WO 2/14
Izba Wojskowa2014-06-12
Skład orzekający: Jerzy Steckiewicz, Edward Matwijów, Jan Bogdan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dowód z badań poligraficznych (kryminalistycznych badań śladów pamięciowych) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem?Ratio decidendi
Dowód z badań poligraficznych, w tym badań kryminalistycznych śladów pamięciowych, ma charakter pomocniczy i nie może zastąpić dowodu sprawstwa. Zgodnie z art. 192a § 1 i 2 k.p.k., badania te służą ograniczeniu kręgu osób podejrzanych lub ustaleniu wartości dowodowej ujawnionych śladów, a nie przesądzaniu o winie i sprawstwie. W związku z tym, samo sprawozdanie z takich badań nie stanowi nowego faktu uzasadniającego wznowienie postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem.Stan faktyczny
Obrońca skazanego W. O. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, powołując się na nowy fakt w postaci sprawozdania z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych. Badania te, przeprowadzone na zlecenie skazanego, miały wykazać, że nie miał on zamiaru pozbawienia życia pokrzywdzonego, a co najwyżej można mówić o pobiciu ze skutkiem śmiertelnym. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek obrońcy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił wniosek o wznowienie postępowania i obciążył skazanego kosztami sądowymi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt: WO 2/14 POSTANOWIENIE Dnia 12 czerwca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Steckiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Edward Matwijów SSN Jan Bogdan Rychlicki Protokolant : Marcin Szlaga przy udziale prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej płk. Jana Żaka w sprawie W. O. skazanego z art. 148 § 2 pkt 1 i 3 k.k. i inne, po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 12 czerwca 2014 r., wniosku obrońcy skazanego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt WA 22/04, utrzymującym w mocy wyrok Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2004 r. p o s t a n o w i ł: 1. oddalić wniosek, 2. kosztami sądowymi postępowania o wznowienie obciążyć skazanego W. O. UZASADNIENIE Wyrokiem Wojskowego Sądu Okręgowego w W. z dnia 23 kwietnia 2004 r., W. O. skazany został m. in. za popełnienie przestępstwa określonego w 148 § 2 pkt 1 i 3 k.k. na karę dożywotniego pozbawienia wolności.
2 Obrońca W. O. składając apelację od tego orzeczenia zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu oskarżonego za winnego popełnienia zbrodni zabójstwa, zamiast spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, którego następstwem była śmierć pokrzywdzonego (art. 156 § 3 k.k.). Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 23 listopada 2004 r., sygn. akt WA 22/04, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swojego orzeczenia (s. 36 – 43) wskazał dlaczego uznał, że oskarżony W. O. winien jest zabójstwa. W dniu 11 kwietnia 2014 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanego W. O. o wznowienie postępowania zakończonego powołanymi wyżej wyrokami, uchylenie tych orzeczeń i przekazanie sprawy Wojskowemu Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. Uzasadniając wniosek obrońca wskazał, że po wydaniu wyroków ujawnił się nowy fakt, a mianowicie „opinia w formie sprawozdania z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych”, z której wynika, że „skazany nie miał zamiaru ani bezpośredniego ani nawet ewentualnego pozbawienia życia pokrzywdzonego”. Zdaniem obrońcy „w świetle przeprowadzonej opinii można, co najwyżej mówić o pobiciu ze skutkiem śmiertelnym”. Badanie, którego efektem było sprawozdanie z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych zostało przeprowadzone na zlecenie skazanego w dniu 27 listopada 2012 r. w Zakładzie Karnym, a jego celem „ustalenie czy w systemie nerwowym badanego występują ślady pamięciowe i emocjonalne mogące świadczyć o tym, że był on inicjatorem porwania i zabójstwa M. F. M”. W konkluzji opinii stwierdzono, że „badanie Pana W. O. daje podstawy do przyjęcia, iż nigdy nie zgadzał się on na pozbawienie życia M. F. M., a najwcześniejszym momentem, gdy zaczął on zakładać, że M. F. M. może zostać pozbawiony życia, był moment pobicia go, po wyciągnięciu z samochodu”. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej wnosił o oddalenie wniosku o wznowienie postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek należało oddalić.
3 Dowód z badań poligraficznych ma walor pomocniczy i nie może zastąpić dowodu sprawstwa. Celem badań poligraficznych, co wynika wprost z art. 192 a § 1 i 2 k.p.k., jest ograniczenie kręgu osób podejrzanych lub ustalenie wartości dowodowej ujawnionych śladów. Z tych względów wchodzą one w rachubę tylko w postępowaniu przygotowawczym, chociaż, z uwagi na treść art. 199 a k.p.k., można wysnuć przypuszczenie, że badanie takie dopuszczalne jest również wobec oskarżonego. Przechodząc do wniosku o wznowienie postępowania należy stwierdzić, że jest on bardzo lakoniczny i ogranicza się w zasadzie do stwierdzenia, że w sprawie ujawnił się nowy fakt w postaci sprawozdania z kryminalistycznych badań śladów pamięciowych. Jak już wyżej wspomniano art. 192 a § 2 k.p.k. dopuszcza „kontrolę nieświadomych reakcji organizmu”, ale tylko w celu, o którym mowa w § 1 tego przepisu, tj. ograniczenia kręgu osób podejrzanych lub potwierdzenia wartości dowodowej ujawnionych śladów. Przepis ten sformułowany został wyczerpująco i nie może być interpretowany rozszerzająco. Tymczasem, obrońca skazanego składając wniosek o wznowienie postępowania i powołując się na sprawozdanie z badań nie tylko że wykracza poza zakres art. 192 a § 1 k.p.k., ale wręcz oczekuje, że omawiane sprawozdanie może być „dowodem” przesądzającym o sprawstwie i winie, co przecież jest niedopuszczalne. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak na wstępie. Pouczenie: stosownie do art. 547 § 1 k.p.k., na niniejsze postanowienie zażalenie nie przysługuje.
4
Powiązane orzeczenia
- II KO 66/22 2023-01-23Czy nowe dowody w postaci opinii z badań poligraficznych mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem skazującym, jeśli nie wskazują jednoznacznie na błędność orzeczenia?
- IV KO 10/24 2025-01-22Czy wyniki badań poligraficznych mogą stanowić nowy dowód w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. uzasadniający wznowienie postępowania karnego, jeśli nie wskazują one na wysokie prawdopodobieństwo uniewinnienia skazanego…
- III KO 76/14 2015-01-22Czy ujawnienie się nowych dowodów, w postaci zeznań świadków, które nie były wcześniej znane sądowi, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli te dowody nie podważ…
- V KO 117/24 2025-05-07Czy ujawnienie się nowego dowodu w postaci potencjalnych zeznań świadka, który mógł widzieć skazanego po zdarzeniu, a także wniosek o przeprowadzenie eksperymentu procesowego, stanowi podstawę do wznowienia postępowania…
- III KO 77/15 2015-10-20Czy ujawnienie nowych dowodów, w tym ustaleń z innych postępowań, zeznań świadków i badań DNA, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego zakończonego prawomocnym wyrokiem, jeśli dowody te wskazują na możl…
Powołane przepisy
art. 148 § 2 pkt 1art. 156 § 3 KKart. 192art. 199art. 547 § 1 KPK§ 2 pkt 1§ 3§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy