WR 149/88
WyrokIzba Wojskowa1988-04-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samowolne opuszczenie oddziału obrony cywilnej przez junaka, który odmawia pełnienia służby w takiej formacji, stanowi przestępstwo uchylania się od służby w obronie cywilnej w rozumieniu art. 304 § 1 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zachowanie junaka, który samowolnie opuszcza oddział obrony cywilnej, ponieważ nie chce pełnić służby w takiej formacji, jest równoznaczne z działaniem "w celu trwałego uchylenia od służby" w obronie cywilnej w rozumieniu art. 304 § 1 k.k. Ustalenia sądu pierwszej instancji w tym zakresie, oparte na materiale dowodowym, nie budzą wątpliwości.Stan faktyczny
Oskarżony Tomasz Ł. został skazany nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 2 lat pozbawienia wolności. Oskarżony i jego obrońca wnieśli rewizje od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego. Zarzuty dotyczyły błędu w ustaleniach faktycznych, polegającego na niesłusznym uznaniu zamiaru trwałego uchylania się od służby, oraz rażącej surowości kary. Oskarżony twierdził, że nie zamierzał trwale uchylać się od służby.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Wojskowego Sądu Garnizonowego w N.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk E. Zawiłowski. Sędziowie: płk E. Olczak, ppłk E. Matwijów (sprawozdawca).Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: mjr F. Szymański.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 1988 r. na rozprawie sprawy Tomasza Ł., skazanego nieprawomocnie za przestępstwo określone w art. 304 § 1 k.k. w zw. z art. 242 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL na karę 2 lat pozbawienia wolności, z powodu rewizji, wniesionej przez oskarżonego i jego obrońcę, od wyroku Wojskowego Sądu Garnizonowego w N. z dnia 25 lutego 1988 r. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (...).Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrok ten zaskarżony został rewizjami oskarżonego i jego obrońcy.Obrońca oskarżonego zarzucił sądowi I instancji:a) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, polegający na niesłusznym uznaniu, że oskarżony miał zamiar trwale uchylać się od pełnienia służby w obronie cywilnej, b) rażącą surowość kary.Na tej podstawie skarżący ten wniósł o:a) zmianę kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu z art. 304 § 1 k.k. na - art. 303 § 3 k.k.,b) wydatne złagodzenie wymierzonej kary pozbawienia wolności.Oskarżony Tomasz Ł. w uzasadnieniu swojej rewizji podniósł, że sąd I instancji bezzasadnie przypisał mu winę w zakresie popełnienia przestępstwa dezercji, gdyż samowolnie opuszczając oddział OC nie zamierzał trwale uchylać się od pełnienia tej służby.Po wysłuchaniu obrońcy oskarżonego, popierającego obie rewizje, i przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej, domagającego się ich nieuwzględnienia i utrzymania zaskarżonego wyroku w mocy,Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Żadna z rewizji nie jest słuszna.Na wstępie stwierdzić należy, że ustalenia sądu I instancji, iż oskarżony Tomasz Ł. dopuścił się przestępstwa określonego w art. 304 § 1 k.k. w świetle ujawnionego w toku przewodu sądowego materiału dowodowego, nie mogą budzić wątpliwości.Ustalenia te oparte zostały na zeznaniach świadków Piotra P., Witolda D. i Dariusza Ł. oraz wyjaśnieniach samego oskarżonego złożonych w postępowaniu przygotowawczym, a także w toku rozprawy głównej (...).Nie ma powodu do odmiennej oceny prawnej tego czynu w świetle wypowiedzi oskarżonego Tomasza Ł., że godzi się on pełnić służbę w jednostce wojskowej, natomiast odmawia jej pełnienia w oddziale OC, taka formacja bowiem mu nie odpowiada.Zachowanie się junaka, który samowolnie opuszcza macierzysty oddział OC, gdyż nie chce pełnić służby w takim oddziale, równoznaczne jest z działaniem "w celu trwałego uchylenia od służby" w obronie cywilnej w rozumieniu art. 304 § 1 k.k., co wynika z treści uchwały składu 7 sędziów Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 25 marca 1988 r. - WZP 3/87 (OSNKW z 1988, z. 7-8, poz. 50), która wprawdzie dotyczy żołnierzy, ale ma analogiczne zastosowanie do junaków pełniących służbę w obronie cywilnej, gdyż reguluje tę samą materię (...).
Powiązane orzeczenia
- U 3/86 1986-09-12Czy do okresu trwającej powyżej 2 lub 14 dni kalendarzowych samowolnej nieobecności w wyznaczonym miejscu służby junaka pełniącego zasadniczą służbę w obronie cywilnej w formie nieskoszarowanej wlicza się czas wolny od z…
- Rw 52/85 1985-02-15Czy junak odbywający zasadniczą służbę w obronie cywilnej w systemie nieskoszarowanym, który samowolnie opuścił miejsce służby lub pozostawał poza nim, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 303 § 3 k.k., nawet jeśli je…
- Rw 477/83 1983-06-15Czy czyn polegający na samowolnym oddaleniu się i uchylaniu się od służby w obronie cywilnej przez osobę, która ukończyła 20 lat w chwili czynu, powinien być kwalifikowany z art. 304 § 1 k.k., a nie z art. 303 § 3 k.k.,…
- U 1/84 1984-10-22Jak należy kwalifikować czyny osób odbywających służbę w obronie cywilnej, które samowolnie opuściły oddział lub się do niego nie zgłosiły, w kontekście zniesienia stanu wojennego i późniejszych nowelizacji przepisów?
- Rw 44/84 1984-02-23Czy sąd wojskowy jest właściwy do orzekania w sprawie junaka oskarżonego o przestępstwo z art. 303 § 3 k.k., jeśli czyn ten zakończył się przed datą uchylenia stanu wojennego, a jednocześnie nie zachodzi zbieg z art. 226…
Powołane przepisy
art. 304 § 1 KKart. 242 ust. 1art. 303 § 3 KK§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026.