III UK 85/15

Sygn. akt III UK 85/15 POSTANOWIENIE Dnia 2 lutego 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jolanta Strusińska-Żukowska w sprawie z odwołania A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. o prawo do renty rodzinnej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 2 lutego 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt III Aua […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od Skarbu Państwa (Sądu Apelacyjnego w […]) na rzecz adwokata A. O. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej ubezpieczonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r. oddalił apelację ubezpieczonej od wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 marca 2014 r., którym oddalono odwołanie A. K. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w B. z dnia 23 stycznia 2013 r., odmawiającej prawa do renty rodzinnej. Ubezpieczona wywiodła skargę kasacyjną od tego wyroku i opierając ją na podstawie naruszenia prawa materialnego w postaci art. 70 ust. 2 w związku z art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1 oraz art. 14 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach 2 i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a także na podstawie naruszenia prawa procesowego, tj. art. 232 zdanie drugie k.p.c. i art. 285 § 2 w związku z art. 378 § 1 k.p.c., wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie także wyroku Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu rentowego kosztów postępowania. Pełnomocnik reprezentująca ubezpieczoną w postępowaniu kasacyjnym z urzędu wniosła nadto o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. W skardze kasacyjnej zawarty jest wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania z uwagi na to, że jest ona oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Jednym z koniecznych elementów skargi kasacyjnej jest, jak wynika z art. 3984 § 2 k.p.c., wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się, jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, z przesłankami rozważanymi przez ten Sąd podczas tzw. „przedsądu”, a więc na posiedzeniu, którego przedmiotem jest przyjęcie lub odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki te określone są w art. 3989 § 1 k.p.c. i tylko one podlegają badaniu w tej fazie postępowania, a przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania następuje wtedy, gdy zachodzi choćby jedna z nich. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania winno zatem koncentrować się na wykazaniu istnienia takiej przesłanki, przy czym treść tego uzasadnienia nie może być dowolna, bo konieczne jest oparcie jej na argumentacji jurydycznej. Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga jest oczywiście uzasadniona, nie można jednak uznać, że skarżąca zdołała wykazać istnienie tej przesłanki. Powołanie się na przesłankę zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do 3 rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2003 r., IV CZ 100/03, LEX nr 82274). Innymi słowy, w celu spełnienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. należy wykazać „oczywistość skargi kasacyjnej” przez odwołanie się do argumentacji, która prima facie wskazuje, że zaskarżone orzeczenie wydane zostało z oczywistym naruszeniem prawa (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2007 r., II CSK 184/07, z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07, z 10 lipca 2007 r., II UK 45/07, niepublikowane, z 25 lutego 2008 r., I UK 339/07, LEX nr 453109), a takich argumentów nie można doszukać się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie do rozpoznania. Podważenie ustaleń faktycznych Sądu, a do tego sprowadzają się twierdzenia skarżącej w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zarzucającej nieprawidłowe uznanie jej za osobę zdolną do pracy pomimo niedopuszczenia w postępowaniu sądowym dowodu z opinii łącznej wszystkich biegłych lekarzy, co było konieczne z uwagi na posiadanie przez nią różnorodnych schorzeń, możliwe jest tylko przez odpowiednie zarzuty prawa procesowego, zaś o istnieniu uzasadnionej drugiej podstawy kasacyjnej przesądza nie każde naruszenie przepisów postępowania, ale jedynie takie uchybienie tym przepisom, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.). Zgodnie z art. 285 § 2 k.p.c., którego naruszenie skarżąca zarzuca we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, biegli mogą złożyć opinię łączną. Nie ma więc normy (przepisu) o konieczności dopuszczenia przez Sąd dowodu z opinii łącznej biegłych lekarzy w każdej sytuacji, gdy u ubezpieczonego stwierdza się więcej niż jedno schorzenie. Brak jest zatem podstaw do formułowania ogólnej tezy, że przepisy postępowania wymagają by biegli - jeżeli zachodzi potrzeba zasięgnięcia opinii kilku biegłych - zawsze składali tylko jedną wspólną opinię. Przy podejmowaniu takiej decyzji należy mieć na uwadze przede wszystkim okoliczności faktyczne sprawy. Kompleksowa ocena stanu zdrowia osoby ubiegającej się o świadczenie rentowe, w zależności od okoliczności faktycznych, może wymagać opinii łącznej biegłych lekarzy, bądź zasięgnięcia 4 dodatkowej opinii tych samych biegłych (art. 286 k.p.c.), czy też zasięgnięcia opinii innego (kolejnego) biegłego (lub innych biegłych - art. 286 k.p.c.). Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie wskazała, jakie okoliczności faktyczne niniejszej sprawy wymagały dopuszczenia opinii łącznej wszystkich biegłych lekarzy, a także jaki wpływ na rozstrzygnięcie miało niedopuszczenie takiego dowodu. Za niewystarczające dla uznania skargi za oczywiście uzasadnioną uznać bowiem należy zarówno ogólne tezy odnoszące się do konieczności kompleksowej oceny stanu zdrowia ubezpieczonej, jak i stwierdzenie, że naruszenie art. 285 § 2 k.p.c. spowodowało „zaniechanie prawidłowego ustalenia, jaki rzeczywiście jest ogólny stan zdrowia skarżącej oraz czy ma on wpływ na jej zdolność do pracy dotychczas wykonywanej czy też wyuczonej”, a „ustalenie tej okoliczności ma decydujący wpływ na przyznanie skarżącej na podstawie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych prawa do renty rodzinnej”. Nie wynika z nich bowiem, jakie konkretnie okoliczności faktyczne przemawiały za koniecznością dopuszczenia takiego dowodu i w związku z tym, jaki konkretny efekt w kontekście rozstrzygnięcia przyniosłoby jego przeprowadzenie. Skarżąca nie zdołała zatem wykazać, że zachodzi potrzeba rozpoznania jej skargi przez Sąd Najwyższy, wobec czego z mocy art. 3989 k.p.c. należało postanowić jak w sentencji. [l.n]