKN 6/96 oraz II UKN 9/96 (OSNAPiUS 1997/11/199 i 201) oraz z dnia 12 października 1999 r., II UKN 140/99 (OSNAPiUS 2001/1/28 – notka i orzecznictwo tam wskazane), według których Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym sprawy, będącym podstawą wydania zaskarżonego wyroku, przy jednoczesnym braku zarzutu naruszenia konkretnego przepisu postępowania. W rozpoznawanej sprawie, jedyną podstawą kasacji było naruszenie prawa materialnego, zaś jej uzasadnienie w istocie sprowadzało się do zakwestionowania ustaleń faktycznych Sądu poczynionych na podstawie opinii biegłych lekarzy. Oznacza to, że nie zostało podważone w sposób prawem przewidziany ustalenie Sądu, że wnioskodawca nie jest długotrwale niezdolny do pracy, stąd też odmienne twierdzenia kasacji nie mogą zostać podzielone. W takiej sytuacji zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego jest oczywiście nieuzasadniony, bowiem przy ustalonym braku niezdolności do pracy rolniczej, brak podstaw do przyznania świadczenia. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 39315 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II URN 39/95 1995-10-13Czy wyrok ustalający, że osoba zainteresowana spełnia warunek długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, jest orzeczeniem co do istoty sprawy o przyznanie renty inwalidzkiej rolniczej?
- I UK 232/11 2012-01-09Czy sąd drugiej instancji, oddalając apelację ubezpieczonej od wyroku sądu pierwszej instancji oddalającego jej wniosek o rentę rolniczą, naruszył przepisy postępowania, nie dopuszczając z urzędu dowodu z opinii biegłego…
- I UK 127/04 2004-12-09Czy ocena niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym dla celów renty inwalidzkiej powinna uwzględniać specyfikę konkretnego gospodarstwa rolnego ubezpieczonego?
- II UKN 170/00 2001-01-10Czy sąd drugiej instancji, opierając się na opiniach pojedynczych biegłych, narusza przepisy postępowania, jeśli wnioskodawca kwestionuje te opinie i domaga się dowodu z łącznej opinii biegłych w sprawie o rentę rolniczą…
- I UK 207/05 2006-04-20Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił opinię biegłych, nie wyjaśniając wątpliwości dotyczących stopnia niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, co mogło stanowić naruszenie art. 286 k.p.c. i prawa materialnego?
Powołane przepisy
art. 22 ust. 1art. 39311 KPCart. 39315 KPC§ 2§ 5 pkt 3§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy