N 14/71

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk Z. Furtak. Sędziowie: płk S. Rzeczycki (sprawozdawca), płk M. Bieniaszewski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: M. Nowak.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 25 marca 1971 r. sprawy Ryszarda O., skazanego na podstawie art. 327 § 1 k.k. i przy zastosowaniu art. 293 § 1 i 294 § 1 k.k. - na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, na podstawie art. 312 § 1 k.k. i przy zastosowaniu art. 293 § 1 i 294 § 1 k.k. - na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności a łącznie na karę 9 miesięcy ograniczenia wolności, z powodu rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego od prawomocnego wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 30 grudnia 1970 r.,zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:a) zamiast kary 4 miesięcy ograniczenia wolności, orzeczonej za przestępstwo z art. 327 § 1 k.k., wymierzył karę 4 miesięcy pozbawienia wolności,b) zamiast kary 8 miesięcy ograniczenia wolności, orzeczonej na podstawie art. 312 § 1 k.k., wymierzył karę 8 miesięcy pozbawienia wolności,c) na podstawie art. 66 i 67 § 1 k.k. wymierzył karę łączną 9 miesięcy pozbawienia wolności i na podstawie art. 73 § 1 k.k. warunkowo zawiesił jej wykonanie na okres próby wynoszący 2 lata.Uzasadnienie faktycznePrzypisane Ryszardowi O. zaskarżonym wyrokiem przestępstwa polegały na tym, że oskarżony:1) w dniu 28 kwietnia 1970 r., pełniąc służbę oficera dyżurnego Powiatowego Sztabu Wojskowego w N., naruszył obowiązki wynikające z instrukcji normującej tok pełnienia tej służby, a w szczególności pkt 8 ppkt e), w ten sposób, że samowolnie opuścił miejsce pełnienia tej służby, nie przekazując obowiązków innemu oficerowi lub podoficerowi, i wprawił się w stan silnego upojenia alkoholowego, stając się przez to niezdolnym do pełnienia obowiązków;2) w tym samym miejscu i czasie, będąc w stanie nietrzeźwości w celu zmuszenia swego przełożonego Jerzego W. do cofnięcia wydanego zakazu wypłacenia poborów groził mu zabójstwem i w tym celu poszukiwał pistoletu oraz brał do ręki ciężki dziurkacz biurowy, a ponadto znieważał tegoż oficera wulgarnymi i obraźliwymi słowami.Rewizja nadzwyczajna Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez wymierzenie Ryszardowi O., - zamiast jednostkowych kar ograniczenia wolności - kar pozbawienia wolności oraz wymierzenia, jako kary łącznej, kary dziewięciu miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby przez 2 lata. Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Kara ograniczenia wolności nie powinna być orzekana w stosunku do tych oficerów, chorążych oraz podoficerów służby zawodowej i okresowej, o których wiadomo, że po skazaniu nie będą nadal pełnić czynnej służby wojskowej. W niniejszej sprawie w chwili orzekania było wiadomo, że oskarżony nie jest zdolny do pełnienia wojskowej służby zawodowej, w związku z czym nie należało względem niego orzekać kary ograniczenia wolności. Po zwolnieniu bowiem żołnierza ze służby zawodowej nie ma możliwości wykonania tej kary. Wprawdzie kara ograniczenia wolności może być orzeczona i wykonana również na podstawie art. 33-35 k.k., ale ta podstawa prawna nie odnosi się do żołnierzy, w stosunku do których kara ograniczenia wolności może być orzeczona wyłącznie na podstawie art. 294 k.k., jak to miało miejsce w stosunku do oskarżonego.Ustawa nie przewiduje takiej możliwości, żeby kara wymierzona na podstawie art. 294 k.k. mogła być wykonana na warunkach przewidzianych w art. 33 i 34 k.k. Kary te ze względu na przewidziany w ustawie odmienny sposób wykonania, mimo że noszą tę samą nazwę, są w istocie karami, których wzajemne zastępowanie się jest niemożliwe. Niemożliwe jest także w warunkach pełnienia służby wojskowej wykonanie kary ograniczenia wolności wymierzonej na podstawie art. 33-35 k.k., np. w odniesieniu do oficera, który tymczasem zostaje powołany do służby okresowej. Artykuł 292 § 1 k.k. wyłącza stosowanie do żołnierzy art. 33-35 k.k. Wykonanie kary ograniczenia wolności, wymierzonej na podstawie art. 294 k.k., jak to trafnie wywodzi rewizja nadzwyczajna, ściśle wiąże się z warunkami służby wojskowej, albowiem tylko te warunki pozwalają na wyegzekwowanie rygorów z tą karą związanych.Zaskarżony wyrok powinien był to mieć na uwadze, dlatego też ulega on zmianie o tyle, że zamiast orzeczonej na podstawie art. 327 § 1 k.k. kary 4 miesięcy ograniczenia wolności wymierzono oskarżonemu karę 4 miesięcy pozbawienia wolności, a zamiast wymierzonej na podstawie art. 312 § 1 k.k. kary 8 miesięcy ograniczenia wolności wymierzono oskarżonemu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności. Łącznie wymierzono oskarżonemu karę 9 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wykonanie jej, po uwzględnieniu faktu niezdolności oskarżonego do pełnienia służby wojskowej, warunkowo zawieszono na okres próby wynoszący dwa lata (...).