Wp 2/76

PostanowienieIzba Wojskowa1976-04-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania sądowego, oparty na twierdzeniu o ujawnieniu się nowych okoliczności wskazujących na popełnienie przez skazanego łagodniejszego przestępstwa, może zostać oddalony bez przesłuchania wskazanych przez obrońcę świadków, mimo że prokurator wnosi o nieuwzględnienie wniosku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nie można oddalić wniosku dowodowego w postępowaniu o wznowienie postępowania sądowego tylko dlatego, że dotychczasowe dowody wskazują na stan rzeczy przeciwny do tego, do czego zmierza wniosek. Zasada z art. 155 § 3 k.p.k. ma zastosowanie również w postępowaniu o wznowienie, co oznacza, że wniosek obrońcy o przesłuchanie świadków w celu wykazania nowych okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania zasługuje na uwzględnienie. Dopiero po analizie zeznań świadków można merytorycznie rozstrzygnąć o podstawach do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego Mariusza S. złożył wniosek o wznowienie postępowania, twierdząc, że po wydaniu prawomocnego wyroku ujawniły się nowe okoliczności, które wskazują, iż skazanemu przypisano surowsze przestępstwo niż to, które popełnił. Obrońca wskazał osoby, które miałyby potwierdzić te okoliczności w charakterze świadków. Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o nieuwzględnienie wniosku i nieprzeprowadzanie dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przesłać akta sprawy Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w celu przesłuchania wskazanych świadków co do okoliczności przedstawionych we wniosku obrońcy.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk C. Bakalarski, płk W. Sieracki (sprawozdawca). Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Pezowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mariusza S., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 159 k.k. w związku z art. 59 § 1 k.k. na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności wraz z nawiązką w kwocie 5.000 zł na rzecz pokrzywdzonego Piotra S., po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 1976 r. wniosku obrońcy o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 9 września 1974 r. w związku z wyrokiem Sądu Najwyższego w Izbie Wojskowej z dnia 25 października 1974 r. i po wysłuchaniu Prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie wniosku obrońcy,w związku z wnioskiem obrońcy przesłał akta Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w N. w celu przesłuchania w charakterze świadków Franciszki S., Haliny G., Grzegorza S. i Mieczysława R. co do okoliczności przedstawionych w treści powołanego wniosku obrońcy.Uzasadnienie faktyczne(...) W złożonym wniosku o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego obrońca skazanego wywodzi, że po wydaniu prawomocnego orzeczenia w tej sprawie: "(...) wyszły na jaw istotne (...) okoliczności, które nie były znane (...) sądom obu instancji (...), a które wskazują na to, iż skazanemu przypisano przestępstwo surowsze niż to, które popełnił." Okoliczności te - zdaniem obrońcy - mają stwierdzić wymienione w treści wniosku osoby, które należy - na podstawie art. 89 k.p.k. - przesłuchać w charakterze świadków.Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu obrońcy, popierającego złożony wniosek o wznowienie postępowania sądowego, i po wysłuchaniu prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie wniosku obrońcy, a także nieprzeprowadzanie w trybie art. 89 k.p.k. dowodów z przesłuchania w charakterze świadków tych osób, które zostały wymienione w treści wniosku obrońcy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Przede wszystkim należy ustosunkować się do stanowiska zajętego w tej sprawie przez Prokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej. Stanowisko to sprowadza się do twierdzenia, że nie istnieje potrzeba przesłuchania (w trybie art. 89 k.p.k.) w charakterze świadków tych osób, które wymienione zostały w treści wniosku obrońcy, gdyż ich zeznania nie mogą doprowadzić do zmiany ustaleń faktycznych, poczynionych zgodnie z wynikami przewodu sądowego w prawomocnym orzeczeniu, które zakończyło postępowanie sądowe w sprawie skazanego. Przedstawione stanowisko nie jest słuszne. Należy bowiem wyrazić pogląd, że zasada sformułowana w przepisie art. 155 § 3 k.p.k. nie może być wyłączona w postępowaniu toczącym się w wyniku złożenia wniosku o wznowienie (z powodów określonych w art. 474 § 1 pkt 2 lit. "a” k.p.k.) prawomocnie zakończonego postępowania sądowego. Powołany przepis bowiem stanowi, że nie można oddalić wniosku dowodowego z tego powodu, iż dotychczas zebrane dowody wykazały stan rzeczy przeciwny temu, do ustalenia którego zmierza przeprowadzenie zawnioskowanego dowodu. Niestosowanie tego przepisu w omawianym postępowaniu byłoby z jednej strony wyrazem apriorycznego założenia, że ustalone w prawomocnym orzeczeniu okoliczności faktyczne nie mogą ulec zmianie, a z drugiej strony uniemożliwiałoby z reguły udzielenie prawidłowej odpowiedzi na pytanie, czy po wydaniu prawomocnego orzeczenia ujawniły się nowe ( nie znane przedtem sądowi) fakty stwarzające prawdopodobieństwo, że skazany jest niewinny lub że należało skazać go za przestępstwo zagrożone łagodniejszą sankcją karną.W świetle przedstawionych rozważań należało uznać, że zasługuje na uwzględnienie wniosek obrońcy o sprawdzenie w trybie art. 89 k.p.k. okoliczności, które - jego zdaniem - mogą stwierdzić wymienieni przezeń świadkowie. Dopiero bowiem po przeprowadzeniu analizy zeznań wymienionych osób przesłuchanych w charakterze świadków na przedstawione w treści wniosku obrońcy okoliczności można będzie rozstrzygnąć merytorycznie kwestię, czy istnieją sformułowane w przepisach art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. podstawy do wznowienia postępowania sądowego w sprawie skazanego Mariusza S. (...).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 159 KKart. 59 § 1 KKart. 89 KPKart. 155 § 3 KPKart. 474 § 1 pkt 2§ 1§ 3§ 1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.