WK 12/13
Izba Wojskowa2013-08-06
Skład orzekający: Wiesław Błuś, Jerzy Steckiewicz, Andrzej Tomczyk, Anna Krawiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoznanie przez sąd wojskowy sprawy żołnierza oskarżonego o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych poza granicami państwa bez udziału obowiązkowego obrońcy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie przez sąd wojskowy sprawy żołnierza oskarżonego o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych poza granicami państwa bez udziału obowiązkowego obrońcy stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 671 § 2 k.p.k. Naruszenie prawa do obrony w takiej sytuacji skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku.Stan faktyczny
Wojskowy Sąd Garnizonowy skazał st. szer. P. M. za przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwości podczas pełnienia służby w Islamskiej Republice Afganistanu. Wyrok zapadł po uwzględnieniu wniosku o dobrowolne poddanie się karze. Naczelny Prokurator Wojskowy wniósł kasację, zarzucając rozpoznanie sprawy bez udziału obowiązkowego obrońcy. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L. do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WK 12/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 sierpnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jerzy Steckiewicz SSN Andrzej Tomczyk Protokolant : asystent SSN Anna Krawiec w sprawie st. szer. P. M., prawomocnie skazanego za czyn określony w art. 357 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 6 sierpnia 2013 r., kasacji na korzyść, wniesionej przez Naczelnego Prokuratora Wojskowego, od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 20 grudnia 2012 r., uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE Wojskowy Sąd Garnizonowy w L. wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. uznał st. szer. P. M. za winnego tego, że: „w dniu 25 sierpnia 2012 roku około godziny 11.45 na terenie F. w Islamskiej
2 Republice Afganistanu, będąc wyznaczonym Rozkazem Dziennym Dowódcy Zgrupowania Bojowego „B.” Nr […] z dnia 23 sierpnia 2012 roku do pełnienia służby działonowego na doraźnym mobilnym posterunku […] od godz. 18.00 dnia 25 sierpnia 2012 roku do godz. 6.00 dnia 26 sierpnia 2012 r., wprawił się w stan nietrzeźwości (0,71 mg/dm3 i 0,75 mg/dm3 alkoholu w wydychanym powietrzu).” Wyrok zapadł po przeprowadzeniu przez sąd rozprawy, w toku której oskarżony złożył wniosek o dobrowolne poddanie się karze w trybie art. 387 § 1 i 3 k.p.k., a sąd wniosek ten uwzględnił (k. 57) orzekając karę i środek karny, we wnioskowanym wymiarze. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 30 stycznia 2013 roku. Wyrok ten zaskarżył w drodze kasacji na korzyść skazanego Naczelny Prokurator Wojskowy, zarzucając: „uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej określone w art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art. 671 § 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu przez sąd na rozprawie sprawy st. szer. P. M., oskarżonego o przestępstwo określone w części wojskowej Kodeksu Karnego popełnione w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych poza granicami państwa – w ramach Polskiego Kontyngentu Wojskowego w Islamskiej Republice Afganistanu – bez udziału jego obrońcy, którego uczestnictwo w rozprawie głównej było obowiązkowe”. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Z treści art. 671 § 2 k.p.k. jednoznacznie wynika, że udział obrońcy jest obligatoryjny przed wszystkimi sądami wojskowymi w sprawie przeciwko żołnierzowi oskarżonemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem przez niego obowiązków służbowych poza granicami państwa. Przedmiotową sprawę Wojskowy Sąd Garnizonowy niewątpliwie rozpoznawał na rozprawie w trybie art. 387 § 1 i 3 k.p.k., a st. szer. P. M. oskarżony był o popełnienie przestępstwa przeciwko zasadom pełnienia służby na terenie Islamskiej Republiki Afganistanu. W tej sytuacji, bezsporne jest, że naruszone zostało prawo do obrony
3 obowiązkowej, gwarantowane oskarżonemu przez art. 671 § 2 k.p.k. Z tego względu, stwierdzając naruszenie przez wojskowy sąd garnizonowy prawa do obrony oskarżonego, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k.), Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną w rozumieniu art. 535 § 5 k.p.k., uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Powiązane orzeczenia
- WK 6/12 2012-11-19Czy rozpoznanie przez sąd wojskowy sprawy przeciwko żołnierzowi oskarżonemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych poza granicami państwa bez udziału obowiązkowego obrońcy stanowi bezwzg…
- WK 11 13 2013-07-10Czy rozpoznanie przez sąd wojskowy wniosku o warunkowe umorzenie postępowania karnego przeciwko żołnierzowi oskarżonemu o przestępstwo popełnione w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych poza granicami państwa, bez…
- Rw 147/76 1976-04-26Czy żołnierz, który popełnił przestępstwa pospolite, ale naruszył przy tym wojskowy obowiązek służbowy, podlega właściwości sądów wojskowych, nawet jeśli został zwolniony z czynnej służby wojskowej przed wniesieniem aktu…
- WZ 16/15 2015-10-20Czy żołnierz zwolniony z czynnej służby wojskowej, oskarżony o popełnienie przestępstwa pospolitego za granicą w obrębie bazy wojskowej, podlega orzecznictwu sądów wojskowych, czy też sprawa powinna zostać przekazana sąd…
- IV KZ 28/21 2021-08-12Czy naruszenie właściwości sądów wojskowych stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia wyroku, gdy oskarżony jest żołnierzem zawodowym, a przypisane mu czyny nie należą do katalogu przestępstw podlegających orzecznictwu sąd…
Powołane przepisy
art. 357 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 387 § 1art. 439 § 1 pkt 10 KPKart. 671 § 2 KPK§ 1§ 5§ 1 pkt 10§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy