Rw 797/83

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk S. Wojtczak. Sędziowie: płk J. Juszczak (sprawozdawca), płk J. Jeż.Wiceprokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: płk L. Adamski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 października 1983 r. na rozprawie sprawy: 1) oskarżonego Lecha J., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: a) art. 199 § 1 k.k. w zw. z at. 58 k.k. z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności i 10.000 zł grzywny; b) art. 246 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k. z zastosowaniem art. 36 § 3 k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 10.000 grzywny; c) art. 321 k.k. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności - łącznie z zastosowaniem art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat oraz 20.000 zł grzywny, natomiast uniewinnionego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 321 k.k.; 2) oskarżonego Jana H. skazanego za przestępstwo określone w art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. z zastosowaniem art. 36 § 3, art. 73 § 1 i 2 i art. 74 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat oraz 10.000 zł grzywny,z powodu rewizji wniesionej przez Wiceprokuratora Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w N. na niekorzyść obu oskarżonych od wyroku Wojskowego Sądu Okręgoweo w N. z dnia 5 sierpnia 1983 r.uchylił zaskarżony wyrok w sprawie oskarżonego Lecha J. i oskarżonego Jana H., przy czym w odniesieniu do oskarżonego Lecha J. tylko w części skazującej, i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w N.Uzasadnienie faktyczne(...) Prokurator w swej rewizji wniesionej na niekorzyść obu oskarżonych zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że oskarżeni zagarnęli mienie społeczne znacznie mniejszej wartości, niż zarzucono im w akcie oskarżenia, a ponadto zarzucił wymierzenie obu oskarżonym rażąco łagodnych kar. W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o zmianę wyroku sądu pierwszej instancji przez:a) uznanie, że oskarżony Lech J. dokonał zaboru mienia wartości 25.382 zł, a oskarżony Jan H. - wartości 17.180 zł,b) podwyższenie kar:- oskarżonemu Lechowi J. za czyn określony w art. 199 § 1 k.k. w zw. z art. 58 k.k. do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz 90.000 zł grzywny i orzeczenie degradacji - łącznie 2 lat pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, 100.000 zł grzywny i orzeczenie degradacji,- oskarżonemu Janowi H. grzywny do 40.000 zł i orzeczenie obniżenia stopnia wojskowego.Podczas rozprawy rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej, popierając rewizję, wniósł o:a) w stosunku do oskarżonego Lecha J. - uchylenie orzeczenia o warunkowym zawieszeniu wykonania wymierzonej mu kary, podwyższenie grzywny do 40.000 zł i orzeczenie kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat,b) w stosunku do oskarżonego Jana H. - podwyższenie mu grzywny do 20.000 zł oraz orzeczenie kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych na okres 2 lat; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:I. Sąd pierwszej instancji dopuścił się w niniejszej sprawie rażącej obrazy przepisów postępowania, a w szczególności art. 357 k.p.k. przez to, że orzekając o winie oskarżonych nie wziął pod uwagę wszystkich dowodów zebranych podczas rozprawy. Również zaskarżony wyrok nie odpowiada warunkom określonym w art. 372 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., co sprawia, że instancja rewizyjna nie może w sposób merytoryczny ustosunkować się do zarzutów i wniosków zawartych w rewizji, a w szczególności udzielić odpowiedzi na pytanie, czy istotnie oskarżeni dokonali zaboru mienia społecznego takiej wartości, jaką przyjęto w akcie oskarżenia, czy też wartości określonej w zaskarżonym wyroku (...)II. Sąd pierwszej instancji, skazując oskarżonego Lecha J. za przestępstwo określone w art. 246 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k., w ogóle nie ustosunkował się do obrony oskarżonego, który nie przyznał się do popełnienia tego przestępstwa. Co więcej - sąd w motywach swego wyroku nie wskazał nawet, na jakich dowodach oparł ustalenie, że oskarżony ten dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa, określonego w art. 246 § 2 k.k. w zw. z art. 58 k.k., stwierdzając tylko ogólnikowo, że: "W świetle zeznań świadków nie zasługują na wiarę wyjaśnienia tego oskarżonego w przedmiocie kierowania podległych sobie żołnierzy do prac poza wojskiem". W związku z tego rodzaju stwierdzeniem zauważyć trzeba, że kierowanie podległych żołnierzy do prac poza wojskiem nie stanowi jeszcze przestępstwa określonego w art. 246 § 2 k.k. Przestępstwo bowiem przewidziane w tym przepisie zachodzi wówczas - jak to wyjaśniono już w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. OSNKW 1974, z. 5, poz. 102) - gdy funkcjonariusz publiczny przez będące działaniem na szkodę dobra społecznego lub jednostki przekroczenie uprawnień lub niedopełnienie obowiązku chce osiągnąć korzyść majątkową lub osobistą, a nie wtedy, gdy jedynie możliwość osiągnięcia takiej korzyści przewiduje i na nią się godzi. Należałoby zatem przy ponownym rozpoznawaniu sprawy udzielić odpowiedzi na dwa zasadnicze pytania, a mianowicie czy oskarżony Lech J., kierując żołnierzy do różnego rodzaju prac (także do remontu kwater służbowych), przekraczał swe uprawnienia lub nie dopełniał obowiązków, i wreszcie czy postępując tak chciał osiągnąć korzyść majątkową lub osobistą. Tylko twierdząca odpowiedź na oba pytanie może doprowadzić do uznania oskarżonego za winnego przestępstwa określonego w art. 246 § 2 k.k. (...).