Rw 1143/65

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Badecki (sprawozdawca). Sędziowie: płk A. Kruszka, ppłk C. Lipski.Prokurator: ppłk W. Ciechanowicz.SentencjaSąd Najwyższy rozpoznał, na skutek skargi rewizyjnej obrońcy, sprawę Bogdana W., skazanego wyrokiem Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 listopada 1965 r. za przestępstwa: 1) z art. 145 k.k.W.P. na karę 8 miesięcy więzienia i 2) z art. 108 § 1 k.k.W.P. na karę 2 miesięcy aresztu, a łącznie na karę 8 miesięcy więzienia, w szczególności za to, że:1)W dniu 15 września 1965 r. w godzinach rannych, po odwiezieniu dysponenta na dworzec PKP, nie powrócił do swej jednostki wojskowej, lecz w celu osiągnięcia korzyści w postaci bezpłatnego i wygodnego przejazdu dla odwiedzenia rodziców użył bezprawnie powierzonego mu środka wojskowego transportu - samochodu marki "Warszawa" i wyjechał nim samowolnie do N., skąd powrócił w dniu 17 września 1965 r. około godziny 22.30;2)w dniu 3 października 1965 r. o godzinie 21 nie powrócił do swej jednostki wojskowej, lecz samowolnie wyjechał do N. i bezprawnie przebywał tam do czasu zatrzymania go przez patrol WSW w dniu 6 października 1965, r. o godzinie 20.50.Obrońca zaskarżył wyrok, zarzucając błędne skazanie z art. 145 k.k.W.P. zamiast z art. 108 § 1 k.k.W.P. i wymierzenie niewspółmiernie surowej kary.Sąd Najwyższy, w uwzględnieniu skargi rewizyjnej obrońcy, postanowił zmienić wyrok Sądu Warszawskiego Okręgu Wojskowego w Warszawie z dnia 17 listopada 1965 r. w sprawie Bogdana W. przez warunkowe zawieszenie orzeczonej kary 8 miesięcy więzienia na okres 2 (dwóch) lat, zobowiązując zarazem tegoż Bogdana W. na zasadzie art. 55 § 3 k.k.W.P., do wynagrodzenia szkody wyrządzonej przestępstwem przez wpłacenie w terminie do 21 grudnia 1967 r. na rzecz jednostki wojskowej kwotę 2.595,20 zł.Uzasadnienie faktyczneSąd Najwyższy wyraził następujący pogląd:Wbrew reprezentowanemu w rewizji stanowisku Sąd wyrokujący nie tylko poczynił prawidłowe ustalenia, ale również po wszechstronnej ich ocenie wyciągnął trafne wnioski w zakresie kwalifikacji prawnej przypisanych oskarżonemu czynów, to znaczy również co do czynu zakwalifikowanego jako przestępstwo z art. 145 k.k.W.P.Chybione są zarzuty rewizji, że bezprawne użycie przez oskarżonego przydzielonego mu samochodu tylko wtedy byłoby przestępstwem z art. 145 k.k.W.P., gdyby działał on w celu osiągnięcia korzyści, przewożąc np. odpłatnie pasażerów czy towary. Oskarżony użył powierzonego mu samochodu służbowego do przebycia trasy łącznej długości 811 km, a więc stosunkowo znacznej, w celu osiągnięcia bezpłatnego i wygodnego przejazdu, narażając tym jednostkę wojskową na szkodę w kwocie 2.595,20 zł. Korzyść zatem, do której osiągnięcia dążył oskarżony, nie była bagatelna. Należy przyjąć, że miała ona znamiona korzyści rzędu przewidzianego w art. 145 k.k.W.P.Oskarżony, pragnąc ukryć swój bezprawny wyjazd do rodziców w N., po powrocie do jednostki, oświadczył czynnikom kontrolnym, że we wspomnianym okresie jeździł do N. na polecenie żony dysponenta Bronisława B. Sąd poczytał to oświadczenie za okoliczność obciążającą przyjmując, że fakt ten mógł narazić dysponenta na przykrości i utratę zaufania. Jest to trafne, ale pod pewnym warunkiem. Jeśli żołnierz w swych nieprawdziwych wyjaśnieniach składanych w razie podejrzenia go o czyn bezprawny naraża przełożonego (wobec którego ma między innymi regulaminowy obowiązek posłuszeństwa i szacunku) na utratę zaufania u jego przełożonych, na trudności służbowe itp., to okoliczność taka, zależnie od sytuacji, może w postępowaniu sądowym być poczytana na jego niekorzyść. Warunkiem jest oczywiście, by postępowanie żołnierza było zawinione. Podobnie jak ma to miejsce w razie uwzględnienia przy wymiarze kary okoliczności towarzyszących przestępstwu.W sprawie niniejszej nie wykazano, by oskarżony zdawał sobie sprawę lub czy mógł zdawać sobie sprawę z tego, że z powodu swych fałszywych wyjaśnień złożonych świadkowi D. jego przełożony B. miał "duże kłopoty", z których musiał być "oczyszczony".Trudno pogodzić się także z oceną dalszej okoliczności, którą uznano w wyroku za okoliczność przemawiającą przeciwko oskarżonemu, a mianowicie z oceną faktu, że oskarżony nie pokrył dotychczas wyrządzonej swym czynem szkody. Oskarżony nie był w stanie zapłacić, nie bagatelnej zresztą sumy, skoro został po ujawnieniu dokonanych czynów pozbawiony wolności na skutek zastosowania wobec niego środka zabezpieczającego w postaci tymczasowego aresztowania. Nie miał więc warunków, by zadość uczynić swej powinności.Instancja rewizyjna nie nabrała przeświadczenia, by wymierzoną oskarżonemu karę trzeba rzeczywiście wykonać dla osiągnięcia celów prewencyjnych, a zwłaszcza wychowawczych. Dokonane czyny to wyjątkowe zdarzenia w życiu oskarżonego na tle jego dotychczasowej niekaralności sądowej i dyscyplinarnej. Jako żołnierz był zdyscyplinowany, a nawet za wzorowe pełnienie obowiązków służbowych został trzykrotnie wyróżniony (opinia służbowa, wyciąg z rejestru kar i wyróżnień). Należy w końcu nadmienić, że waga przypisanych oskarżonemu czynów nie jest duża ze względu na stopień ich niebezpieczeństwa społecznego.Instancja rewizyjna, zawieszając oskarżonemu warunkowo wykonanie kary, uważała za konieczne zobowiązać go do pokrycia szkody wyrządzonej jednostce, kierując się w tej kwestii przepisami art. 55 § 3 k.k.W.P.