WR 14/87

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie: płk E. Olczak (sprawozdawca), ppłk E. Matwijów.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: ppłk J. Obara.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 1987 r. na rozprawie sprawy Krzysztofa C., skazanego nieprawomocnie za przestępstwa określone w: 1) art. 312 § 1 k.k. na karę 9 miesięcy pozbawienia wolności; 2) art. 315 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności; 3) art. 315 § 1 k.k. w zw. z art. 59 § 1 k.k. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz 10.000 zł nawiązki na rzecz PCK Oddział w P. - łącznie na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, z powodu rewizji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Wojskowego Sądu Okręgowego w N. z dnia 9 grudnia 1986 r.zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Obrońca oskarżonego zarzucił w rewizji obrazę prawa materialnego i błąd w wyrokowych ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku oraz rażącą surowość wymierzonej oskarżonemu kary.Podnosząc te zarzuty, skarżący wnosił w omawianej rewizji o zmianę zaskarżonego wyroku przez:a) uniewinnienie oskarżonego od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 312 § 1 k.k., opisanego w pkt 1 zaskarżonego wyroku,b) przyjęcie, że zdarzenia opisane w pkt 2 i 3 zaskarżonego wyroku - zakwalifikowane oddzielnie z art. 315 § 1 k.k. - stanowią tylko jedno przestępstwo - w rozumieniu art. 10 § 1 k.k. - mogące być zakwalifikowane z art. 315 § 1 k.k.,c) wymierzenie oskarżonemu na podstawie tego art. 315 § 1 k.k. łagodnej kary i warunkowe zawieszenie jej wykonania.Na rozprawie rewizyjnej przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej wniósł o nieuwzględnienie omawianej rewizji obrońcy i utrzymanie zaskarżonego wyroku w mocy.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizję obrońcy należy uznać za bezzasadną z następujących powodów:I. Wnoszenie przez żołnierzy alkoholu na teren zakwaterowania jednostki wojskowej, miejsca pracy lub służby oraz spożywanie tegoż przez nich w tych miejscach, szczególnie zaś podczas wykonywania obowiązków służbowych albo określonej pracy wynikającej z tych obowiązków, stanowi poważne wykroczenie dyscyplinarne i jest kategorycznie zabronione odpowiednimi zarządzeniami władz wojskowych, a przede wszystkim przepisami: art. 14 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 16 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) - dlatego, że poważnie zagraża stanowi zdrowotnemu żołnierzy i bezpiecznym warunkom ich służby oraz wykonywanej przez nich pracy. Zapobieganie temu - w warunkach służby wojskowej - należy do obowiązków przełożonych tych żołnierzy. Na przełożonych tych bowiem ciąży regulaminowy obowiązek zarówno podejmowania przedsięwziąć zmierzających do zachowania zdrowia i dobrej kondycji przez ich podwładnych oraz zapewnienia im bezpiecznych warunków służby i pracy, jak i bezwzględnego zwalczania wszelkich przepisów naruszenia przez podwładnych dyscypliny wojskowej (vide pkt 32 i 33 oraz lit. f regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL). Zapobiegając naruszeniom przez podwładnych dyscypliny wojskowej w omawianym względzie, przełożeni mają prawo i obowiązek korzystać nie tylko z regulaminowego, lecz również z ustawowego wsparcia, w szczególności wynikającego z treści art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i zapobieganiu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.), w których ustawodawca konstatuje, że napoje alkoholowe wnoszone na teren obiektów zajmowanych przez organy wojskowe i na teren zakwaterowania oraz teren miejsca pracy i służby żołnierzy ulegają odebraniu i przepadkowi z mocy prawa. W związku z tym należy wyrazić pogląd, że przełożony, który zauważył fakt wnoszenia alkoholu przez podwładnego mu żołnierza na teren zakwaterowania albo do innego miejsca pełnienia służby, ma ustawowy obowiązek (art. 14 ust. 1 pkt 2 i 6 oraz art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) odebrania alkoholu, który podlega przepadkowi z mocy prawa, a niezależnie od tego także regulaminowy obowiązek podjęcia innych środków reagowania na to naruszenie prawa (pkt 32 i 33 oraz 39 lit. f regulaminu służby wewnętrznej Sił Zbrojnych PRL). Skoro więc z zebranych i ujawnionych na rozprawie głównej dowodów w sprawie oskarżonego Krzysztofa C. i pozostałych dwóch prawomocnie współskazanych: Jerzego L. i Witolda Z. bezspornie wynika, że krytycznego dnia oskarżony Krzysztof C. w godzinach służbowych zakupił 1 litr wódki i wniósł ją na teren budowy budowy Rozlewni Gazu Płynnego w N., po czym przystąpił zaraz do picia tego alkoholu wespół z wskazanymi wyżej współskazanymi i świadkiem Jerzym K., a przełożony ich - kpr. Zdzisław T. dostrzegł ów fakt naruszenia przez Krzysztofa C. i innych dyscypliny wojskowej, to miał - jak to już wskazano - zarówno regulaminowy, jak i ustawowy obowiązek stanowczego reagowania na to wykroczenie (...). Jeżeli oskarżony Krzysztof C., wespół ze współskazanym Jerzym L., nie podporządkował się zarządzeniom oraz działaniu przełożonego w omawianym względzie i przemocą wyrwał butelkę z wódką z ręki tego podoficera wówczas, gdy ten był przytrzymywany za drugą rękę przez współskazanego Jerzego L., to zachowaniem takim względem tego podoficera będącego jego przełożonym wyczerpał dyspozycję przestępstwa opisanego w art. 312 § 1 k.k., gdyż zachowując się w opisany sposób wobec przełożonego użył przemocy w celu przeszkodzenia wykonywaniu przez niego czynności służbowej.Nieporozumieniem jest domaganie się obrońcy w rewizji ekskulpacji oskarżonego C. od zarzutu popełnienia przestępstwa określonego w art. 312 § 1 k.k., uzasadniając to tym, że zachowanie Zdzisława T., zmierzającego do odebrania wódki stanowiącej własność Krzysztofa C., nie było czynnością służbową i że podoficer ten mógł jedynie zakazać picia wódki, ale nie miał prawa konfiskować jej jako przedmiotu stanowiącego cudzą własność. Argumentacja ta zupełnie niezasadnie abstrahuje od regulaminowych wymagań życia i porządku wojskowego i od treści wskazanych przepisów powołanej ustawy z dnia 26 października 1982 r. oraz od dowodowych realiów konkretnej sprawy (...).