WO 6/16

Izba Wojskowa2016-04-21

Skład orzekający: Wiesław Błuś, Marek Pietruszyński, Andrzej Tomczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wyrok wydany na podstawie dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją RP obliguje Sąd Najwyższy do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonego wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że jeśli wyrok został wydany na podstawie przepisów dekretu, który następnie został uznany za niezgodny z Konstytucją RP, to zachodzą podstawy do wznowienia postępowania. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy jest zobowiązany do uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania.
Stan faktyczny
L. M. został skazany wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego z 1982 r. za przekroczenie granicy PRL. Podstawą skazania był art. 288 § 1 k.k. z 1969 r. oraz dekret o postępowaniach szczególnych w czasie stanu wojennego. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej złożył wniosek o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r., który orzekł o niezgodności tego dekretu z Konstytucją RP. Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż podstawa skazania nie była bezpośrednio objęta wyrokiem TK, to jednak podstawa wymiaru kary dodatkowej była oparta na przepisach uznanych za niekonstytucyjne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wniosek prokuratora uwzględnił, wznawiając postępowanie, uchylając zaskarżony wyrok i umarzając postępowanie karne.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt: WO 6/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Błuś (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński SSN Andrzej Tomczyk w sprawie L. M. skazanego za przestępstwo określone w art. 288 § 1 k.k. z 1969 r., po rozpoznaniu w Izbie Wojskowej na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. wniosku prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w B. z dnia 18 lutego 1982 r., sygn. akt: SoW …/82 1. wznawia postępowanie w sprawie L. M. zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w B. z dnia 18 lutego 1982 r.; 2. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umarza postępowanie w sprawie; 3. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE 2 Prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgu Wojskowego w B. z dnia 18 lutego 1982 r. (sygn. akt: SoW …/82) L. M. został uznany za winnego tego, że: „w dniu 29 grudnia 1981 r. około godziny 19:10 bez wymaganego zezwolenia przekroczył granicę Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z Niemiecką Republiką Demokratyczną zabierając swój dowód osobisty i książeczkę wojskową”, tj. popełnienia przestępstwa określonego w art. 288 § 1 k.k. z 1969 r. Za tak opisane i zakwalifikowane przestępstwo na podstawie art. 288 § 1 k.k. z 1969 r. przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 i 4 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o postępowaniach szczególnych w sprawach o przestępstwa i wykroczenia w czasie obowiązywania stanu wojennego (Dz.U. Nr 29, poz. 156) wymierzono mu karę trzech lat pozbawienia wolności oraz karę dodatkową pozbawienia praw publicznych na okres dwóch lat. W dniu 30 marca 2016 r. do Izby Wojskowej Sądu Najwyższego wpłynął wniosek prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej o wznowienie postępowania zakończonego opisanym wyrokiem. Wniosek ten, oparty na podstawie wskazanej w art. 540 § 2 k.p.k., zawiera żądanie wznowienia postępowania w tej sprawie, uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że do jego złożenia uprawnia treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2011 r. (sygn. akt: K 35/08, OTK-A 2011, z. 2, poz. 10), który orzekł o niezgodności m.in. z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej dekretu, na podstawie którego zostało wydane skarżone orzeczenie, co powoduje, iż wznowienie postępowania jest obligatoryjne. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Analiza treści wniosku o wznowienie postępowania w rozpoznawanej sprawie, przez pryzmat treści zaskarżonego wyroku, wskazuje, że mimo iż podstawa skazania L. M. nie była objęta przywoływanym wyrokiem Trybunału 3 Konstytucyjnego (na ten temat szerzej w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2015 r., WO 8/15, Legalis nr 1274411), to jednak podstawą wymiaru kary dodatkowej orzeczonej wobec niego były przepisy dekretu uznanego za niezgodny z Konstytucją. Tak więc podstawa prawna wniosku o wznowienie postępowania karnego została wskazana właściwie. Tym samym zaistniały w sprawie okoliczności pozwalające na uznanie, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na podstawie niekonstytucyjnych przepisów, co obliguje Sąd Najwyższy do wznowienia postępowania, uchylenia zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania karnego na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k., a to wobec zaaprobowania poglądu wyrażonego w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2013 r., III KO 83/12 (OSNKW 2013, Nr 6, poz. 51). kc

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 288 § 1 KKart. 17 § 1 pkt 2 KPKart. 4 ust. 1art. 540 § 2 KPK§ 1§ 1 pkt 2§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy